کد خبر 552038
تاریخ انتشار: ۱۵ فروردین ۱۳۹۵ - ۱۵:۰۴

هیچ بانکی تاکنون ریالی سود دریافت و بین سپرده‌گذاران تقسیم نکرده است. آنچه اتفاق افتاده پرداخت رانت به گیرندگان تسهیلات بوده و به همین دلیل نیز صف تقاضای وام، پایان ناپذیر است.

 به گزارش مشرق، محمد آریا دبیر کمیسیون حقوقی بانک‌ها درباره ربوی اعلام شدن حقوق کارکنان بانک‌ها یادداشتی ارسال کرده است.

در این یادداشت آمده است: احتمال ربوی بودن سود بانک ها و مشکلات ناشی از آن همیشه دغدغه علما و متولیان اقتصاد کشور بوده و نظرات مختلفی در این خصوص مطرح شده و می شود. اخیرا این بحث مجددا مطرح و ضمن نشر نظرات مخالفین، نظر برخی مراجع تقلید دال بر حرام بودن سود بانک ها و علاوه بر آن حرام بودن حقوق کارکنان بانک ها منتشر شده است، لذا لازم دانستم که پاسخی جهت تنویر افکار عمومی و رد شبهات مطروحه ارائه نمایم. امید است با درج آن، از شدت توهین و نگرانی ایجاد شده کاسته شود.

۱ –  حقوق کارکنان بانک ها خصوصا" بانک های دولتی و تحت مدیریت دولت، همچون سایر کارکنان دولت، تابع قوانینی است که توسط دولت ارائه و توسط مجلس تصویب و به تایید شورای محترم نگهبان قانون اساسی رسیده است. عملکرد بانک ها نیز همچون حقوق پرسنل آنها، تابع قوانین مصوب مجلس است و عدم مغایرت این عملکرد با شرع انور، به تائید فقهای محترم شورای نگهبان رسیده است. سود بانک ها نیز به خزانه کشور واریز و مخلوط با سایر درآمدهای دولت، صرف پرداخت هزینه های کشور، موضوع قانون بودجه عمومی شده و از همان محل بودجه حوزه های محترم علمیه و سازمان های تابعه نیز تامین می گردد. بدیهی است اگر خزانه کشور، مال مخلوط به حرام است، علمای محترم که به بالاترین مقامات تصمیم گیرنده کشور دسترسی دارند، بهتر است راه حلی جهت تطهیر خزانه پیدا و ارائه نمایند تا آنکه جامعه کارکنان بانک ها و خانواده آنان را مشوش نمایند.

۲ – آنچه امروزه به عنوان پول در جوامع بشری مبادله می گردد، مفهومی جدید بوده و با پول رایج در صدر اسلام تفاوت ماهوی دارد. در آن زمان پول شامل سکه هایی از جنس طلا و نقره بوده که فارغ از طرح روی آن، به عنوان وزنی از طلا یا نقره دارای ارزش بوده است. به همین دلیل نیز بدون نیاز به صرافی یا سوئیفت بین بانکی، بازرگانی از ایران می توانست از چین یا هندوستان کالا خریداری و در حجاز یا یمن بفروش رساند. پول امروزی یکبرگ کاغذ است که ناشر به دلخواه خود روی آن صفر اضافه می کند!! کاغذی که ناشر مدعی است معادل وزن معینی از طلا ارزش دارد. اما همین ناشر می تواند ارزش آن کاغذ (قدرت خرید اسکناس) را یکشبه به هر میزان که بخواهد، کاهش دهد!

آنچه حرام اعلام شده بود، قرض دادن ده سکه طلا و بازپس گیری ۱۱ سکه طلا بجای آن بوده است! دادن چند برگ کاغذ و پس گیری چند برگ دیگر، مصداق عمل حرام مذکور نمی باشد زیرا اول باید زیادتی در آن اثبات شود و دوم زیادتی ناشی از توافق طرفین در سرمایه گذاری و تقسیم سود ناشی از آن نباشد. در تسهیلات خرد، بانک ها از روش مشارکت مدنی استفاده می نمایند. با این توضیح که فرض بر آن است که هرچیزی با سرمایه گذاری مشترک بانک ها احداث شود، حداقل به میزان تورم ارزش افزوده پیدا می کند، لذا بانک ها با دریافت سود مورد انتظار، از باقی سود صرف نظر کرده و آن را به مشتری می بخشند. در تسهیلات کلان سیستم مشارکت حقوقی پیش بینی شده است که طی آن سود دقیق سرمایه گذاری با حسابرسی مشخص و طرفین سود واقعی (یا زیان) دریافت می نمایند.

ممکن است گفته شود بانک ها باید در تمام موارد سود واقعی را محاسبه و آن را دریافت نمایند. بانک ها سالانه چندین میلیون فقره تسهیلات خرد پرداخت می کنند و از نظر عملی امکان حسابرسی و حل اختلافات احتمالی در میزان سود میلیون ها قرارداد وجود ندارد و روش جاری در دریافت سود مورد انتظار و مصالحه کم یا زیاد آن، روشی ناگزیر است. درعین حال اگر بجای شعار، روشی قابل اجرا ارائه شود که شبهه کمتری داشته باشد، بانک ها از آن استقبال خواهند کرد. (صرف نظر از آنکه تنها شکل صحیح و کامل مشارکت شرعی که همان مشارکت حقوقی است و منجر به مشارکت در سود یا زیان میگردد، از سوی مجلس و بانک مرکزی بشدت محدود شده است).

۳ – بانک های مدرن در مقابل بانک های قرض الحسنه قرار دارند. در تمامی کشورهای اسلامی، شکل های مختلفی از بانکداری اسلامی در کنار بانکداری مدرن (ربوی) قرار داشته و در هیچ کشوری بانکداری مدرن حذف نشده است. علت آن است که در تمام دنیا، بانک ها سرمایه های کوچک مردم را که به تنهایی قابل سرمایه گذاری نیستند، جمع آوری کرده و به عنوان متولی بازار پول، این سرمایه ها را به عنوان سرمایه جاری (سرمایه در گردش) در قالب تسهیلات کوتاه مدت، در اختیار واحدهای تولیدی قرار می دهند. تا هم کارخانجات بتوانند با خرید مواد اولیه و تولید و فروش کالا، سود حاصل کنند و هم سپرده گذاران سهمی از این سود بدست آورند.

تامین سرمایه جهت احداث کارخانجات (سرمایه ثابت) وظیفه بانک نبوده و باید از محل بازار سرمایه (بورس) و خرید سهام تامین گردد که به دلیل مشکلات عدیده ای که در کشور وجود دارد (و قابل ذکر در این مقال نیست) بازار سرمایه ایران بسیار ناتوان بوده و دولت و مجلس شورای اسلامی، بانک ها را مکلف نموده اند که جهت افزایش تولید و ایجاد اشتغال، بدون اخذ تضمین های لازم، به واحدهای تولیدی تسیلات احداث پرداخت نمایند!

بدون کمک بانک ها، حتی یک واحد تولیدی ایجاد نشده و هیچ واحد موجودی نیز قادر به ادامه حیات نخواهد بود. این تصور که اگر بانک ها از مشتری سود نگرفته و به سپرده گذاران نیز سود ندهند، مردم ناگزیر سرمایه خود را صرف تولید می کنند، تصوری منطقی نیست زیرا سپرده گذاران بانک ها غالبا" دارای سرمایه اندک بوده و اگر بانک نتواند پیشنهاد جذابی برای حفظ قدرت خرید پول آنان ارائه کند، آنرا صرف خرید طلا یا دلار یا ... خواهند کرد و ضمن افزایش تورم، کمکی به تولید بیشتر نخواهند کرد. لذا به نظر می رسد علما محترم باید بانک و بانکداری را به عنوان یک پدیده جدید بررسی و برای آن حسب ضرورت های موجود احکام خاص صادر نمایند. تصویب قانون عملیات بانکی توسط فقهای محترم شورای نگهبان نیز حاکی از قبول این استدلال و ضرورت، توسط علمای محترم شورا می باشد.

۴ – آنچه امروزه به عنوان نرخ سود بالا در بانک ها مورد حمله قرار می گیرد، نرخ سود اسمی است که هیچ معنی و مفهومی ندارد. نرخ سود واقعی، تفاوت نرخ سود اسمی با نرخ تورم است. اگر سپرده گذاری ۲۰ درصد از بانک سود بگیرد اما در کشور تورم ۲۵ درصدی وجود داشته باشد، سپرده گذار نه تنها سود نگرفته است، بلکه ۵ درصد نیز به دولت هدیه داده است!

آنچه امروز تحت عنوان ورود ربا به سفره سپرده گذاران مطرح می شود، فقط بحث تئوریک است و در عمل هیچ سپرده گذاری از بانک ها حتی یک ریال سود دریافت نکرده است. برای درک مطلب فقط کافی است که فرض کنید شخصی صد میلیون تومان در سال ۱۳۵۷ در بانک سپرده گذاری کرده و تا امروز تمام سود متعلقه را با نرخ ۱۵ درصد، جمع کرده باشد. سرمایه ایشان در پایان سال ۱۳۹۴ بالغ بر ۵۷۰ میلیون تومان می شود که حسب الظاهر ۴۷۰ میلیون تومان ربا دریافت کرده است. (جهت سهولت کار بهره بصورت ساده محاسبه شده است) اما در واقع این سپرده گذار در سال ۱۳۵۷ قدرت خریدی معادل ۱۴ میلیون دلار در اختیار دولت قرار داده و در سال ۱۳۹۴ فقط ۱۶۳ هزار دلار بازپس گرفته است!

بنابراین هیچ بانکی تاکنون ریالی سود دریافت و بین سپرده گذاران تقسیم نکرده است. آنچه اتفاق افتاده است پرداخت رانت به گیرندگان تسهیلات بوده و به همین دلیل نیز صف تقاضای وام، پایان ناپذیر است!
منبع: مهر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 15
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 9
  • ۱۵:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    مشخصه که خیلی باسوادی!!
  • ۱۵:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    عذر بدتر از گناه
  • ali ۱۶:۰۷ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    سلام جناب اقای محمد آریا دبیر کمیسیون حقوقی بانک‌ها ای کاش وزیر محترم آموزش و پرورش هم یک کاه از این کوه غیرت شما را داشت تا از معلم ها وحقوق آن ها دفاع کند . که بازنشستگان 93 هنوز دنبال پاداش پایان خدمتشان هستند. می گوید به من پول نمی دهند که بدهم به فرهنگیان . واقعا از معلم بودن خودم شرمنده هستم
  • حسین ۱۶:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    من یک سوال شرعی داشتم اگر من وام زیادی از بانک طبق موازین اسلامی دریافت کنم و با ان اقدام به احتکار و سفته بازی کنم ومعیشت مومنین را به مخاطره اندازم ایا حرام است یا خیر مثلا وام 30 درصدی بگیرم و بروم تمام نانوایی ها را در کشور بخرم بعد بگویم نان دانه ای 1 میلیون تومان حرام است یا حلال متشکرم لطفا منتشر کنید و مرا از این عذاب وجدان برهانید من وام طبق موازین اسلامی گرفتم ........و برای باز پرداخت مجبور به کارهایی از این قبیل هستم چون غیر از این توان باز پرداخت ندارم
  • خوش خبر ۱۶:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    ای بابا حراوم حلال چیه ؟ چشم ها را باید بست جور دیگه ای باید نگریست .......
  • ۱۶:۳۳ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    هر کاری براساس سود و زیان است . اگر جریمه نباشد کدام فردی حاضر است اقساط خود را پرداخت کند؟؟ از طرفی مملکت قانون دارد و انجام و عدم انجام هر فعلی را تنها قانون مشخص می کند
  • بابا ۱۹:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    با اين حساب خزانه را هم بودار كرديد.
  • کمال ۱۹:۴۸ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    پس چرا این سود بانکی حلال درایران بیشتر از خیلی کشورهای غیر اسلامی میباشد
  • محمد ۱۹:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    بانکها نه فقط حرام خورن بلکه کلاه بردار هم هستند
  • ولی ۲۰:۰۳ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    آقایان لطفاً به کارمندان مخترم بانک ها توهین نکنید، این قشر هم مثل بقیه کارمندان دولت حقوق بگیرند، تازه با شرایط خیلی سخت تر، تعطیلات کمتر، فشار و انتظارات بیشتر ارباب رجوع و ... لطفاً حساب کارمندای زحمت کش رو جدا کنید .
  • یک معلم ازکاشان ۲۱:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    رباازریشه حرام است بانام کارمزدکلاه شرعی به آن ندهید ساختمان های بانکها رانگاه کنید باسودوامهاساخته شده مردم راساده فرض نکنید .
  • Roohollah Zohrevand ۲۳:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۵
    0 0
    اولا از مصداق های ربای جهانی چاپ پول بدون پشتوانه هست و بزرگترین رباخانه دنیا بانک مرکزی آمریکا بخاطر چاپ بی ضابطه پول است. پس با عضویت در سازمانهای بین الملل مثل سازمان تجارت جهانی باید انتظار مقادیر بیشتری از ورود ربا به کشور به خاطر تعامل بیشتر با اقتصاد جهانی را داشت. ثانیا در اسلام پول نباید کار کند ،چون پول معیار و سنجش است. آیا الان این گونه است؟ ثالثا بفرموده زعیم شیعه حضرت امام خمینی تا وقتی که ربا از بانکداری ما و سفره مردم حذف نشود نمیتوان ایران را جمهوری اسلامی نامید.رابعا مشکل اقتصاد ایران نفوذ لیبرالیسم است که مبنای لیبرالیسم اقتصادی ربا و طمع هست. خامسا جوزف استیگلیتز مشاور اقتصادی کلینتون و برنده نوبل اقتصاد اعتقاد به بن بست رسیدن و فروپاشی علم اقتصاد دارد.آیا این فروپاشی دلیلی جز ربا دارد؟
  • ۰۱:۰۵ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۶
    0 0
    اقتصاد ایران را بانک ها به این حال و روز انداختند
  • ۱۳:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۶
    0 0
    چون تورم بالاتره
  • امین ۲۰:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۷
    0 0
    حقوق کارکنان بانک ها که جای خود . آن وام های کم بهره هم و به کارمندانش می دهد...

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس