دکتر محمد صادق کوشکی

در این فیلم متأسفانه ناخواسته ولایت‌پذیری مسخره می‌شود.این فیلم زمینه ایجاد چندپارگی در بین نیروهای نظام است. واقعاً سپاه جلوی بسیجی‌ها می‌ایستد؟

سرویس فرهنگ و هنر مشرق - ویژه‌نامه جشنواره فجر ۳۷ - / سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر از ۹ بهمن ماه با برگزاری آئین افتتاحیه بصورت رسمی کار خود را آغاز کرد و جشن سال جدید سینمای ایران فرا رسید. همانند سال‌های گذشته، مشرق در ایام برگزاری جشنواره، نقدهای مختلف و متنوعی از منتقدان و صاحب‌نظران این حوزه را بر فیلم‌های در حال اکران منتشر خواهد کرد. همچنین برای هر روز اکران، گزارشی با عنوان روزنامچه فجر به مخاطبان ارائه خواهد شد که گزارشی از فیلم‌های اکران شده (در سانس اصحاب رسانه و منتقدان) خواهد بود. انتشار نقدهای فنی از منتقدانی با دیدگاه‌های متفاوت به مخاطبان کمک خواهد کرد تا داوری جامع‌تری نسبت به تازه‌ترین آثار فیلمسازان ایرانی داشته باشند.

*******

نقد شماره دو: فیلم «دیدن این فیلم جرم است»

گفتگو با دکتر محمدصادق کوشکی- عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

درباره فیلم جنجالی «دیدن این فیلم جرم نیست» بحث‌های فراوانی در فضای مجازی و رسانه‌های شکل گرفته است و آرا متنوعی وجود دارد. عده‌ای ساختار کلی فیلم را در چارچوب اهداف انقلاب می‌دانند و بسیاری دیگر در نقطه مقابل، آن را فیلمی تماماً ضدارزش و ناامیدکننده تفسیر می‌کنند.

دکتر محمد صادق کوشکی استادعلوم سیاسی دانشگاه تهران، یکی از فعالان و صاحب‌نظران عرصه فرهنگ محسوب می‌شوند. ایشان نیز به تماشای «دیدن این فیلم جرم نیست» نشسته‌اند و البته نظر متفاوتی در مورد این فیلم دارند. به همین بهانه با ایشان گفت‌وگویی کوتاه و خواندنی داشتیم تا. این فیلم هم اکنون در جشنواره فیلم فجر در حال اکران است.

*آقای دکتر! نظرات و روایت‌های متفاوتی درباره «دیدن این فیلم جرم نیست» از سوی منتقدان شنیده می‌شود. تحلیل اولیه خودتان را راجع به این فیلم بفرمائید.

شاید مهمترین سرفصلی که جامعه ما در شرایط فعلی بدان نیاز داشته باشد، مخصوصاً نیروهای مؤمن به انقلاب، حزب اللهی علی الخصوص وفادار به انقلاب، بحث امیدواری است. بارها این تعبیر را رهبری داشتند که دشمن اصلی‌ترین چیزی را که می‌خواهد از مردم ما، مخصوصاً از نیروی حزب‌الهی و مؤمن ما بگیرد، امیدواری آنان است. امیدواری نیروهای حزب‌اللهی از میان برود ما چیزی برای باختن نخواهیم داشت. فیلم «دیدن این فیلم جرم نیست» به نظر می‌رسد مهمترین آسیبی که وارد می‌کند، این است امیدواری را هدف قرار می‌دهد و نیروهای مؤمن به انقلاب را ناامید می‌کند. اینکه سازندگان عمدی چنین کردند، من چنین ادعایی ندارم.

این فیلم با قاطعیت تمام به نیروهای حزب‌الهی می‌خواهد این مسئله را القا کند که همه چیز تمام شده، همه چیز به باد رفته، دیگر هیچکس و هیچ چیز قابل اعتماد نیست و هیچ پناهگاهی نیروهای حزب‌اللهی و مؤمن ندارند. در واقع به نیروهای مؤمن و حزب‌الهی پیام می‌دهد که شما به آخر خط رسیده‌اید و هیچکس دیگر پشت و پناه شما نیست و حتی عزیزترین کسانی که به آن‌ها اعتماد داشتید، آن‌ها هم شما را می‌فروشند و به شما خیانت می‌کنند. این پیام را به نیروهای حزب‌اللهی دادن باید ببینیم به نفع کیست؟ در واقع آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها به دنبال نا امید شدن نیروهای مؤمن و حزب‌اللهی هستند و این مهمترین لطمه‌ای است که فیلم می‌زند.

