جنگ های پهپادی سردار سلیمانی

فرانتزمن معتقد است پروژه ترور [سردار] سلیمانی، یکی از نقاط عطف تاریخ پهپادها بود، چرا که پیش از این، پهپادها در ترور اسامه بن لادن ناموفق عمل کرده بودند و این اولین ترور بزرگ پهپادی بود.

سرویس جهان مشرق- کتاب «جنگ‌های پهپادی: پیشگامان، ماشین‌های کشتار، هوش مصنوعی و جنگ برای آینده» نوشته سث فرانتزمن ژورنالیست و پژوهشگر صهیونیستی اخیراً توسط انتشارات محافظه‌کار سیاسی «پست هیل پرس» (Post Hill Press) منتشر شد. این انتشارات در چاپ کتاب‌های جنجالی و با زاویه دیدهای متفاوت مشهور است. اغلب نویسندگان این انتشارات ژورنالیست‌ها و سیاستمداران راست‌گرا و محافظه‌کار هستند. فرانتزمن نیز در همین دسته قرار می‌گیرد. او مخالف توافق هسته‌ای ایران و موافق افزایش تحریم‌ها است. اما برخلاف بسیاری از تحلیل‌گرانی که به سوی جمهوری‌خواهانِ آمریکایی تمایل دارند، معتقد است برنامه «فشار حداکثری» دولت ترامپ نه تنها موفق به انزوای ایران نشد، بلکه با چند اشتباه دیگر منجر به گسترش قدرت ایران در منطقه شد.


مخاطبان گرامی، آنچه در ادامه می‌خوانید صرفاً ترجمه گزیده گزارش‌ها و مقالات مذکور است و محتوا و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش صرفاً جهت تحلیل و بررسی رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌ها، مؤسسات مطالعاتی و رسانه‌های غربی منتشر شده است و هرگونه ادعا و القائات احتمالی این مقالات هرگز مورد تأیید مشرق نیست.


ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

سث فرانتزمن (‌Seth Frantzman‌) ژورنالیست و پژوهشگر یهودی در حوزه جغرافیای تاریخی و نویسنده کتاب جنگ‌های پهپادی

سث فرانتزمن کیست؟

سث فرانتزمن ژورنالیست و پژوهشگر اسرائیلی/آمریکایی حوزه سیاسی و امنیتی است. او در سال ۲۰۱۰ دکترای «جغرافیای تاریخی» خود را از یکی از دانشگاه‌های رژیم اشغالگر اسرائیل گرفت و در حال حاضر مدیر اندیشکده سیاسی تحلیل‌ها و گزارش‌های خاورمیانه (MECRA) در آمریکا، نویسنده ثابت اندیشکده انجمن خاورمیانه (Middle East Forum) و سایت خبری اورشلیم پست در اسرائیل است. رویکرد سیاسی فرانتزمن و رویکرد اندیشکده‌هایی که او با آنها فعالیت می‌کند محافظه‌کار و ضدایرانی است. فرانتزمن سال ۲۰۱۹ کتابی درباره داعش و چالش میان آمریکا و ایران نوشت که مورد استقبال خوانندگان قرار گرفت.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

ستایش رئیس سابق سازمان سیا از کتاب جنگ‌های پهپادی

کتاب «جنگ‌های پهپادی» که مورد ستایش دیوید پترائوس (David Petraeus) رئیس سابق سازمان اطلاعاتی آمریکا (CIA) قرار گرفته است، صنعت رو به گسترش پهپادهای نظامی را مورد توجه قرار می‌دهد. صنعتی که به طور ویژه در منطقه خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفته و به نظر می‌رسد شکل نبرد را در سال‌های آتی تحت تأثیر قرار دهد. مطابق برخی آمارها، تنها در سال ۲۰۲۰ بیش از ۲۰ هزار پهپاد نظامی مورد استفاده قرار گرفته و پیش‌بینی می‌شود که در دهه پیش رو بالغ بر ۱۰۰ میلیارد دلار صرف ساخت و توسعه این پهپادهای نظامی شود. به نظر می‌رسد به زودی بودجه اختصاص‌یافته به پهپادها از هزینه تانک‌ها پیشی بگیرد.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

