سرویس جهان مشرق - در حالی که جهان به تحولات مرتبط با تنش‌های ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی معطوف شده، استان تعز در جنوب غربی یمن طی چهار روز گذشته به کانون یک نبرد سرنوشت‌ساز تبدیل شده است.
رزمندگان انصارالله یمن از روز چهارشنبه (۸ مهر ۱۴۰۵) عملیات چندمحوری گسترده‌ای را در این استان آغاز کردند که تا لحظه تنظیم این گزارش همچنان ادامه دارد. آنچه این عملیات را از درگیری‌های پراکنده ماه‌های گذشته متمایز می‌کند، هدف قرار دادن مستقیم شریان‌های حیاتی و مسیرهای تدارکاتی نیروهای مزدو وابسته به عربستان است که می‌تواند معادلات جنوب یمن و کنترل تنگه باب‌المندب را برای همیشه تغییر دهد.
تعز: گره ارتباطی شمال و جنوب یمن
اهمیت تعز تنها به عنوان یک استان، در موقعیت راهبردی آن نهفته است. این شهر یکی از مهم‌ترین گره‌های ارتباطی یمن است و میان مناطق تحت کنترل صنعاء در شمال و مناطق تحت کنترل نیروهای وابسته به عربستان در عدن در جنوب قرار گرفته است. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای در روزهای اخیر، بخش مرکزی شهر تعز همچنان در اختیار نیروهای مزدور مورد حمایت عربستان بود، در حالی که مواضع انصارالله یمن در شمال و شرق شهر گسترده شده و نبرد اصلی در محورهای غربی و ارتفاعات مشرف بر مسیر جنوب جریان داشت.
اهمیت تعز به خود شهر محدود نمی‌شود. این منطقه دروازه ارتباطی میان عمق یمن و ساحل غربی است. انصارالله در هفته‌های اخیر در ساحل غربی پیشروی‌های بزرگی داشته و کنترل مناطقی در اطراف مخا را به دست گرفته است.
هر میزان پیشروی در تعز می‌تواند موقعیت انصارالله را برای حفظ و گسترش دستاوردهایش در ساحل غربی تقویت کند. از سوی دیگر، نیروهای تحت حمایت عربستان برای حفظ ارتباط میان تعز، لحج و عدن به مسیرهای جنوبی وابسته هستند و همین مسئله، این محور را به یکی از حساس‌ترین جبهه‌های کنونی یمن تبدیل کرده است.
پیشروی چندمحوری انصارالله
نیروهای صنعا عملیات خود را در چندین محور استان تعز آغاز کردند. محور اصلی این عملیات، منطقه التربه در شهرستان الشمایتین در جنوب تعز است که به عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های مسیر ارتباطی تعز به عدن شناخته می‌شود. بر اساس گزارش‌ها، نیروهای انصارالله در مناطق جبل حبشی، الشمایتین و سامع پیشروی کرده و به سمت التربه در حرکت هستند.
در یک تحول تاکتیکی مهم، نیروهای مسلح یمن موفق شدند رشته‌کوه راهبردی الراسن در استان تعز را به کنترل خود درآورند. این پیشروی گامی کلیدی در تکمیل محاصره تعز و اخراج نیروهای مزدور تحت حمایت عربستان از این منطقه محسوب می‌شود. همچنین نیروهای یمنی یک پل تأمین‌کننده حیاتی را که مناطق تحت کنترل عربستان را به شهر جنوبی عدن متصل می‌کرد، منهدم کردند و بدین ترتیب یک مسیر لجستیکی مهم برای نیروهای مخالف را قطع نمودند.
منابع نزدیک به دولت صنعاء اعلام کرده‌اند که نیروهای وابسته به ریاض در التربه عقب‌نشینی کرده‌اند و این شهرستان در آستانه کنترل ارتش یمن قرار دارد. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که مذاکراتی میان شخصیت‌های قبیله‌ای در منطقه الحجریه و فرماندهان نظامی برای تسهیل ورود امن و صلح‌آمیز به شهر التربه در جریان است تا از خون‌ریزی و آسیب به اموال غیرنظامیان جلوگیری شود.
