به گزارش مشرق، موضوع استخدام در آموزش و پرورش همچون مثنوی بلندی است که هر روز وزیری خوش ذوق ابیات جدیدی به آن اضافه می کند و آن را به سمت و سویی سوق می دهد که با شعرهای قبل و حتی ابیات قبل تر همخوانی ندارد و تبدیل به دیوان بزرگی شده که معلوم نیست از چه هدفی تبعیت می کند و قرار است به کجا ختم شود.
یکبار وزیری قصد می کند کمبود نیروهای خود را از میان دانشجویان برتر دانشگاهها تامین کند و دیگر بار وزیر دیگر قصد ایجاد دانشگاه مستقلی برای فرهنگیان و تربیت معلم می کند، وزیر دیگری آزمون استخدامی برگزار می کند و آن دیگری کمبودهای خود را از طریق جذب معلمان حق التدریس رفع می کند؛ وزیری از بین نیروهای شرکتی معلم را وارد کلاس درس می کند و... آموزش و پرورش همچون جغرافیای بزرگی است که هر یک از نیروهایش به طریقی متفاوت با دیگری وارد این سرزمین شده و هیچکدام با یک ویزای مشترک وارد این خطه نشده اند.
خلاء قانونی در نحوه استخدامها و سلایق متفاوت وزیران آموزش و پرورش با یکدیگر موجب شده در طول هشت سال گذشته انواع گوناگونی از استخدامها در آموزش و پرورش رقم بخورد که با اهداف متعالی این وزارتخانه که تربیت نیروی انسانی کشور بدست معلمان حرفه ای، مجرب و کاردان است با یکدیگر در تضادند.
استخدام از میان دانشجویان نخبه
مرتضی حاجی، وزیر آموزش و پرورش در اواخر دولت هشتم، لایحه ای را در دولت تصویب کرد که طبق آن آموزش و پرورش بتواند نیروهای خود را از بین فارغ التحصیلان دوره کارشناسی بهترین دانشگاههای کشور انتخاب کند و پس از برگزاری دوره های تربیت معلم و گذراندن واحدهای تخصصی آنها را به عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد استخدام و در مدارس به کار گیرد.
اما مجلس هفتم شورای اسلامی بدون توجه به این مصوبه دولت، در اواخر سال 1383 قانونی را در مجلس تصویب کرد که آموزش و پرورش موظف شد که 40 هزار معلم حق التدریس را استخدام کند که در سال 1384 این اقدام صورت گرفت و بدین طریق برای اولین بار معلمان حق التدریس در آموزش و پرورش استخدام شدند.
در همان زمان علیرضا هاشمی، دبیرکل سازمان معلمان در آذرماه سال 84 با انتقاد از روش گزینش در آموزش و پرورش گفته بود: در حال حاضر معلمان از ورودی های مختلف به مدارس راه پیدا می کنند که مراکز تربیت معلم، آزمون سراسری ، انتخاب از دبیرستانها و ادامه تحصیل تا کاردانی پیوسته ، جذب نیروهای حق التدریس و برگزاری آزمون های ادواری از جمله آنهاست.
هاشمی ضمن تاکید بر اینکه شیوه های کنونی ورود معلمان به مدارس با نیازها و شرایط مناطق و استان ها تناسبی ندارند افزود: 40هزار معلم حق التدریسی که بر اساس مصوبه سال گذشته مجلس شورای اسلامی و با شرایط خاص در حال استخدام هستند بر مشکل معلمان مازاد افزوده است و کار را پیچیده تر می کند.
دکتر علی اصغر فانی، سرپرست وقت وزارت آموزش و پرورش در پانزدهم شهریور 1384ریال با اعلام این خبر گفته بود: گفته بود: از این تعداد 6 هزار نفر مربوط به متعهدین به خدمت و مراکز تربیت معلم و استخدام 1500 نفر نیز بدلیل مشکلات و محرومیت سیستان و بلوچستان مربوط به این استان است و مابقی نیروها نیز از طریق آگهی درروزنامه ها و گرفتن آزمون در استانهای مختلف تامین خواهد شد.
چندی بعد آموزش و پرورش با وجود اینکه در یک آیین نامه اجرایی اعلام کرده بود که " بکارگیری معلمان حق التدریس برای آنها حق استخدام ایجاد نمی کند" در شانزدهم مرداد سال 1384 بار دیگر اقدام به استخدام دوباره معلمان حق التدریس کرد.
"شهاب الدین غندالی"معاون برنامهریزی و توسعه مدیریت وزارت آموزش و پرورش طی بخشنامه ای گفته بود:استخدام و انتصاب آن دسته از معلمان حق التدریس که دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم بوده و دوران خدمت حقالتدریس در دوره راهنمایی تحصیلی به تدریس اشتغال داشتهاند و عملکرد آنها مورد رضایت آموزش و پرورش منطقه مربوط است، در مشاغل دبیری راهنمایی برای تدریس در این دوره مجاز خواهد بود و در غیر این صورت به عنوان آموزگار منصوب و در دوره ابتدایی اشتغال خواهند یافت.