روایت کتاب از مسافرت سث فرانتزمن نگارنده این کتاب به شهر موصل (۲۰۱۷) برای همراهی با سربازان عراقی و آمریکایی در بازپس‌گیری این شهر از داعش آغاز می‌شود. او توصیف می‌کند که نیروهای داعش پهپادهای غیرنظامی را مسلح کرده و علیه نیروهای عراقی و آمریکایی استفاده می‌کردند. این چالش او را به تهدیدها و فرصت‌های این صنعت جدید علاقه‌مند کرد. اما تمرکز کتاب بیشتر بر روی صنعت پهپادی در آمریکا و رژیم اسرائیل است. او معتقد است پهپادها ابتدا در فلسطین اشغالی و در دهه هفتاد به مرحله عملیاتی رسیدند، اما آمریکا آنها را انقلابی کرد.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

بخش‌هایی از کتاب «جنگ‌های پهپادی» : تنها چیزی که از سلیمانی، فرمانده ارشد ایرانی باقی ماند، یک انگشت خونی و انگشتر داخل آن بود (ص ۴۳).

دو فصل اول کتاب به طور کامل به تاریخ توسعه پهپادها از پرنده‌هایی سنگین و بزرگ برای دیدبانی به سوی پرنده‌های سبک و ارزان با قابلیت شلیک پرداخته است. اما فصل سوم با شرحی از چگونگی ترور سردار قاسم سلیمانی آغاز می‌شود. در حالی که سردار سلیمانی و همراه عراقی‌اش ابومهدی المهندس تمهیداتِ عادیِ امنیتی را رعایت می‌کردند، پهپادهای آمریکایی سه موشک به سوی کاروان سردار سلیمانی و همراهانش شلیک کرده و همه آنها را به {شهادت} رساند. فرانتزمن می‌نویسد: تنها چیزی که از سلیمانی، فرمانده ارشد ایرانی باقی ماند، یک انگشت خونی و انگشتر داخل آن بود (ص ۴۳).

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادی

فرانتزمن گزارش می‌دهد که ساعاتی پس از انفجار خودروهای حامل {سردار شهید} سلیمانی و همراهانش در اطراف فرودگاهِ بین‌المللی بغداد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات‌متحده آمریکا اعلام کرد که یک مأموریت ویژه با موفقیت به سرانجام رسیده است. ترامپ توصیف دراماتیکی از لحظه فرمان ترور انجام داد و نویسنده کتاب نیز تحت تأثیر این توصیف قرار می‌گیرد. او چهره سردار حاجی‌زاده را به جرج کلونی، بازیگر مشهور آمریکایی تشبیه کرده و او را در مقابل از دست رفتن فرمانده‌اش مبهوت توصیف می‌کند.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

اما کمی بعد مشخص شد که پهپادِ قاتل از نوع MQ-۹ Reaper و در زمره پهپادهای بزرگ و سنگین بوده است. ایران نیز چند روز بعد به تلافی ترور [سردار شهید] سلیمانی، پایگاه آمریکاییِ عین‌الاسد در عراق را هدف موشک قرار داد. در همین حملات بود که آنتن کنترل از راه دورِ پهپادهای آمریکایی آتش گرفت و برخی از آنها از کنترل خارج شدند. از جمله یکی از پهپادهای MQ-۱C Gray Eagles به ارزش حدودیِ ۷ میلیون دلار زمین‌گیر شد. فرانتزمن معتقد است پروژه ترور [سردار شهید] سلیمانی، یکی از نقاط عطف تاریخ پهپادها بود، چرا که پیش از این، پهپادها در ترور اسامه بن لادن ناموفق عمل کرده بودند و این اولین ترور بزرگ پهپادی بود. ادامه فصل سوم به شرح عملیات ترور اسامه بن لادن و یکی از عملیات‌های ارتش اسرائیل می‌پردازد.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

بخش‌هایی از کتاب «جنگ‌های پهپادی» که مدعی است آمریکا در کشورهای منطقه غرب آسیا و آفریقا جنگ سایه انجام می‌دهد و به مرزهای کشوری متعهد نیست.

