به گزارش سرویس جهان مشرق، حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه گذشته، آن‌چنان که کاخ سفید وعده داده بود، «عملی برق‌آسا» از آب درنیامد. شش ماه بعد، پنتاگون درگیر عمیق‌ترین بحران رهبری، لجستیکی و راهبردی تاریخ خود است. جنگ با ایران نه تنها نتوانست توازن قوا را به نفع واشنگتن تغییر دهد، بلکه نقاط ضعف بی‌سابقه‌ای را در سیستم دفاعی آمریکا آشکار کرد – از فرسایش ذخایر موشکی تا شورش فرماندهان ارشد و بحرانی که هژمونی دریایی ایالات متحده را به چالش کشیده است.

۱. پاکسازی در پنتاگون؛ بله‌قربان‌گویان جای ژنرال‌های جنگ‌دیده را می‌گیرند

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از ابتدای دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، دست به پاکسازی بی‌سابقه‌ای در رأس نیروهای مسلح زده است. بر اساس گزارش نیویورک تایمز، هگست تاکنون بیش از ۸۰ ژنرال و دریاسالار را برکنار یا از ارتقای مقام آن‌ها جلوگیری کرده است – رقمی که معادل ۱۰ درصد کل افسران ارشد نظامی آمریکاست.

از میان برکنارشدگان، ۶۰ درصد را زنان و افسران آفریقایی-آمریکایی تشکیل می‌دهند. این پاکسازی که با توجیه مبارزه با «فرهنگ وُک» توجیه می‌شود، در عمل به معنای حذف سیستماتیک منتقدان دونالد ترامپ و جایگزینی آن‌ها با «آدم‌های بله‌قربان‌گو» است.

فهرست افسران ارشد برکنارشده:

کریس دوناهی (ژنرال) : فرمانده نیروهای آمریکا در اروپا و آسیا؛ آخرین سرباز خارج‌شده از افغانستان در اوت ۲۰۲۱.

چارلز کی. براون (ژنرال) : رئیس ستاد ارتش و دومین آفریقایی-آمریکایی در این سمت.

لیزا فرانکتی (دریاسالار) : اولین زن فرمانده نیروی دریایی و اولین زن در جلسات روسای ستاد مشترک.

رندی جورج (ژنرال) : رئیس ستاد ارتش – برکنار شده در آوریل بدون هیچ توضیح رسمی.

جان فلان (وزیر نیروی دریایی) : پس از درگیری با هگزت اخراج شد.

دن دریسکول (وزیر ارتش) : استعفا پس از ماه‌ها درگیری با هگزت.

اریک اسلاوین، مکس لدرر و لارا کورت: مدیر تحریریه، ناشر و خبرنگار نشریه نظامی «استارز اند استرایپس» – به دلیل انتشار حقیقت درباره اوضاع ناو یواس‌اس لینکلن اخراج شدند.

استعفای دن دریسکول، وزیر ارتش، تازه‌ترین ضربه به ساختار رهبری پنتاگون بود. او که از دوستان نزدیک معاون رئیس‌جمهور، جی. دی. ونس، محسوب می‌شد، پس از آن‌که هگست ژنرال رندی جورج را برکنار کرد، ماه‌ها درگیری پنهان با وزیر دفاع داشت و سرانجام استعفا داد. دموکرات‌ها هگزت را به «تهی‌سازی رده‌های ارشد ارتش» متهم کرده‌اند.

۲. شورش راهبردی ژنرال‌ها؛ «نه» به جنگ فرسایشی

در اقدامی که رسانه‌ها آن را «شورش ژنرال‌ها» نامیده‌اند، گروه بزرگی از افسران ارشد آمریکایی – شامل فرماندهان فرماندهی اروپا، اقیانوس آرام، جنوب و فرمانده کل نیروی دریایی – نامه‌ای رسمی به پیت هگست نوشته و خواستار توقف فوری جنگ با ایران شدند.

این فرماندهان به صراحت هشدار داده‌اند که ادامه جنگ در بلندمدت از نظر راهبردی، اقتصادی و نظامی برای آمریکا «ناپایدار» است و توانایی آمریکا را برای رویارویی با تهدیدهای دیگر – به ویژه چین و روسیه – تضعیف می‌کند.

پنتاگون تلاش کرد این اعتراض را کم‌اهمیت جلوه دهد. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، انتشار این اطلاعات را «جنایت» و «خیانت به نیروهای مسلح» خواند. اما خود او نتوانست اصل ماجرا را انکار کند و گفت که چنین مخالفت‌هایی «رویه‌ای استاندارد» است.

۳. بحران لجستیکی؛ وقتی موشک‌های پاتریوت تمام می‌شوند

ریشه اصلی نگرانی ژنرال‌ها، نه سیاست‌های پرسروصدای هگست، بلکه واقعیت تلخ میدان جنگ است. حملات موشکی ایران به دستکم ۴ پایگاه آمریکا در خلیج فارس (قطر، کویت، امارات و بحرین) – که پایگاه بحرین، مقر ناوگان پنجم، هدف مستقیم قرار گرفته – ضربات مهلکی به زیرساخت‌های نظامی آمریکا وارد کرده است.

اما فاجعه‌بارتر از آن، مصرف سرسام‌آور موشک‌های رهگیر پاتریوت در خاورمیانه است:

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، جنگ با ایران ۶۵ درصد از ذخایر موشک‌های پاتریوت آمریکا را بلعیده است.

اندیشکده CSIS تخمین می‌زند که آمریکا پیش از جنگ حدود ۲٬۳۳۰ موشک پاتریوت داشته است. اکنون این عدد به ۷۵۹ تا ۸۲۷ موشک کاهش یافته است.

ذخایر موشک‌های THAAD از ۴۵۲ به ۲۳۴ تا ۲۷۸ عدد رسیده است.

یک سوم از ذخایر موشک‌های تاماهاوک و JASSM نیز مصرف شده است.

صنعت نظامی آمریکا قادر به همگام شدن با میزان مصرف در میدان جنگ نیست – و این شکافی است که سال‌ها طول خواهد کشید تا پر شود.

وضعیت ناوگان هواپیمابر؛ ۱۱ غول، تنها ۳ غول عملیاتی

آمریکا دارای ۱۱ ناو هواپیمابر هسته‌ای است، اما وضعیت اسفناک آن‌ها در بحبوحه جنگ با ایران، به وضوح نشان از فشار بی‌سابقه بر نیروی دریایی دارد.

وضعیت ناوگان هواپیمابر آمریکا (۱۱ ناو هسته‌ای)

وضعیت: عملیاتی

تعداد: ۳ فروند

نام ناوها: یواس‌اس جورج بوش، یواس‌اس جورج واشنگتن (در خلیج عمان)، یواس‌اس تئودور روزولت

وضعیت: در حالت آموزش

تعداد: ۲ فروند

نام ناوها: یواس‌اس هری ترومن، یواس‌اس کارل وینسون

وضعیت: در حال تعمیر

تعداد: ۴ فروند

نام ناوها: یواس‌اس رونالد ریگان، یواس‌اس جان استنیس، یواس‌اس دوایت آیزنهاور، یواس‌اس جرالد فورد

وضعیت: در حال بازگشت

تعداد: ۱ فروند

نام ناوها: یواس‌اس آبراهام لینکلن (با وضعیت نزدیک به شورش)

وضعیت: در حال بازنشستگی

تعداد: ۱ فروند

نام ناوها: یواس‌اس نیمیتز

ناو یواساس آبراهام لینکلن که اخیراً پس از ۲۵۰ روز حضور بی‌وقفه در دریا – رکوردی بی‌سابقه در دوران مدرن – از خاورمیانه بازگشته، نماد این بحران است. خدمه این ناو در آستانه شورش قرار دارند و انتشار گزارش‌هایی درباره اوضاع فاجعه‌بار آن، باعث اخراج مدیران نشریه استارز اند استرایپس شد.

۵. ضعف تاکتیکی در منطقه؛ ۶۰۰ مایل دورتر از ساحل ایران

ناوهای آمریکا به طور متوسط ۶۰۰ مایل با سواحل ایران فاصله دارند – فاصله‌ای که انجام عملیات هوایی بدون سوخت‌رسانی هوایی به هوا را عملاً غیرممکن می‌سازد. آمریکا برای جبران این ضعف، بین ۱۲۰ تا ۱۶۰ هواپیمای تانکر را فقط برای سوخت‌رسانی در این منطقه نگهداری می‌کند – هزینه‌ای گزاف که بار سنگینی بر دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی است.

۶. جمع‌بندی؛ پایان هژمونی دریایی؟

کارشناسان نظامی معتقدند که جنگ با ایران، پایان آسیب‌ناپذیری ناوهای هواپیمابر را رقم زده است. در عصری که موشک‌های بالستیک و پهپادها به ابزارهای اصلی میدان نبرد تبدیل شده‌اند، ناوهای غول‌پیکر آمریکایی دیگر یک «مزیت تهاجمی» نیستند، بلکه به یک «هدف آسیب‌پذیر برای حفاظت» تبدیل شده‌اند.

هزینه‌های نجومی جنگ نیز مزید بر علت شده است. پنتاگون هزینه جنگ با ایران را ۲۹ میلیارد دلار اعلام کرده، اما هگست در جلسه سنا خواهان ۸۷ میلیارد دلار بودجه جدید شد که ۶۷ میلیارد آن صرف عملیات در خاورمیانه می‌شود. واشنگتن پست نیز گزارش داده که پنتاگون درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار برای تأمین مالی جنگ ایران دارد.

امپراتوری تالاسوکراتیک (دریاسالارانه) آمریکا که وارث بریتانیا بود و بر پایه تسلط بر دریاها استوار بود، امروز با بحرانی بی‌سابقه دست‌وپنجه نرم می‌کند. پاکسازی فرماندهان، شورش ژنرال‌ها، فرسایش ذخایر موشکی، ناوگان هواپیمابر در هم شکسته و شکاف عمیق بین کاخ سفید و فرماندهان میدانی – همه نشانه‌هایی هستند از پایانی بسیار اسفناک برای یک هژمونی که روزگاری بر هفت دریا حکمرانی می‌کرد.