سرویس جهان مشرق - این توافق چارچوبی که در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ در واشنگتن امضا شد، نقطه عطفی در روابط میان بیروت و رژیم صهیونیستی به شمار میرود. توافقی که تحت نظارت مستقیم ایالات متحده و با حضور نمایندگان بیروت و تلآویو نهایی گردید و هدف اصلی آن از سوی دولت غربگرای لبنان، بازگرداندن «حاکمیت کامل لبنان» اعلام شده، اما در عمل به عنوان ابزاری برای تضعیف محور مقاومت، به ویژه حزبالله و نفوذ ایران در منطقه عمل میکند.
جوزف عون، رئیسجمهور لبنان که سابقه فرماندهی ارتش این کشور را دارد و با کمک سعودیها و حمایت غرب به قدرت رسید، از سخنان مضحک، این توافق را «گام اول در مسیر بازگرداندن حاکمیت» توصیف کرده و بر ادامه اجرای آن تأکید ورزیده است.
لبنان سالها درگیر تنشهای مرزی با اسرائیل بوده و حزبالله به عنوان نیروی اصلی مقاومت و محافظ حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور در برابر اشغالگری صهیونیستی، نقش محوری ایفا کرده است. پس از جنگهای متعدد، به ویژه درگیریهای گسترده ۲۰۲۴-۲۰۲۵، فشارهای بینالمللی برای برقراری آتشبس و توافقات امنیتی افزایش یافت.
جوزف عون در ژانویه ۲۰۲۵ به ریاستجمهوری رسید و از همان ابتدا رویکردی غربگرا و ضد مقاومت را اتخاذ کرد، همانطور که حامیان به قدرت رسیدن وی از او خواسته بودند. او که از حمایت آمریکا و عربستان برخوردار بود، حزبالله را متهم به «استفاده از لبنان به عنوان گروگان» برای منافع ایران کرده است ! بی آنکه به خدمات این جنبش در حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان در چند دهه گذشته در برابر تجاوزات مداوم صهیونیستها اشاره کند.
عون در مصاحبههای متعدد، از جمله با شبکه CNN، ایران را به استفاده ابزاری از لبنان در مذاکرات با آمریکا متهم کرد و تأکید داشت که مردم لبنان از جنگ خسته شدهاند. این موضعگیریها زمینه را برای مذاکرات مستقیم (هرچند از طریق میانجیگری آمریکا) با اسرائیل فراهم آورد. توافق اخیر نتیجه چندین دور مذاکره در واشنگتن است که توسط وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو که ارتباط بسیار نزدیکی با رژیم صهیونیستی دارد، مدیریت شد.
متن توافق بر «بازگرداندن حاکمیت لبنان»، خلع سلاح حزبالله در جنوب رودخانه لیتانی، استقرار ارتش لبنان در مناطق مرزی و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از برخی نقاط تمرکز دارد که به گفته کارشناسان، کاملا دور از ذهن است که صهیونیستها نسبت به این تعهدات عنوان شده، پایبند باشند و آنها از این توافق، برای استمرار حضور خود در مناطق جنوبی لبنان و تبدیل کردن این مناطق به غزه دوم بهره خواهند برد.
خصوصا آنکه رژیم صهیونیستی در این توافق، تاکید کرده است که حق دفاع از خود در برابر تهدیدات را حفظ خواهد کرد که این مسئله به معنی حملات مداوم صهیونیستها به نقاط مختلف لبنان است.
همچنین، اسرائیل کاتس وزیر جنگ رژیم صهیونیستی پرده از امتیاز ذلت بار دولت غربگرای لبنان به این رژیم برداشت. وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، مدعی شد توافق با لبنان به اسرائیل اجازه میدهد تا زمان خلع سلاح حزبالله در خاک لبنان باقی بماند.
در دیدگاه تحلیلگران و کارشناسان، این توافق فراتر از یک آتشبس ساده است. از نگاه تحلیلگران، این مسئله را میتوان بخشی از استراتژی گستردهتر واشنگتن و تلآویو برای تضعیف مقاومت و همچنین ارتباط ایران و حزب الله دانست. حزبالله نه تنها یک نیروی نظامی، بلکه نماد مقاومت در برابر اشغالگری است که با حمایت ایران و سایر اعضای محور مقاومت، توانسته موازنه قدرت را در برابر رژیم صهیونیستی و تجاوزات آن حفظ کند و خلع سلاح آن در جنوب لبنان، عملاً راه را برای نفوذ بیشتر اسرائیل و آمریکا هموار میکند.
در داخل لبنان، توافق فعلی شکاف عمیقی ایجاد کرده است. حامیان عون و جریانهای غربگرا، توافق مذکور را فرصتی برای بازسازی و پایان اشغال میدانند، در حالی که نیروهای مقاومت آن را خیانت به آرمانهای ملی و همچنین مقاومت عنوان میکنند و با استناد به تجربه سالهای اخیر، هرگونه قول و تعهد از سوی صهیونیستها و آمریکا را بی اساس میخوانند که اکثریت تحلیلگران و کارشناسان بر سر این مسئله متفق القول هستند.
حزبالله لبنان که اصلی ترین نقش دفاع از این کشور در برابر صهیونیستها را داشته است، این توافق را «تحقیرآمیز» و «تسلیم حاکمیت» خوانده و اعلام کرده که سلاح خود را تحویل نخواهد داد. حسن فضلالله، نماینده حزبالله، تأکید کرده که هر تلاشی برای اجرای توافق با مقاومت مواجه خواهد شد.
شیخ نعیم قاسم امروز -شنبه- در واکنش به توافق چارچوبی امضا شده بین دولت لبنان و رژیم صهیونیستی گفت: دولت در حال مشروعیت بخشیدن به اشغالگری برای سالهای آینده است و حتی ممکن است منجر به الحاق سرزمینهایمان توسط رژیم صهیونیستی شود.
وی خاطرنشان کرد: ارتباط دادن عقبنشینی اسرائیل به خلع سلاح مقاومت، پیشنهادی بسیار خطرناک است که از همه خطوط قرمز عبور میکند. این توافق باطل و بیاعتبار است و مفاد یادداشت تفاهم ایران و آمریکا باید اجرا شود.
دبیرکل حزب الله تاکید کرد: به مقامات لبنان میگوییم، وقت آن رسیده که از گناهانی که لبنان را ویران میکند، دست بردارید. ما در سختترین شرایط میدان را رها نکردیم و آن را رها نخواهیم کرد. توافق چارچوبی در واشنگتن تحقیرآمیز، شرمآور و تسلیم حاکمیت است. کجاست آن صداقت مقامات لبنانی و مسئولیت پذیری آنها در قبال مردمشان و حفاظت از حاکمیت لبنان، که قیم آمریکایی آن را در قالب آتشبس به آنها اعطا نکرده است؟
پس اعلام حصول این توافق، اعتراضات مردمی و حامیان مقاومت در بیروت گزارش شده که نشاندهنده وجود اختلافات گسترده در میان افکار عمومی این کشور با دولت غربگرای لبنان است.
عربستان و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از رویکرد عون حمایت کردهاند، زیرا تضعیف حزبالله را به نفع خود میدانند. رژیم صهیونیستی نیز این توافق را پیروزی دیپلماتیک میداند که امنیت شمالی خود را تضمین میکند، بدون اینکه تعهدات سنگینی بپذیرد. همچنین، به عقیده کارشناسان صهیونیست، تلآویو با این توافق تلاش میکند تا موضوع پایان جنگ در لبنان را از مفاد مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا خارج کرده و از تبدیل آن به یک اهرم موثر در گفتگوهای ایران و آمریکا جلوگیری کند.
با این وجود، تحلیلگران این سوال را مطرح میکنند که با وجود تضاد میان توافق دولت لبنان و رژیم صهیونیستی و مفاد تفاهم ایران و آمریکا، کاخ سفید چگونه میخواهد این مشکل را حل کند و همچنین مسئله واکنش ایران نسبت به این توافق و کنشگری آن در تحولات منطقهای، خصوصا جنگ لبنان حائز اهمیت خواهد بود و در این میان، مهم ترین بازیگر، جنبش حزب الله لبنان است که همچنان و به شکل موثری در حال نبرد با متجاوزان رژیم صهیونیستی و حملات به شمال سرزمینهای اشغالی است و به اذعان صهیونیستها، ارتش لبنان، توانایی و قدرت کافی برای مقابله با حزب الله را ندارد و حتی بدنه قابل توجهی از آن نیز با نیروهای مقاومت لبنان همسو هستند.
از این رو، اما و اگرهای بسیار زیادی در رابطه با توافق ذلیلانه بیروت با رژیم صهیونیستی و امکان اجرایی شدن آن وجود دارد، اما مسئلهای که روشن است، این است که دولت جوزف عون، با آگاهی کامل و اراده، خود را در صف محور شرارت رژیم صهیونیستی و آمریکا و جنایتکاران علیه مردم فلسطین و مردم منطقه و در مقابل ایران و محور مقاومت قرار داده است که این مسئله، بیشک خطایی راهبردی است که بدون شک میتواند آغازی بر پایان این دولت غربگرا و سعودی باشد.