عملیات‌های نابودگر آمریکا با استفاده از پهپاد روزبه‌روز بیشتر می‌شود. سث فرانتزمن گزارش می‌کند که دولت بوش از سال ۲۰۰۴ به بعد تنها ۴۸ عملیات پهپادی داشت، اما دولت اوباما حداقل ۳۵۳ عملیات پهپادی شناخته‌شده داشت. در عملیات‌های دولت اوباما بالغ بر ۲۶۸۳ هدف کشته شدند و در کنار آنها ۱۶۲ غیرنظامی نیز کشته شدند. اوباما که تحت تأثیر دقت حملات پهپادی قرار گرفته بود، پهپادهای آمریکایی را به سوی اهداف آفریقایی در چاد، نیجر و لیبی نیز روانه کرد.

گسترش فعالیت پهپادها دغدغه‌های حقوقی را برای آمریکاییان بیشتر کرد. فصل چهارم کتاب به این دعواهای حقوقی می‌پردازد. توجیه حقوقی برای نفوذ به مرزهای کشورها و انجام عملیات نابودگر بیش از همه بحث‌برانگیز بود. برخی مرزهای آمریکا را دارای «شکاف‌های غیریکپارچه» خواندند و برخی دیگر ترور اهداف را در کشورهای دیگر با اصطلاحاتی مانند «مقابله با تروریسم» یا «دفاع از خود» توجیه کردند (ص ۶۴ و ۷۰). اما هنوز هم ترور [سردار] سلیمانی از لحاظ حقوقی مورد بحث است.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

پهپادها در دو سوی خاکریز

فصول بعدی کتاب به پهپادهای توسعه‌یافته توسط دشمنان آمریکا یعنی ایران، یمن، سوریه و چند کشور دیگر می‌پردازد. در این مرحله کشورهای دیگر هم به این سلاح مجهز شدند و آمریکا و اسرائیل به فکر دفاع در مقابل پهپادها افتادند. فرانتزمن معتقد است، بیش از هر چیز تجهیز حزب‌الله لبنان و حماس فلسطین به پهپادهای ایرانی، اسرائیل را نگران می‌کرد. لبنان در جنگ سی‌روزه (۲۰۰۶) نیز از پهپادها استفاده کرد. اسرائیل برای مقابله با پهپادهایِ سبکِ حزب‌الله مجبور به استفاده از جنگنده F-۱۶ بود، که اصلاً مقرون‌به‌صرفه نیست (ص ۷۷). از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ حزب‌الله به کمک ایران پهپادهای خود را ارتقا داد و به یک تهدید تمام‌عیار تبدیل شد. از سوی دیگر عراق و یمن و سوریه نیز تجهیز شدند. گروهی از یمنی‌ها که سث فرانتزمن آنها را «روستایی و بی‌تمدن» می‌خواند، به کمک ایران مجهز به پهپادهای پیشرفته شدند و هر روز تهدیدهای جدیدی علیه متحدان آمریکا و اسرائیل ایجاد کردند.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

بخشی از کتاب «جنگ‌های پهپادی» و اشاره به هک شدن پهپاد آمریکایی که قصد نفوذ به حریم هوایی ایران را داشت.

از سوی دیگر سامانه‌های دفاعی نیز در ایران و کشورهای دیگر توسعه یافت. به عنوان مثال پهپاد RQ-۱۷۰ که یکی از پیشرفته‌ترین انواع پهپادی است و برخی اطلاعات آن هنوز در سال ۲۰۲۰ محرمانه بود، در سال ۲۰۱۱ توسط سپاه ایران هک شد و به سلامت در خاک ایران فرود آمد (ص ۹۱). گرچه آمریکا، اسرائیل، ایران و برخی کشورهای دیگر سال‌هاست به دنبال سامانه‌های ضدپهپادی هستند، اما هنوز راه‌حل نهایی برای دفاع در مقابل پهپادها پیدا نشده است. فرانتزمن اذعان می‌کند ابداع ایران در سال ۲۰۱۹ برای «حملات گروهی» (Swarm) پهپادها هنوز هیچ پاسخی در جهان ندارد. کتاب فرانتزمن نتیجه می‌گیرد که جهان با سرعت زیادی به سوی ارتش‌های پهپادی پیش می‌رود ولی هنوز سامانه‌های دفاعی به نتیجه نهایی نرسیده‌اند. امروز سامانه‌های پهپادی و سامانه‌های دفاعی به هوش مصنوعی مجهز شده‌اند و این میدان روزبه‌روز پیچیده‌تر می‌شود.

ایران به قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان تبدیل شده است / ترور سردار سلیمانی نقطه عطف صنعت پهپادها بود