شاید در نظر سازندگانش چنین نباشد، اما در عمل اینگونه هست و مهمترین آسیب فیلم بحث ناامیدی است.

بیشتر بخوانید:

محاکمه انقلاب در افتتاحیه جشنواره فیلم فجر!

*آیا فیلم از حیث تماتیک و مضمون آسیب‌های دیگری هم دارد؟

این فیلم به صورت خواسته یا ناخواسته، به سپاه اهانت می‌کند. در واقع سپاه را یک ساختار فاسد، ترسو و یک ساختار در مقابل نیروهای بسیجی حقیقی معرفی می‌کند که این مسئله ظلم است. نکته بعدی، رویارویی بچه‌های بسیجی حقیقی را با نیروی انتظامی، با شورای عالی امنیت ملی با وزارت اطلاعات و… نشان می‌دهد.

*استاد برخی منتقدان معتقد هستند در متن فیلم قوه قضائیه نادیده گرفته می‌شود. آیا شما هم چنین برداشتی داشتید؟

اصلاً در این فیلم جایگاه قوه قضائیه معلوم نیست. در این فیلم اصلاً قوه قضائیه وجود ندارد. تقابلی که فیلم می‌خواهد میان نیروهای بسیجی با ناجا، با وزارت اطلاعات، ایجاد کند، همان چیزی است که دشمن می‌خواهد و نشان می‌دهد بچه‌های بسیج با سایر سازمان‌ها مشکل دارند. اصلاً آرزوی دشمن است که چنین تقابلی را معرفی کند که فیلم متأسفانه دارد این تقابل را نمایش می‌دهد و به نوعی ترغیب و تشویق هم می‌کند.

بیشتر بخوانید:

اهانت به انقلاب در جشنی به‌ظاهر برای انقلاب!

فیلم بر به بن‌بست رسیدن نظام تاکید دارد و اینکه نظام به طور کامل فاسد است و نظام تماماً انگلیسی و مدافع انگلیسی‌هاست. مسئله مهم در فیلم این است که در نظام هیچ نقطه مثبتی وجود ندارد و به هیچ نهاد نظامی نمی‌توان اعتماد کرد، به هیچکس درون ساختار نظام نمی‌توان اعتماد کرد. این مؤلفه‌های نمایشی نیست که بتوان به سادگی از آن عبور کرد و من فکر می‌کنم عناصر ضد انقلاب جرأت ساختن چنین فیلمی را نداشتند.

درست است که این فیلم در برخی قسمت‌ها شعارهای قشنگی و درستی را مطرح می‌کند، بحث مفاسد داخلی، بحث آقازاده‌ها، این مصدایق را انکار نمی‌شود کرد چون وجود دارد اما به بهانه اینکه ما مثلاً صد تا آقازاده داریم، هزار تا آقازاده داریم، نظام را در چنگ آقازاده‌ها نشان بدهیم، این مسئله درست نیست و خلاف واقع است.

مهمترین غایب این فیلم بحث ولایت فقیه است که در این فیلم متأسفانه ناخواسته ولایت‌پذیری مسخره می‌شود. من می‌گویم ناخواسته بوده، چون باور ندارم سازندگان این فیلم قصد عمدی چنین کاری را داشته باشند. اما مقوله ولایت فقیه غایب است. تفاوت اصلی این فیلم با فیلمی مثل آژانس شیشه‌ای این است که آژانس شیشه‌ای عیب‌ها را می‌گوید اما ناامید نمی‌کند، دشواری‌ها و سختی‌ها را می‌گوید، نا رفیقی و خیانت‌ها را می‌گوید اما ناامید نمی‌کند، اما این فیلم زهرناامیدی را به جسم و روح بیننده حزب الهی و مؤمن می‌ریزد و دشمن شاد کن است. این فیلم دشمن شاد کن است و چرا چنین فیلمی مجوز ساخت پیدا کرده و ارشاد باید پاسخگو باشد.

*این فیلم از وزارت ارشاد مجوز ساخت دریافت نکرده چون مربوط به نهاد دیگری است.

چرا این فیلم توسط هیأت انتخاب پذیرفته شد، خیلی عجیب است. این فیلم می‌توانست در میان فیلم‌های پذیرفته شده نباشد. یعنی اگر ارشاد در ساخته شدن پروانه نمایش این فیلم نقشی ندارد، قطعاً می‌توانست آنرا در جشنواره نپذیرد. این فیلم در واقع مخالف وحدت و انسجام ملی است. این فیلم دارد جامعه را چند پاره می‌کند، تقابل ایجاد می‌کند. اصلاً نمایش این فیلم در جشنواره به مصلحت نبود و نیست.

* از بین دوستان حزب اللهی کسانی هم هستند که فیلم را دیده‌اند و از فیلم تمجید می‌کنند. در بحث برداشت‌های مفهومی، برخی منتقدان جبهه انقلاب عقیده دارند که این فیلم یک نقد درون گفتمانی است.

به دقت به این مسئله توجه کنید، چون این فیلم در لایه او، ل در برخی قسمت‌ها و برخی شعارهایش ممکن است به ذهن دوستان، مثبت بیاید.

*این مصدایق لایه اول فیلم است، در عمق و لایه دوم دراماتیک فیلم کارکرد دیگری دارد؟

مشکل فیلم اتفاقاً همین است. این فیلم علیه آقازاده‌ها فریاد می‌کشد، علیه مفسدان اقتصادی فریاد می‌کشد، علیه تبعیض فریاد می‌کشد، کسی با آن مصدایق نمایشی لایه اول فیلم مشکلی ندارد، اما کل فیلم، زیان و خسران بزرگی در پی دارد که همانا ناامید کردن مخاطبان حزب‌اللهی و متدین است. این فیلم زمینه ایجاد چندپارگی در بین نیروهای نظام است. واقعاً اهانت به سپاه در آن موج می‌زند. آیا سپاه یک نهاد قابل اهانت است؟ آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها سپاه را دشمن اصلی می‌دانند و تحریم و اهانت می‌کنند. بسیج و سپاه یکی هستند و آمیخته بهم هستند، واقعاً سپاه جلوی بسیجی‌ها می‌ایستد؟ تصویری تحقیرآمیزی که از یک سرهنگ سپاه در این فیلم نشان می‌دهد آیا واقعاً برازنده سپاه این است؟

خیلی از خط قرمزهای جبهه خودی را داریم زیر پار می‌گذاریم با این استدلال که این فیلم دارد چهارتا شعار مثبت می‌دهد. رهبری می‌فرمایند: "آینده از آن حزب‌اللهی هاست" اگر این جمله رهبری ملاک باشد و درست باشد، این فیلم نقطه مقابل این فرمایش رهبری است. یعنی نشان می‌دهند که آینده از آن حزب‌اللهی‌ها نیست و در آینده حزب‌اللهی‌ها پامال و نابود مطلق خواهند بود. یا جمله رهبری باید درست باشد یا این فیلم. این فیلم تیر خلاص را به امیدواری نیروهای حزب‌اللهی شلیک می‌کند و بسیار مسموم است. شاید اگر بخش جنگ روانی آمریکا و اسرائیل می‌خواستند فیلمی درباره ناامیدی حزب‌اللهی‌ها بسازنند بهتر از این نمی‌شد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

نظرات

  • انتشار یافته: 29
  • در انتظار بررسی: 3
  • غیر قابل انتشار: 16
  • DE ۱۴:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    جز غر زدن و ایراد گرفتن کار دیگه بلدید ؟
    • IR ۲۰:۰۷ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
      32 24
      تا نقد نباشه جامعه‌ای پیشرفت نمی‌کنه، کمی نقد پذیر باشیم هموطن عزیز. در پناه خدا
    • IR ۲۰:۲۹ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
      48 16
      اینو برو به رییس جمهور بی لیاقتت بگو
  • IR ۱۴:۳۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    41 32
    بر اساس توضییحات دکتر کوشکی به نظر میاد این فیلم در راستای تبیین نظرات گروهک بهاری ساخته شده
  • IR ۱۴:۳۹ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    63 23
    بسیار تحلیل ارزنده است خدا دکتر کوشکی را حفظ کنه
  • IR ۱۴:۵۴ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    39 30
    این حرفا چیه؟! از اول انقلاب همین حرفا رو زدین هی گفتین اینو نگین اونو نگین بخاطر انقلاب. برعکس خطاکارها در امنیت قرار گرفتن و امروز انقدر فربه شدن انقدر نگران نباشید مردم شعور دارن
    • زارع IR ۰۰:۱۶ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
      10 3
      سلام کم پیدا یه کم روزنامه بخون یه کم بیا فیلمای ساخت این چهل سالو ببین میفهمی نقد یعنی چی .....کلا بستن به رگبار
  • IR ۱۵:۵۳ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    29 17
    حهجمه هاشون از گشت ارشاد به اینور سمته بسیج رفته
  • IR ۱۶:۲۶ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    61 14
    نیروهای مومن و حزب اللهی هرگز مایوس و ناامید نمی شوند ان شاءالله .
  • IR ۱۶:۳۹ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    21 15
    نمی دانم نیت سازنده فیلم چه بوده است حرف حقی زده است اینکه هدفش باطل است یا نه را خدا می داند. اما آیا وقعا نمی فهمید که جرا همسر مائو به جرم اعتقاد به تفکرات مائو و در دادگاه خلق و زیر عکس مائو به اعدام محکوم شد؟ سرنوشت حزب اللهی ها هم همین است.
    • IR ۰۰:۱۴ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
      9 3
      مائو و.. در مخیله حزب الله جایی ندارد آنها الهادی و کفر هستند - دقیقا انسان الهی را نشتاخته اند -
  • IR ۱۶:۴۹ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    29 17
    مرگ بر منافق فتنه گر
  • IR ۱۷:۲۴ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    26 17
    از آقای کوشکی انتطار نمی رفت که با قداست تراشی های بیجا و نقد ناپذیر نامیدن یک نهاد بیش از بیش از مایه ناامیدی حزب اللهی هایی شود که می خواهند به ارزشهای سال 57 بازگردند.
  • IR ۱۸:۲۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    15 9
    هر وقت امریکا به موضوعی در ایران بند کنه جریان غرب گرا در داخل هم بند می کنه هسته ای و موشکی و اسلام و سپاه و ارتش بسیج و حتی یک تیم فوتبال هم نداره!..این جریان آینه اون جریانه
  • IR ۱۹:۵۹ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    7 6
    من هنوز فیلم را ندیدم ولی اونطور که از ساختار کلی برداشت کردم اتفاقا برداشت این آقا مربوط به لایه ی اول است و لایه های بعدی نقد است آن هم به صورت سازنده که به صورت آینه اشکالاتی را نشان میدهد در ضمن قابل کتمان کردن نیست که ساختار با فرد یکی نیست و ممکن است فردی مشکل داشته باشد یا بعدا مشکل پیدا کند و درون سازمان و ساختاری هم باشد این عیب سازمان نیست بلکه عیب فرد است .
  • ناشناس IR ۲۰:۰۳ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    7 7
    هر چه هجمه ها بیشتر اعتقاد به انقلاب اسلامی ایران پررنگتر نزدیک خاکریز دشمن شدن هم خطر هم تصزفش سختتره یاعلی
  • IR ۲۲:۰۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    7 10
    این خبرها فقط باعث حساسیت بیشتر و تبلیغ ناخواسته برای فیلم حساب میشه
  • AE ۲۲:۳۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    11 5
    بسم الله الرحمن الرحیم آقای کوشکی اوفرزندیک شهید ویک فرمانده پایگاه است اگرچه شمامنتقدسینمانیستید اماحدوخط قرمزگزارهم نباشید . بگذارید جامعه اسلامی برکت انتقادسازنده را تجربه کند . درسینمایی که مستقیم درافتتاحیه جشنواره فجرش آن تلخ کامیهااتفاق افتادوخودشماهم ساکت بودید برحسب اطلاع من پس درزمان این دولت بنفش وجیغهایی که به هیچ چیزاعتقادی ندارد اصلابگذارید بچه های انقلاب اشتباه کنند کاری نکنید نیت خوانیهاشروع شود . آیانمیبینی شخص روحانی باچوب قلدری رسانه ایی؛ سعی داردحزب الهی هارا به خانه بفرستد ؟ ای کاش بجای این حرفهای گیج کننده به وضوح ونیش تصویر بی بنیانها میپرداختید . این جوان بایدتشویق شود بایدگذاشت انتقادازخودی باشدتاازاسلاممان وبه تبع آن ازملتمان محافظت کنیم .
    • IR ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
      3 2
      اداکار و اداساز جماعت حیا را خورده اند و شرف را قی کرده اند این ادا ها هم بخشی از توهم رقص خر دجال آخرالزمانی است.
  • IR ۲۳:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    1 1
    مأیوس کردن ما نمیگم غیرممکنه اما خیلی سخت ممکنه چون پشت ما به ولی فقیه و به امام زمان گرم است
  • IR ۲۳:۲۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۱
    6 1
    سینما از جهاتی ول به نظر می رسد.
  • IR ۰۰:۱۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
    6 2
    آقای کوشکی فیلم است اکثر مردم ایران فیلم و سینما را حرام می دانستند با مشاخده این فیلما تازه پی می بریم چقدر حرام بودن بازی های تیات و.. حکیمانه بوده است اهالی نون خور این حرفه مراقب باشند برای خودشان که مردم کارهایشان را بازهم حرام یپندارند - سپاه و ولایت در دل وجان منتظران مهدی موعود است - عرض خود برده اند البته زحمت افزوده اند.
  • IR ۰۰:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
    4 7
    اصلا این کوشکی درحد نقد وغر زدن وتوصیه و....هست!؟
  • بنده IR ۰۰:۴۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
    4 0
    اللهم اشغل الظالمین بالظالمین
  • متهور IR ۰۷:۰۶ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
    5 3
    اتفاقا عموی امیر کار آخر را می کند و او هم یک سردار سپاه است. به نظرم این بهترین دفاع از سپاه است. چرا قبول نمی کنیم که سپاه هم بعد از 40 ساله شدن انقلاب، نیاز به بازنگری و پالایش دارد؟
  • IR ۰۹:۰۱ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۲
    2 2
    رفیق دوست را زودتر دیده بودند سپاه کار می کند اما بعد همه را به آقازاده ها می سپارد از تجهیزات تا شرکت ها
  • رضا IR ۰۹:۴۲ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۳
    2 1
    من فیلم دیشب دیدم، به نظرم نا امید کننده نیومد. این فیلم نمایش دهنده یک بغض فروخفته علیه مفاسد و مشکلاتی است که به تدریج طی این چهل سال گریبان این انقلاب را گرفته و می بایست انقلاب را از لوث وجود آن ها پاک کرد و این نمی شود مگر با گفتن و داد زدن در تمامی عرصه ها از جمله سینما که یک نمونه اش همین فیلم است. در ضمن جناب کوشکی، دیکته نانوشته غلط ندارد. من ساخته شدن چنین فیلمی را ولو با داشتتن چند اشتباه ، به نساخته شدنش ترجیج مید هم.
  • IR ۱۰:۴۴ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۳
    2 1
    دوستان اگر فیلم رو دیده باشن به نظرم این تحلیل از جنس همون مصلحت اندیشی جمع سه نفره داخل فیلم هستش که همه چیز رو به مصلحت میبینن و حق رو زیر پا میزارن ... امیدوارم از روحیه امیرها و سردارها در کشور پر بشه تا مصلحت اندیشی ها .
  • ۱۰:۵۸ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۳
    1 1
    استاد والا مقام در دنيا هيچ نهاد و مقامي قديس نيست كه مورد نقد و اهانت قرار نگيره . مردم گرسنه به زمين و زمان اهانت ميكنن چون ديگه ديني ندارن ايماني نمونده.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس