کد خبر 1831776
تاریخ انتشار: ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۴۳

«توافق مکه» نشان دهنده تحول در محاسبات امنیتی منطقه در نتیجه شکست جنگ علیه ایران، کاهش اعتماد کشورهای منطقه به چتر حمایتی آمریکا و تلاش برای تنوع‌بخشی به حامیان خود به دور از تل‌آویو است.

به گزارش مشرق، روزنامه لبنانی الاخبار نوشت که رژیم صهیونیستی، «توافقنامه سه‌جانبه مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان را یک تهدید نظامی مستقیم برای خود نمی‌بیند، اما اذعان دارد که این توافق، نتیجه شکست جنگ افروزی آمریکایی - صهیونیستی علیه ایران است. این جنگ نه تنها چهره خاورمیانه را تغییر نداد، بلکه نشان داد که چتر دفاعی آمریکا در حفاظت از عربستان و سایر کشورهای خلیج فارس ناتوان است و این موضوع آن‌ها را به جستجوی شرکای دیگری واداشته که بتوانند چتر جایگزین یا مکملی برایشان فراهم کنند.

تل‌آویو البته این ائتلاف را به عنوان بلوکی علیه تهران نمی‌بیند؛ زیرا معتقد است روی آوردن ریاض به آنکارا و اسلام‌آباد - به‌جای درخواست کمک از اسرائیل - حامل پیامی اطمینان‌بخش به ایران است، مبنی بر اینکه این ائتلاف ماهیتی دفاعی دارد و هدفش رویارویی مستقیم نیست.

رژیم صهیونیستی معتقد است که این توافق بیش از آنکه نشان‌دهنده توانمندی عربستان باشد، بیانگر آسیب‌پذیری این کشور است. این نگرانی ریشه در این باور دارد که ایران با جرأت و عزم بیشتری در برابر آمریکا و متحدانش از جنگ خارج شده است. ایران هم اکنون استفاده از فشار نظامی برای تحمیل اراده خود در منطقه را تجلی یافته و کشورهای خلیج [فارس] را ناچار کرده برای تحکیم موقعیت خود، به دنبال شرکای بیشتری باشند.

در این میان، پاکستان به عنوان یکی از چترهای حمایتی از خارج از منطقه عمل می‌کند، اما نکته متناقض این است که این کشور اصرار دارد ائتلاف را به عنوان موضعی خصمانه علیه ایران جلوه ندهد؛ به‌ویژه اینکه هیچ‌گونه روابط خصمانه‌ای میان پاکستان و ایران وجود ندارد. در مورد ترکیه نیز انگیزه آن آشکار است؛ این کشور در جستجوی حضور و نفوذی در منطقه است که امیدوار است با قدرت نظامی و توانمندی‌هایش هم‌تراز باشد.

از نظر رژیم صهیونیستی، تل‌آویو با اعلام توافق مکه، بخش دیگری از امیدهای خود را برای ایجاد ائتلافی منطقه‌ای با محوریت «خطرات امنیتی و سیاسی ایران علیه منطقه» را از دست می‌دهد؛ زیرا تمایل کشورهای عربی به سمت مشارکت‌های منطقه‌ای به دور از تل‌آویو، به این معناست که این کشورها، اسرائیل را پناهگاهی امن نمی‌بینند، بلکه آن را مشکلی می‌دانند که باید از آن فاصله گرفت.

کابینه رژیم صهیونی در واکنش به اعلام تشکیل این توافق محتاطانه عمل کرده و تاکنون موضعی رسمی در رد یا تهدیدآمیز دانستن آن اعلام نکرده‌ است. با این وجود «عمیخای شیکلی»، وزیر امور دیاسپورا که یکی از وزرای راست افراطی است، خواستار ایجاد ائتلافی با امارات، قبرس، یونان و سومالی‌لند برای پاسخ به آنچه «ائتلاف سنی خطرناک» خواند، شده است.

بر این اساس، توافق مکه تا به امروز در تل‌آویو به عنوان اعلام هشداری به آمریکا تلقی می‌شود، نه اینکه سرآغازی برای جایگزین‌های حمایتی به جای آمریکا باشد. همچنین این توافق، تلاشی ضمنی برای واداشتن ایران و متحدانش به پرهیز از اقدامات خصمانه علیه ریاض است. این پیمان همچنین ثابت می‌کند که عربستان با شرایط و مطالبات بیشتری به میز احتمالی مذاکره‌ با تل آویو خواهد آمد و دیگر ترتیبات پیشنهادی قبل از شکل‌گیری این چتر سه‌جانبه را نخواهد پذیرفت.

از دیدگاه تل‌آویو، این توافق فاصله بیشتری میان کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی ایجاد کرده و در عین حال، نشان‌ دهنده دقت کشورهای عربی در عدم تحریک ایران است؛ و این دقیقاً همان چیزی است که نگرانی تل‌آویو را برانگیخته است.