ایران قطب صنعت پهپادهای نظامی جهان

در پایان باید گفت کتاب «جنگ‌های پهپادی» نوشته سث فرانتزمن رویکرد گزارشی دارد. ارجاع فراوان به اخبار حوزه پهپادی و تحقیقی جدی روی تاریخچه توسعه پهپادها زمینه نگارش کتاب بوده است. نویسنده معتقد است رژیم اسرائیل مبدع پهپاد است و آمریکا این صنعت را گسترش داد، ولی اذعان می‌کند که ایران با سرعت زیادی فنّاوری را از آمریکا و دیگر کشورهای جهان گرفت و اکنون به عنوان قطب صنعت پهپادهای نظامی محسوب می‌شود. ترور سردار سلیمانی در سال ۲۰۱۹ به عنوان نقطه عطف این صنعت محسوب می‌شود، زیرا بزرگ‌ترین شخصیتی است که با نقشه جامعی از اطلاعات امنیتی و با استفاده از پهپادهای نظامی آمریکا ترور شد. هنوز هم بحث و جنجال بر سر ابعاد حقوقی، امنیتی و نظامی این ترور به سرانجام نرسیده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 44
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 17
  • IR ۰۸:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    ناتو از ترس پهباد های ایران جرات حمله تمام عیار به روسیه را ندارد چون میداند با یک دستور دولت انقلابی بساط ناتو برچیده خواهد شد. سلام فرمانده...
    • IR ۰۸:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      گنگ موادی که زدی بالاست
    • سید عبدالله قریشی بوکانی IR ۰۸:۳۲ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      30 52
      آنچه در مقابل غرب تروریست به مانند یک سد عمل می کند پهپاد و سلاح نیست، ایمان و اعتقاد و روحیه بسیجی وار ملت ایران است . همان سلاحی که در زمان جنگ تحمیلی دستهای خالی ایرانیان را در مقابل ارتش بعثی که توسط غربیها تا دندان مسلح کرده بودند پیروز میدان گردانید
    • IR ۰۸:۴۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      30 25
      آفت خود بزرگ بینی
    • بزرگمهر IR ۰۸:۴۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      15 6
      واقعا؟
    • علی IR ۰۹:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      14 8
      حداقلش به وجود خود باخته و حقیری مثل شما باید به خودش امیدوار باشه هر چند دشمن هم برای شرافت و وطن پرستی احترام قائله
    • سروش IR ۰۹:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      16 12
      جناب 8:28 شما خودت رو به نفهمی زدی یا کم اطلاع هستی!!! اذعان مقامات غربی و ده ها مقاله مقامات نظامی برجسته آمریکایی و جهان غرب الخصوص رژیم اشغالگر قدس به این موضوع پرداخته و اعتراف میکنند که ایران بزرگترین زرادخانه پهپادی و پیشرفته ترین را در جهان دارد. فقط کافی است دوستان ایران دوست حقیقی باشند و حسن نیت نشان بدهند تا ایران همان طور که برای اولین بار در جهان حمله فوجی را به نام خودش ثبت کرده به همان صورت از دوستان حقیقی حمایت کند همچون کشور دوست عزیز و برادر یمن مقاوم دشمنان ایران که عقلی دارند میترسند ولی شمای بدون عقل همچنان نوکر موندی و شدی سپر دشمن
    • وحید IR ۰۹:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      10 7
      خدا شفا بده
    • IR ۰۹:۳۲ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      18 2
      حکایت تو حکایت نابودی یه نفر با بد تعرف کردن از او فرد هست، ناتو چه ربطی به ایران داره روسیه خودش با چهار تا بمب هیدروژنی کل اروپا رو نابود میکنه دیگه نیازی به پهپاد و تهباد نداره،
    • کارشناس IR ۰۹:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      45 23
      ارباب پوتین که با ان همه هارت و پوت زمین گیر شده
    • US ۰۹:۵۳ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      19 9
      جنس از موتوری نگیر
    • US ۱۶:۴۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      3 3
      واقعا معلوم جنس مرغوب موتوری بهت میده
  • سید عبدالله قریشی بوکانی IR ۰۸:۲۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    36 32
    خون پاک سردار کاخ شیاطین امریکایی و اسرائیلی را به ویرانی می کشاند
    • فراهانی IR ۱۰:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      5 20
      انشاالله تقاص خون کثیف پمپو با پهپاد ابابیل گرفته خواهد شد واز وجو کثیف اش تار مونی هم نخواهد ماند اینکه انگشت وانگشتر شهید باقی مانده خود حکمت بزرگی دارد و عاقل دانا راز آنرا می فهمد
    • IR ۱۰:۵۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      4 0
      انشاالله تقاص خون کثیف پمپو با پهپاد ابابیل گرفته خواهد شد واز وجو دکثیف اش تار مویی هم نخواهد ماند اینکه انگشت وانگشتر شهید باقی مانده خود حکمت بزرگی دارد و عاقل دانا راز آنرا می فهمد
    • IR ۱۱:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      2 2
      کتابی به حجم 2 مگابایت. این هم لینک دانلود مجانی: http://libgen.rs/book/index.php?md5=278F7B7D2C8A6ACBDEDA08CE54F9811E
    • IR ۱۳:۰۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      4 2
      باشه مگه خودتون از این حرف ها بزنید. واقعیت به زودی بر سرتان فروخواهد ریخت.
  • IR ۰۸:۴۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    27 36
    درود به روحشان کنارشون میرم آرامش دارم
    • US ۰۸:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      5 14
      چقدر کنار؟
    • 12938X17107 IR ۰۹:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      14 53
      اینهمه نطفه حرامی که منفی زدند و در کنار مزار شهدا بجای احساس آرامش احساس ترس و وحشت دارند ...
    • محسن IR ۱۴:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      27 5
      چه خبره بابا ؟؟!! چرا به هر کی رای منفی داد این صفت های زشت رو میدی؟؟ لابد خودت رو انقلابی و مذهبی هم میدونی؟
    • IR ۱۸:۴۲ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۶
      32 0
      ۰۹:۱۷ نطقه حرام هفت جد وابادته
  • FR ۰۸:۵۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    18 7
    پهپادی بسازن که مرتب بر سر قاتلان و تروریستهای امریکایی بچرخد و در فرصت مناسب ، شلیک و اتش
  • تقی IR ۰۹:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    12 7
    چرا از پهباد بیمقدار و ترکیه حرفی نزده ؟؟؟؟؟؟
    • IR ۱۱:۰۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      6 1
      چون ترکیه مفلوک مونتاژ کاری بیش نیست و اصلا در رده سازندگان پهپاد نیست.
    • IR ۱۱:۱۲ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      2 5
      اونا حرفاشونو تو میدان جنگ میزنن
    • IR ۱۱:۴۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      6 0
      چون هر قطعش مال یه کشور اگر جنگ بشه کسی نیست بهش قطعه بده بسازه باید بشینه گریه کنه
  • IR ۰۹:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    8 4
    در عکس سردار و شهید ابو مهدی عکس سردار خیلی نامناسب کشیده شده و جفا در حق سردار است به نظرم طراحی اسرائیلی ها باشه با توجه به اینکه در سرشانه هم کلمه ای نوشته شده که شبیه قانا است نه قاسم
  • IR ۱۰:۰۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    2 1
    لطفا اینقدر متوهم نباشیداموفقیتهای به دست امده در زدن یکسری نقاط فقط اذن خداوند و عنایت معصومین بوده و هست.
  • مهرادخان IR ۱۰:۲۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    16 15
    واقعا پهپاد های آمریکا دقیق و قابل تحسینه
    • محسن IR ۱۴:۵۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
      2 2
      به خاطر اینکه یا برای کشتن مردم افغانستان و پاکستان توی عروسی ها و عزاداری ها استفاده میشن قابل تحسینن یا حمله ی ناجوانمردانه در تاریکی شب؟؟ آمریکایی ها نامردن. نامرد هم هیچ چیزیش قابل تحسین نیست.
  • IR ۱۰:۵۲ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    5 5
    انتقام...
  • دوست IR ۱۰:۵۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    4 0
    همه بحث های فنی و حقوقی یکطرف اما شهید نشوی میمیری ....
  • مسلم IR ۱۱:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    3 0
    اگه منم پهبادداشتم نمیگذاشتم اب خوش از گلو تروریستها پایین بره ....
  • IR ۱۱:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    7 8
    در حالی که هر روز ملت آن فقیر و فقیر تر میشود
  • IR ۱۱:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    4 5
    (آذری آریایی است) پایگاه های نظامیِ آریاییِ در ترکیه مثل قلاده میمونه برای پانترک.// (اینجرلیک)
  • IR ۱۲:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    6 7
    درود سیاوشانِ ایران زمین بر سردار فاتح، ژنرال سلیمانی‌ کبیر که کشور داعش را فتح کرد و اداره آن را یه مردم خودشان داد.
  • سعید IR ۱۲:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    0 0
    آن یک انگشت خونی وآن انگشتر تبدیل به ملیونها جوان انقلابی خواهد شد که به وقت انتقام از قاتلین سردار 'حتز یک انگشت هم از آنها باقی نخواهد ماند.به اذن خ اوند قادر و قهار.
  • علی IR ۱۴:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    1 0
    دمش گرم اون یارو که می‌نوشت گاوهای مو بلند دیگه نیومده کامنت بزاره دمت گرم دیگه ول کن داداش
  • نکیسا DE ۱۶:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    0 0
    پس ما نتیجه میگیریم که جمهوری اسلامی به قطب صنعت پهباد مبدل شده !!!!
  • IR ۱۹:۰۴ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    0 1
    امنبت داریم
  • IR ۱۹:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    0 2
    یانکی ها منتظر باشند. عدالت در مورد تروریست ها اجرا خواهد شد.
  • IR ۲۱:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۵
    0 0
    اشتباه نکن. نقطه عطفش هنوز مونده. اون موقعی که زمین رو از لوث وجود نحس صهیونیستها پاک کردیم و از ترس پهپادهای ما جرات نکنید به آسمون نگاه کنید.
  • IR ۰۹:۳۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۶
    0 0
    درود بر هر اراده ای که برای اعتلای وطن اسلامی قوی و استوار است و پاینده با تخصص همراه با تعهد

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس