سرویس سیاست مشرق- تحولات تازه در منطقه حکایت از افزایش سطح آماده‌باش و احتمال تشدید تنش‌های نظامی دارد، الجزیره در خبری نوشته است که تهران به واشنگتن اعلام کرده درباره پرونده هسته‌ای مذاکره نخواهد کرد و هر توافقی باید در ابتدا برمبنای هفت شرط ایران و موضوع تنگه هرمز شکل بگیرد.
این رسانه قطری، گفته است که همه طرف‌ها در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند و منتظر هرگونه تحول نظامی هستند.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که پیش‌تر نیز کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه کشورمان نیز از ادامه رایزنی‌های غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن خبر داد و اعلام کرد طرح هفت روزهای که سیدعباس عراقچی در نیویورک تشریح کرده بود، از طریق واسطه‌ها به طرف امریکایی ارایه شده و واشنگتن نیز نظرات خود را درباره این طرح اعلام کرده است.
محمدباقر قالیباف رئیس مجلس نیز یک جمله راهبردی و پرمعنا را بیان کرده است، او گفته است:
ما براساس راهبرد اقتدار و عقلانیت، نه هیجان‌زده می‌شویم، و نه مرعوب؛ هم می‌جنگیم و هم مذاکره می‌کنیم؛ هم با تمام توان در میدان نبرد نظامی حضور داریم و او را با شگفتی‌های جدید مواجه خواهیم کرد، و هم از ابزار دیپلماسی و برای تثبیت برتری خود در میدان نظامی و تحمیل حقوق ملت ایران، استفاده می‌کنیم، بارها گفته‌ام کسی در میدان مذاکره پیروز است که خود را برای جنگ آماده کرده باشد. امروز به‌فضل الهی، جمهوری اسلامی ایران و جبهه مقاومت در اوج صلابت، قرار دارد و کشور در نهایت اقتدار میدانی و انسجام ملّی است و ذیل رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی، هرگز اجازه نخواهیم داد توهمات دشمنان درباره ایران عزیز ما محقق شود.
این جملات از زبان مسئولان کشوری در موازات گزارش رسانه قطری حکایت از برخی تلاش‌های پشت‌پرده دارد، تا جایی که به‌نظر می‌رسد که میانجی‌گری با واسطه دوحه بار دیگر نقش ایفا کرده و پیشنهاد جدیدی را از سوی آمریکا به ایران ارجاع داده است.
از محتوای پیشنهاد اطلاعات زیادی به بیرون درز نکرده است، اما برخی منابع خبری نزدیک به تیم مذاکره کننده گفته‌اند که پیام جدید آمریکا بر شالوده «تفاهم اسلام‌آباد» بنا شده، اما در داخلش بر نقشه راه برای مذاکرات نهایی نیز تاکید شده است.
علائمی هم وجود دارد که حکایت از میل آمریکا به مذاکره البته با پیش‌شرط هسته‌ای دارد؛ جایی که دونالد ترامپ یک دروغ بزرگ درباره تولید موادمخدر در تاسیسات هسته‌ای کشور گفته که نشان می‌داد این «دروغ بزرگ» با هدف باز کردن قفل بازرسی از تاسیسات اتمی کشور بیان شده است.
البته در ایران هیچ سیگنالی برای دادن این امتیاز به آمریکایی‌ها وجود ندارد زیرا تجربه نشان داده که آژانس انرژی اتمی یک سازمان کاملا سیاست‌باز بوده و در آن سو هر بار بازرسی از تاسیسات هسته‌ای کشور صورت گرفته یا به فرمول‌های جنگ شتاب داده یا تحریم‌های بیشتری را روی میز قرار داده است. از این رو تا اطلاع ثانوی و ایجاد اطمینان خاطر از رفتار غربی‌ها تهران هر نوع بازرسی را ممنوع کرده و روی خوشی به آن نشان نخواهد داد. این سرخط البته تنها هشدار دیپلماتیک نداشته و فرمانده ستادکل نیروهای مسلح نیز به آن ضریب ویژه داده است.
در واقع یک اختلاف دیدگاه بزرگ میان ایران و آمریکا شکل گرفته که شکستن قفل آن به این سادگی نیست؛ این اختلاف از، تفاوت بنیادین در نگاه دو طرف به «زمان‌بندی ورود به مذاکرات هسته‌ای» ناشی می‌شود، تا جایی که آمریکایی ها صراحت دارند که در همان تفاهم اولیه وارد مذاکرات هسته ای شوند، در حالی که در تفاهم اسلام‌آباد، ایران تنها بعد از انجام تعهدات آمریکا ظرف سی روز تازه تنگه را باز کرده و پس از گذشت ۶۰ روز، وارد ماده ۸ و سپس ماده ۹ می‌شود.
در این دو ماده ذکر شده است:
جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأکید می‌کند که سلاح هسته‌ای تولید یا تأمین نخواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کرده‌اند که دربارهٔ سرنوشت مواد غنی‌شده ذخیره‌شده، بر اساس سازوکاری که متقابلاً مورد توافق قرار خواهد گرفت و مطابق جدول زمانی ذکرشده در بند هفتم، تصمیم‌گیری کنند؛ به‌طوری که حداقل روش مورد نظر، رقیق‌سازی در محل و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باشد. دو طرف همچنین توافق کردند دربارهٔ موضوع غنی‌سازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بر مبنای چارچوبی رضایت‌بخش که در توافق نهایی مورد توافق قرار گیرد، گفت‌وگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تأیید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هسته‌ای یادشده را به رسمیت می‌شناسند و قصد خود را برای پرداخت فوری به این مسائل در مذاکرات، با هدف دستیابی به توافق متقابل دربارهٔ آن‌ها، اعلام می‌کنند. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند که وضعیت موجود را حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هسته‌ای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و هیچ نیروی اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.
در واقع ایران چگونگی ورود به مذاکرات هسته ای و جدول زمان بندی را به واسطه عدم اعتماد به آمریکا تائید نکرده و معتقد است تا زمانی که تعهدات آمریکا شکل نگیرد، مرحله دومی نیز پیش نخواهد رفت. این وضعیت فریز شده برخی را به این نتیجه رسانده که طرفین با انگیزه‌های متفاوت بار دیگر وارد جنگ خواهند شد تا با یک زورآزمایی مجدد پله بعدی را فعال سازند؛ جایی که تهران برای اعمال آن برنامه ویژه داشته و طوری جنگ خواهد کرد که کل منطقه تحت تاثر قرار گرفته و در واقع عملیات وعده صادق ۵ با تکمیل اهداف وعده صادق ۴ هژمون ایران را فعال‌تر سازد.
اما برخی کشورهای منطقه که در جنگ گذشته آسیب دیده و به صورت پلکانی ضربه خورده‌اند در تکاپوی آن هستند به هر تدبیری که شده مانع از جنگ از روزهای پایانی مهر و ابتدایی آبان شوند. از جمله این کشورها دولت قطر است که بر ایجاد تفاهمی تاکید دارد که به مذاکرات هسته‌ای ترتیبات جدیدی داده و از آن سو به ایران امتیازات ملموسی بدهد؛ از جمله این امتیازات برداشته شده محاصره، لغو تحریم‌ها و فعال سازی مکانیسیم آزاد شدن منابع مالی تهران است که به صورت خطی و تدریجی شکل خواهد گرفت تا جایی که هر قدم از سوی آمریکا پاسخی در تهران داشته باشد.
لوسیانو زاکارا، دانشیار مدعو دانشگاه جورج‌تاون در قطر، دراین‌باره گفته است اختلاف اصلی لزوما بر سر اصل موضوعات مورد مذاکره نیست، بلکه بر سر نحوه اجرا و توالی مراحل توافق است.
البته این پیشنهاد قطری‌ها در ایران اصلاح خورده است؛ تا جایی که مقامات سیاسی در ایران معتقدند که قدم برداشتن روی اجرای تعهدات باید بر پایه اولویت‌بندی در تعهدات معماری شود. به این معنا که در ابتدا تعهدات باید از سوی آمریکا اجرایی شود، سپس ایران وارد مرحله بعد شود و قدم بردارد. در آخرین پیام نیز تهران به طرف قطری اطلاع داده است که تهدیدات آمریکا با هدف تسهیل مذاکرات را نابه‌جا دانسته و برای پاسخ به هر تحرکی آمادگی بالا دارد.
در واقع توپ در زمین آمریکا است و هر مدل که به آن ضربه بزند، در ایران به این موضوع واکنش نشان داده خواهد شد. البته اگر توپ آمریکایی‌ها با ضرب استفاده از سلاح هسته‌ای و یا تاکتیکی پرتاب شود، ایران به آن واکنشی نشان خواهد داد که در آن تمام منطقه را وارد دوره «عصر حجر» خواهد کرد، این موضوع بدون روتوش به طرف قطری، اماراتی، سعودی و دیگران ابلاغ شده است.
این پیام تعبیر همان جمله باقر قالیباف است که هم سلاح برای جنگیدن روی میز است و هم دیپلمات‌ها برای اعمال نظر ایران آمادگی دارند. انتخاب برگ بازی به نوع نگاه ترامپ و تیم امنیتی او بستگی دارد؛ آمریکایی‌ها باید بین نجات نتانیاهو در انتخابات و بازی با کارت اخبار جعلی از یک سو و نجات منطقه و فراتر از منطقه از جنگی چند وجهی یکی را انتخاب کنند. این پیام قاطع، روشن و بدون واسطه روی میز رئیس‌جمهور تروریست آمریکا است!
