سرویس دفاع و امنیت مشرق _ در اردیبهشت ماه سال جاری خبرگزاری رویترز در گزارشی نگاهی به کمک های نظامی روسیه به ایران در طول جنگ رمضان داشت. در این گزارش یکی از مهم ترین مسائل بحث ارسال تصاویر ماهواره ای و کمک های فضایی به ایران برای هدف گیری بهتر پایگاه های آمریکایی در منطقه مطرح شده بود. حالا و در گزارش جدید خبرگزاری آمریکایی CNN مشخص شده است که در جریان حمله معروف ایران به پایگاه شاهزاده سلطان در عربستان سعودی که منجر به انهدام چندین هواپیمای سوخت رسان و همچنین یک فروند هواپیمای آواکس مدل E-۳G نیروی هوایی این کشور شده ماهواره های روسی نقش مهمی داشتند. در این گزارش به تعداد و نوع این ماهواره نیز اشاره شده که نشان می دهد چطور ایران موفق به هدف گیری بسیار دقیق هواپیماهای آمریکایی در این پایگاه شده است.

۱۴ ماهواره با چهار ماموریت مختلف

شبکه CNN در گزارش خود با استناد به اطلاعات حداقل دو منبع نظامی و همچنین اطلاعات بدست آمده از منابع آشکار رصد ماهواره ها اعلام کرده که در حدود ۲ الی ۳ روز قبل از حمله ایران به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان به صورت مداوم این پایگاه حداقل توسط ۱۴ ماهواره شناسایی روسی مورد رصد قرار گرفته و اطلاعات آن به ایران ارسال شده است.

اولین ماهواره در این لیست با کد COSMOS ۲۵۷۳ شناخته می شود که در اصل یک ماهواره تصویربرداری از سطح زمین است و در سال ۲۰۲۳ میلادی به فضا پرتاب شده است. این ماهواره از سری ماهواره های تصویربرداری سری Bars M روسیه به حساب می آید.

روس ها به صورت سنتی در خصوص قابلیت ماهواره های نظامی خود سکوت کرده و اطلاعات خاصی را مطرح نمی کنند ولی گفته می شود این ماهواره توانایی تصاویر با کیفیت بین ۵۰ الی ۳۰ سانتی متر را دارد و می تواند یک تصویر مناسب از منطقه مورد و توانایی دقیق تشخیص اهداف حتی تا حد هواپیماها یعنی مشخص کردن مدل آنها را به کاربر ارائه کند.

اما ۸ ماهواره بعدی در لیست ما با ماموریت خاص دریافت سیگنال های الکترونیکی و امواج راداری هستند. این ماهواره ها می توانند بحث شنود ارتباطات بین واحد های آمریکایی و همچنین با فعال شدن رادارها محل آنها و شناسایی دقیق محل سامانه های پدافندی را انجام دهند.

در این لیست ماهواره های سری ۲۵۸۰ COSMOS، COMMOS ۲۵۵۰، COSMOS ۲۵۴۹، COSMOS ۲۵۵۴، COSMOS ۲۵۶۵، COSMOS ۲۵۷۰، COSMOS ۲۵۶۶ و ماهواره LUCH ( OLYMP) ۲ بودند. که ماهواره آخر در این لیست احتمالا برای شنود سیگنالی بین ماهواره های آمریکایی استفاده شده است. باقی ماهواره های این سری عمدتا مربوط به سری ماهواره های Lotos-S با ماموریت شنود، جمع آوری و مکان یابی سیگنال های الکترونیکی ( ELINT ) هستند.

دو ماهواره دیگر یعنی COSMOS ۲۵۴۶ و COSMOS ۲۵۵۲ از نوع رصد فروسرخ و حرارتی هستند که می توانند برای مثال شلیک موشک ها و محل قرار گرفتن لانچرها را مشخص کنند. این دو ماهواره در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ میلادی به فضا پرتاب شده و جزو سری جدید سامانه فضا پایه هشدار حمله موشکی روسیه به حساب می آیند. این سری از ماهواره ها به عنوان سری Tundra، Kupol یا EKS نیز در اسناد و اخبار رسانه های تخصصی معرفی می شوند.

و در نهایت به ۳ ماهواره آخر یعنی مدل های OBZOR-R ۰۱، KONDOR – FKA ۱ و KONDOR _ FKA ۲ می رسیم که این ماهواره ها دارای ماموریت اسکن راداری از سطح زمین یا همان از نوع اصطلاحا SAR هستند. این ماهواره ها در زمانی که ابر یا هر پوشش دیگری مانع از رصد سطح زمین باشد با ارسال امواج راداری یک تصویر خاص از سطح زمین را تهیه می کنند که خصوصا در آن حرکت ادوات و تغییرات خاص در روی سطح زمین مشخص می شود.

ماهواره OBZOR-R ۰۱ در سال ۲۰۲۵ و دو ماهواره سری KONDOR نیز در سال های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ به فضا پرتاب شدند.

به صورت کلی می توان گفت تمام آن چیزی که ایران برای رصد تحرکات، جایگیری اهداف و سیستم های پدافندی در پایگاه شاهزاده سلطان نیاز داشته توسط این ماهواره ها تامین شده و در نتیجه آن شلیک های دقیق ممکن شده است. اما این تمام داستان نیست.

آیا روسها آدرس دفتر CIA در ریاض را به ایران دادند؟

در بخش آخر گزارش شبکه CNN به مطلب جالبی اشاره می شود و آن هم این که منابع اطلاعاتی در آمریکا اعتقاد دارند که حمله ایران به تاسیسات سازمان جاسوسی آمریکا CIA در شهر ریاض پایتخت عربستان سعودی نیز با کمک ماهواره های روسی بوده و مختصات دقیق این ساختمان از طریق مسکو در اختیار تهران گذاشته شده تا یک هدف گیری دقیق انجام شود. این حمله در حقیقت به سفارت آمریکا در ریاض انجام شده ولی طبق گفته های این شبکه حمله دقیقا به محل استقرار افسران سازمان CIA انجام شده است.

به صورت کلی و در یک جمع بندی نهایی باید گفت که کارشناسان غربی اعتقاد دارند روسیه به صورت خاص با این کمک ها به نوعی در حال تلافی کردن کمک های غرب به اوکراین در جریان جنگ روسیه با این کشور است. کمک هایی که در ماه های اخیر شدت گرفته و باعث شده در عمق روسیه تاسیسات زیرساختی این کشور هدف قرار بگیرد و حالا نیز روس ها با این کمک ها به نوعی پاسخ ضربات را در جای دیگر به آمریکایی ها داده اند.