به گزارش مشرق، نجات فک خزری گرفتار در تور ماهیگیران، کمک به پرندگان زخمی و حیوانات گرفتار در سیلاب و پیگیری موارد حیوانآزاری، نمونههایی از کنشگری مردم در شبکههای اجتماعی است؛ جایی که حساسیتهای محیط زیستی دیده میشود، دست به دست میچرخد و به مطالبهگری عمومی تبدیل میشود.
معاون آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیط زیست میگوید: مردم حالا در حفاظت از طبیعت به چشم و گوش سازمان تبدیل شدهاند و حساسیت آن ها از حمایت حیوانات به حوزه های مختلف محیط زیست مانند قطع درختان و حفاظت از جنگل ها هم رسیده است.
هادی کیادلیری تاکید میکند: افزایش واکنش مردم به کمک به حیوانات، نشانه رشد فرهنگ محیط زیستی در جامعه است، اما این تغییر فقط در حوزه حیات وحش رخ نداده است. امروز اگر قرار باشد درختی قطع شود یا موضوعی درباره جنگل ها مطرح شود، مردم تا زمانی که دلیل آن را قانع کننده ندانند، به سادگی از کنار آن عبور نمیکنند. حساسیت عمومی نسبت به مسائل محیط زیستی در سال های اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته و حتی در برخی موارد مردم از دستگاه های مسئول جلوتر حرکت میکنند و خواستار پیگیری موضوعات میشوند.
فقط آموزش کافی نیست
معاون سازمان حفاظت محیط زیست میگوید: فرهنگ سازی با آموزش آغاز میشود، اما در همان مرحله متوقف نمیماند. دانستن درست و غلط بودن یک رفتار، به تنهایی رفتار انسان را تغییر نمی دهد. رفتار درست زمانی فراگیر میشود که انجام آن برای مردم آسان، معنادار و مفید و قابل درک باشد و در مقابل، رفتار نادرست هزینه مشخصی داشته باشد. به همین دلیل معتقدم تنها با توصیه و نصیحت نمی توان انتظار تغییر رفتار داشت.
کیادلیری برای روشن تر شدن این موضوع به نمونه هایی مانند مدیریت پسماند و آلودگی هوا اشاره میکند و می افزاید: اگر از مردم انتظار تفکیک زباله داریم، باید زیرساخت هایی مانند سطلهای مناسب هم فراهم باشد و اگر قرار است مردم کمتر هوا را آلوده کنند، حمل ونقل عمومی، خودرو و سوخت مناسب نیز باید در دسترس باشد.
مدرسه، نقطه شروع تغییر
او با تاکید بر اینکه عادت ها اغلب بدون فکر و آگاهی تکرار میشوند، ادامه میدهد: معتقدم که تغییر رفتار باید از کودکی آغاز شود. سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، طرح هایی را در مدارس ابتدایی دنبال می کند تا کودکان پیش از شکل گیری عادتهای نادرست، رفتارهای سازگار با محیط زیست را یاد بگیرند.
مویرگ های انتقال آگاهی
کیادلیری میگوید: بخش مهمی از این تغییر به شبکههای اجتماعی برمیگردد. پیش از گسترش این فضاها، تولید محتوا وجود داشت اما رساندن این محتواها به مخاطبان دشوار بود. امروز شبکه های اجتماعی مانند مویرگ ها اطلاعات را به سراسر کشور می رسانند و باعث میشوند تخلفات در کوتاه ترین زمان دیده شوند، مردم مطالبه کنند و مسئولان ناچار به واکنش شوند.
این مدیر محیط زیستی در عین حال هشدار میدهد: همه اطلاعات منتشرشده در فضای مجازی معتبر نیست و مردم باید بتوانند این موارد را از هم تفکیک کنند و و در کنار آن اخبار محیط زیستی را از منابع قابل اعتماد دنبال کنند.
مردم؛ چشم و گوش محیط زیست
کیادلیری میگوید: کمبود نیروی انسانی در سازمان حفاظت محیط زیست باعث شده مشارکت مردم اهمیت بیشتری پیدا کند. با وجود خالی بودن بخش قابل توجهی از ردیف های استخدامی سازمان، گزارش های مستند شهروندان به یکی از مهمترین مسیرهای شناسایی و پیگیری تخلفات تبدیل شده است. در واقع بدون همراهی مردم، هیچ برنامهای برای حفاظت از محیط زیست به نتیجه نمی رسد و هر تغییر، زمانی پایدار خواهد بود که از سوی جامعه پذیرفته شود.
نسلی که بلد است
معاون آموزش و مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به توانایی های نسل جدید تصریح میکند: تفاوت نسل جدید با گذشته فقط در میزان علاقه به طبیعت نیست. نسلهای قبل هم با طبیعت دشمن نبودند، اما شیوه درست برخورد با آن را کمتر می دانستند. در حالی که نسل امروز، علاوه بر حساسیت بیشتر، یاد گرفته چگونه از محیط زیست حمایت کند و همین موضوع یکی از امیدوارکننده ترین نشانههای تغییر فرهنگ محیط زیستی در ایران است.