فرار فرماندهان مزدور سعودی و هلاکت سرلشکر الخولانی
در پی این پیشروی‌ها، فرار گسترده نیروهای وابسته به عربستان از مناطق کلیدی گزارش شده است. منابع یمنی از عقب‌نشینی نیروهای وابسته به ریاض در التربه خبر داده‌اند و شهرستان الشمایتین در آستانه کنترل کامل ارتش یمن صنعاء قرار دارد. شماری از مشایخ منطقه الحجریه نیز پس از فرار نیروهای مورد حمایت سعودی، میانجی‌گری برای تأمین امنیت روستاهای خود را آغاز کرده‌اند.
یکی از مهم‌ترین ضربات به نیروهای سعودی، هلاکت سرلشکر محمد سالم الخولانی، رئیس ستاد نیروهای اضطراری (واکنش سریع) وابسته به نیروهای سعودی در جبهه الکدحه در غرب استان تعز بود. الخولانی از فرماندهان ارشد مزدوران سعودی محسوب می‌شد و هلاکت او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی نیروهای وابسته به ریاض وارد کرده است.
تشدید حملات هوایی عربستان
در پاسخ به این پیشروی‌ها، جنگنده‌های سعودی حملات هوایی خود را به شدت تشدید کرده‌اند. بر اساس اعلام نیروهای مسلح یمن، ائتلاف سعودی در یک دوره ۲۴ ساعته ۹۴ حمله هوایی و موشکی علیه استان‌های یمن انجام داد که نشان‌دهنده افزایش چشمگیر نسبت به میانگین قبلی ۴۰ تا ۵۰ حمله روزانه است. از زمان آغاز درگیری‌های مجدد، ریاض حدود ۱۳۵۰ حمله هوایی در سراسر یمن انجام داده است.
سخنگوی نیروهای مسلح یمن، یحیی سریع، اعلام کرد که این حملات استان‌های صنعاء، صعده، تعز، حجه، عمران و اب را هدف قرار داده و گفته می‌شود اماکن غیرنظامی نیز در میان اهداف بوده‌اند. با این حال، بمباران شدید نتوانسته است پیشروی نیروهای یمنی را متوقف کند.
حملات انصارالله به عمق خاک عربستان
حملات انصارالله به عمق خاک عربستان نیز افزایش یافته است. سخنگوی نظامی انصارالله، یحیی سریع، اعلام کرد که تعداد زیادی موشک بالستیک و کروز و پهپاد برای حمله به «اهداف حساس» در ریاض و تأسیسات نفت و گاز آرامکو در شهر ساحلی ینبع استفاده شده است.
ساکنان ریاض از شنیدن صدای انفجار و مشاهده دود نزدیک فرودگاه بین‌المللی ملک خالد خبر دادند. یکی از ساکنان شمال ریاض گفت: «صدای آژیر را شنیدم، سپس پنجره‌هایم لرزید. وحشتناک بود. هرگز انتظار چنین چیزی را نداشتم».
عربستان سعودی اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور موشک بالستیک شلیک‌شده به سمت ریاض را رهگیری و منهدم کرده و حملات به ینبع، طائف، بیش و فراسان را نیز خنثی کرده است اما تصاویر ماهواره‌ای، خلاف اظهارات مقام سعودی را نشان می‌دهد.
پیامدهای راهبردی: باب‌المندب و آینده جنوب یمن
تحولات اخیر در چارچوب گسترده‌تری قابل درک است. انصارالله در ۱۰ سپتامبر شهر بندری مخا در ساحل دریای سرخ و در ۱۱ سپتامبر جزیره میون (پریم) را به کنترل خود درآورد و حضور خود را در اطراف تنگه باب‌المندب گسترش داد. اگر تعز به طور کامل سقوط کند، انصارالله می‌تواند کنترل خود را در اطراف باب‌المندب به صورت کامل تثبیت کرده و یک مسیر مستقیم‌تر برای نیروهای همسو با صنعاء به سمت عدن — پایتخت موقت دولت تحت حمایت عربستان — ایجاد کند که می‌تواند معادلات سیاسی و نظامی یمن را بیش از پیش تغییر دهد.
این تحولات همچنین در بستر جنگ گسترده‌تر منطقه‌ای قابل تحلیل است. از اواخر فوریه ۲۰۲۶ که آمریکا و رژیم صهیونیستی حملات نظامی علیه ایران را آغاز کردند، درگیری یمن به عنوان جبهه جدیدی در این منازعه منطقه‌ای ظهور کرده است. عربستان با وجود دریافت اطلاعات و پشتیبانی هدف‌گیری از واشنگتن، نتوانسته است پیشروی رزمندگان انصارالله را متوقف کند.