این استخدام اخیر از هیچ قانون و برنامه خاصی تبعیت نمی کرد و همان طور که از بخشنامه معاونت برنامه ریزی پیداست "
عملکرد آنها مورد رضایت آموزش و پرورش منطقه مربوط است" براساس سلیقه مدیران منطقه ای صورت می گرفت.
استخدام 9 هزار نفر به شکل پیمانی در سال 85
همزمان با روی کار آمدن دولت نهم و آغاز وزارت محمود فرشیدی در وزارت آموزش و پرورش بار دیگر پرونده استخدام های سریالی در این وزارتخانه باز شد و این بار مسئولان این وزارتخانه طرح استخدام 9 هزار نیرو از طریق آزمون را ریختند.
آزمون استخدامی در دوم تیرماه سال 1385 برگزار شد و نیروهایی در رشته های فنی و حرفه ای و علوم پایه براساس نیازهای استانی به کار گرفته شدند اما پرونده 40 هزار نیروی حق التدریس باقی مانده از 83 هزار نیرو در سال 1383 که 40 هزار نفر از آنها قبلا استخدام شده بودند، همچنان باز بود و آنها توقع استخدام داشتند، ضمن اینکه حدود 20 هزار معلم حق التدریس نیز به این معلمان اضافه شده بود.
تاریخ | نوع استخدام | |
اوایل سال 1383 | جذب معلم از بین دانشجویان دانشگاههای برتر کشور در زمان مرتضی حاجی تصویب و فعالیت مراکز تربیت معلم کمرنگ شد | |
دی ماه 1383 | مجلس برخلاف نظر دولت، طرح استخدام 40 هزار نیروی حق التدریس از بین 83 هزار نیرو در آموزش و پرورش را تصویب کرد و اجرای تدریجی قانون آغاز شد | |
شهریور 1384 | دولت اقدام به استخدام 17 هزار نیرو زد که 6 هزار نفر آنها از بین نیروهای متعهد به خدمت و تربیت معلم و بقیه به شکل آزاد و آگهی روزنامه استخدام شدند | |
تیر 1385 | استخدام 9 هزار نیرو در آموزش و پرورش از طریق برگزاری آزمون در دوره فرشیدی و افزوده شدن به تعداد معلمان حق التدریس | |
مهر 1386 | استخدام 10 هزار نیرو که پنج هزار نفر حق التدریس و بقیه به شکل آزاد برای فعالیت در امور پرورشی بود | |
اواخر سال 1386 | همزمان با وزارت علی احمدی درهای استخدام در این وزارتخانه بسته شد و بدلیل مازاد بودن نیرو و برخی دلایل دیگر زمینه بازنشستگی پیش از موعد و خروج ....از فرهنگیان فراهم شد// وی در برابر استخدام 60 هزار نیروی حق التدریسی مقاومت کرد. | |
دی ماه 1387 | مجلس بالاخره استخدام 60 هزار نیروی حق التدریسی را در آموزش و پرورش را تصویب کرد، طبق همین قانون به کارگیری دوباره معلمان حق التدریس ممنوع شد. | |
مهر سال 1388 | بدلیل کمبود نیروی ناشی از بازنشسته شدن 100 هزار نفر از فرهنگیان برخلاف قانون باردیگر معلمان شرکتی در زمان سرپرستی "رمضان محسن پور" وارد آموزش و پرورش وارد شدند که این گروه نیز هم اکنون با گذشت کمتر از دوسال فعالیت در آموزش و پرورش توقع استخدام در این وزارتخانه را داند. | |
خرداد سال 1389 | حمیدرضا حاجی بابایی اقدام به برگزاری آزمون استخدامی کرد و 40 هزار نفر از این طریق وارد آموزش و پرورش شدند. | |
تیر1390 | بدنبال تجمع بیش از 54 هزار معلم شرکتی آزمونی تحت عنوان تعیین تکلیف شدن این نیروها برگزار شد که در نهایت 10 هزار نفر با احتساب کمترین نمره پذیرفته شدند. | |
آذر 1390 | دولت طرح استخدام سه هزار و 900 دانشجوی تربیت معلم را تصویب کرد. |
این در حالی بود که آموزش و پرورش به ویژه در شهرهای بزرگ همچون تهران از وجود نیروهای مازاد رنج می برد به طوری که رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات نسبت به استخدامهای بی رویه و بدون برنامه در آموزش و پرورش اعتراض می کرد و از وجود 30 هزار نیروی مازاد در این وزارتخانه خبر داد.
پس از آن در آبانماه همان سال وزارت آموزش و پرورش در بخشنامه ای عنوان کرد که " جذب هرگونه نیروی حق التدریس در آموزش و پرورش ممنوع است و برای هیچیک از نیروهای حق التدریس کد پرسنلی صادر نمی شود".بخشنامه ای که تا سالهای بعد جید گرفته نشد.
برگزاری آزمون استخدامی در سال 89
پس از ورود حمیدرضا حاجی بابایی به وزارت آموزش و پرورش این معضل جدی همچنان ادامه داشت تا اینکه وی نیز همچون وزیران قبلی استخدام نیرو در آموزش و پرورش از طریق برگزاری آزمون را برگزید، بدین ترتیب حاجی بابایی طرح آزمون 40 هزار نفری در آموزش و پرورش را در سال 89 رقم زد.
آزمون استخدامی آموزش و پرورش که چند بار روش برگزاری آن نیز تغییر کرد در نهایت در خردادماه برگزار شد و 40 هزار نیروی دیگر در اما و اگرهای فراوانی که درباره سلامت آزمون و افراد پذیرفته وجود داشت و دارد، استخدام شدند.
تمام 40 هزار نیرویی که از طریق آزمون جدید جذب شدند از نیروهای آزاد و رشته های غیرمرتبطی بودند که حتی یک ساعت هم در کلاسهای تربیت معلم شرکت نکرده و با روشهای تدریس آشنا نبودند؛ حتی طولانی شدن روند استخدامها تا شهریور 89 موجب شد که کلاسهای آمادگی این معلمان نیز برگزار نشود و آنها بدون آمادگی لازم وارد کلاسهای درس و به تعلیم و تربیت دانش آموزان مشغول شوند.
و در نهایت استخدام 3900 دانشجوی تربیت معلم
در نهایت هفته گذشته وزیر آموزش و پرورش از استخدام سه هزار و 900 دانشجوی تربیت معلم که نزدیک به دوسال است مشکل بکارگیری آنها وجود دارد، خبر داد و گفت که از دیماه اقدامات مربوط به گزینش این افراد آغاز می شود.
نگاهی به روند استخدامها در آموزش و پرورش نشان می دهد که این نهاد مهم تعلیم و تربیت از نبود نیروهای کارآمد و مجرب که بر روشهای تدریس آگاه باشند، رنج می برد و در سالهای گذشته تنها برای رفع نیازهای آنی و فوری دست به استخدام افرادی زده که استعداد، توانایی، علاقه آنها به معلم بودن و تدریس مشخص نیست.
فشار حق التدریسی ها با تجمع برای استخدام
اما نورالله حیدری، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تایید نبود سازوکار مناسب برای استخدام در آموزش و پرورش می گوید: نحوه استخدام در آموزش و پرورش در طول سالهای گذشته بر اساس دو اصل است که یکی بر فشارهای مجلس و نمایندگان برمی گردد و دیگری براساس سلیقه وزرای آموزش و پرورش است.
حیدری ادامه داد: در طول سالهای گذشته هربار که معلمان حق التدریس روبروی مجلس تجمع کرده اند، نمایندگان بعد از مدتی تحت این فشار اقدام به تصویب قانونی برای استخدام این افراد می زنند و آنها را بر آموزش و پرورش تحمیل می کنند؛ از سویی وزیران آموزش و پرورش هر زمان احساس کمبود نیرو کرده اند به جای راه اندازی مرکز تربیت معلم و اتخاذ شیوه های دقیق دست به برگزاری آزمون یا شیوه های دیگر برای استخدام نیرو می زنند.
این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات افزود: متاسفانه کمیسیون آموزش و تحقیقات بدلیل نابسامانی و نبود عقیده و نظر واحد امکان ورود قاطع بر این موضوع را ندارد و نمی تواند تصمیمی در این باره بگیرد.
آموزش و پرورش تحت فشار جامعه بیکار است
همچنین شیرزاد عبداللهی، کارشناس مسائل آموزشی در این باره می گوید: آموزش و پرورش همواره تحت فشار جامعه فارغ التحصیل های بیکار است که از یافتن کار در بخشهای دیگر دولتی و غیر دولتی ناامید هستند و آموزش و پرورش هر سال زیر فشارهای عمدتا سیاسی مجلس و معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری مجبور به پذیرش بخشی از نیروی جوان جویای کار می شود که علاقه چندانی به شغل معلمی ندارند.
این کارشناس مسائل آموزشی اظهار کرد: مصوبات مجلس در خصوص استخدام نیرو و جذب افراد غیر متخصص و بی انگیزه ، به افزایش کیفیت نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش کمک نکرده و اصولا سیاست ثابت و تعریف شده ای برای جذب و نگهداشت نیرو وجود ندارد.
شیرزاد عبداللهی با انتقاد از سیاست جدید آموزش و پرورش در زمینه تاسیس دانشگاه های تربیت معلم در مراکز استانها گفت : آموزش و پرورش تخصص و توانایی اداره دانشگاه را ندارد و این مراکز تبدیل به محلی برای صدور مدرک تحصیلی با استفاده از رانت می شوند.