به گزارش مشرق، ماهواره «کوثر ۱.۵» یکی از سه ماهوارهای است که دیماه سال گذشته به همراه دو ماهواره «پایا» و «ظفر ۲» به فضا پرتاب شد و در همان لحظات نخست پس از پرتاب، سیگنالهای سلامت آن دریافت شد. این ماهواره سومین دستاورد یک شرکت دانشبنیان جوان پس از ماهوارههای «کوثر» و «هدهد» است. حالا، پس از گذشت ۸ ماه از پرتاب کوثر ۱.۵، با حسین شهرابی، سازنده این ماهواره، گفتوگو کردهایم تا درباره آخرین وضعیت آن، روند انجام مأموریتها و برنامههای آینده این شرکت بپرسیم.
شهرابی درباره آخرین وضعیت ماهواره «کوثر ۱.۵» اظهار کرد: این ماهواره دو مأموریت اصلی داشت که شامل سنجش از دور و تصویربرداری با کاربردهای کشاورزی و همچنین مخابرات اینترنت اشیا بود.
وی افزود: در بخش مخابرات اینترنت اشیا، مأموریت طبق برنامه در حال انجام است و میتوان گفت این بخش موفق بوده است. در حال حاضر حتی فروش مودمهای ماهوارهای را به متقاضیانی که نیاز به برقراری ارتباط مخابراتی با ماهواره یا ایجاد یک ارتباط مخابراتی اختصاصی دارند، آغاز کردهایم.
ورود کوثر ۱.۵ به مرحله تکثیر مودمهای ماهوارهای
سازنده ماهواره کوثر و هدهد ادامه داد: اکنون وارد مرحله تکثیر مودمها شدهایم. این مودمها در واقع گیرندههای اختصاصی لینک مخابراتی «هدهد» هستند که نام لینک مخابراتی ماهواره کوثر ۱.۵ است.
شهرابی گفت: دو نوع گیرنده برای این لینک مخابراتی عرضه میکنیم؛ یکی گیرنده چمدانی و دیگری گیرنده جیبی که ابعاد بسیار کوچکی دارد و حتی از کف دست کوچکتر است و میتواند در شرایطی ارتباط دوطرفه با ماهواره برقرار کند.
وی تأکید کرد: مأموریت مخابراتی کوثر ۱.۵ در حال حاضر طبق روال خود پیش میرود و در این بخش به مرحله ارائه محصول و تکثیر تجهیزات زمینی رسیدهایم.
شهرابی درباره مأموریت تصویربرداری کوثر نیز گفت: برای انجام این مأموریت، یکی از الزامات اصلی جهتگیری دوربین ماهواره به سمت زمین بود. سامانه کنترل وضعیت ماهواره باید شرایطی را فراهم میکرد که هم امکان تصویربرداری از سطح زمین ایجاد شود و هم تصویر گرفتهشده از طریق لینک مخابراتی به ایستگاه زمینی ارسال شود.
وی ادامه داد: در این زمینه با مشکلات مختلفی مواجه بودیم که خوشبختانه توانستیم آنها را مدیریت کنیم و به فضل الهی ماهواره را به سمت زمین جهتدهی کردیم.
سازنده ماهواره کوثر افزود: با وجود انجام این مرحله، هنوز موفق نشدهایم تصویر اخذشده از سوی ماهواره را در ایستگاههای زمینی دریافت کنیم.
شهرابی با اشاره به بررسی وضعیت سلامت ماهواره گفت: برای بررسی این موضوع، شرایط ماهواره از ابعاد مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته و پایشهای لازم انجام شده است. تاکنون در سمت ماهواره مشکلی مشاهده نشده است.
وی افزود: به همین دلیل، تمرکز بررسیها اکنون به سمت اصلاح، تغییر و سازگاری زنجیره ایستگاههای زمینی رفته است و تلاش میکنیم اصلاحات لازم را در ایستگاه زمینی ایجاد کنیم تا امکان دریافت تصاویر ارسالشده از ماهواره فراهم شود.
شهرابی تأکید کرد: بهصورت خلاصه، تمام گامهایی که پیش از ارسال و دریافت تصویر از سمت زمین لازم بوده، انجام شده است و با وجود اینکه در بررسیهای انجامشده اشکالی در ماهواره مشاهده نشده، هنوز تصویری دریافت نشده است. امیدواریم با برخی اصلاحات و سازگاریها در ایستگاه زمینی، امکان دریافت تصاویر نیز فراهم شود؛ با این حال برای قضاوت نهایی باید منتظر نتایج اقدامات بعدی بمانیم.
ریسک فناوری در نخستین قرارداد پیشفروش خدمات فضایی
سازنده کوثر و هدهد در ادامه با اشاره به قرارداد پیشفروش خدمات ماهوارهای گفت: خدمات ماهواره کوثر را ذیل قانون جهش تولید دانشبنیان به سازمان فضایی پیشفروش کردهایم و این قرارداد را میتوان نقطه عطفی در صنعت فضایی ایران دانست.
وی افزود: از آنجا که این مدل برای نخستین بار در کشور اجرا میشود، مشکلات خاص خود را دارد. یکی از این مشکلات آن است که در عمل، ریسک فناوری بهطور کامل بر عهده شرکت دانشبنیان قرار گرفته، در حالی که قانون صراحتاً دولت را موظف کرده است از شرکتهای خصوصی فعال در حوزه منظومههای ماهوارهای و سرمایهگذاری آنها در برابر ریسکها حمایت کند.
شهرابی گفت: انتظار ما این است که معاونت علمی و سازمان فضایی در این قرارداد به شرکت کمک کنند؛ چراکه این پروژه برای نخستین بار در کشور در حال اجراست و باید بهگونهای پیش برود که مسیر برای سایر شرکتها نیز باز شود و آنها برای ورود و سرمایهگذاری در صنعت فضایی تشویق شوند.
جهش نرخ ارز، محاسبات مالی پروژه را برهم زد
وی یکی دیگر از چالشهای اجرای این قرارداد را تغییرات شدید نرخ ارز عنوان کرد و گفت: از زمان امضای قرارداد تا امروز که در چارچوب آن دو ماهواره پرتاب کردهایم، جهش شدیدی در نرخ ارز رخ داده است و نرخ ارز تقریباً نزدیک به ۶ برابر تغییر کرده است.
شهرابی ادامه داد: بسیاری از محاسبات و جریانهای مالی که در زمان تعریف پروژه پیشبینی شده بود، بهدلیل این تغییرات بهطور کامل دچار مشکل شده و متأسفانه روالهای قانونی سنتی نیز در این زمینه پشتیبان پروژه نیستند.
وی تأکید کرد: از این جنبه بهشدت تحت فشار هستیم و درخواست ما این است که سازمان فضایی در این موضوع نیز به ما کمک کند. به هر حال این پروژه برای نخستینبار در کشور در حال اجراست و باید سازمان فضایی، معاونت علمی و شرکت ما بهگونهای در این پروژه عمل کنند که مسیر برای ورود و سرمایهگذاری دیگران نیز هموار شود.
کوثر ۱.۶ و ۱.۷ در مسیر ساخت؛ هدفگذاری برای توسعه منظومه
سازنده ماهوارههای کوثر و هدهد در ادامه از آغاز پروژههای بعدی این مجموعه خبر داد و گفت: صرفنظر از اینکه کوثر ۱.۵ پرتاب شده و اکنون در فرآیند رسیدن به دریافت تصویر قرار دارد، پروژههای بعدی خود را نیز آغاز کردهایم.
وی افزود: در حال حاضر دو ماهواره با نامهای «کوثر ۱.۶» و «کوثر ۱.۷» در مجموعه ما در حال طراحی و ساخت هستند و برنامه داریم این دو ماهواره را بهصورت همزمان پرتاب کنیم.
شهرابی این دو ماهواره را یکی از گامهای اساسی برای رسیدن به منظومه «دونما» دانست و گفت: یکی از مأموریتهای اصلی در این دو ماهواره، توسعه فناوریهای مربوط به تغییر مکان ماهواره در مدار، مانور مداری و تغییر زاویه قرارگیری ماهواره در مدار است که فناوریهای جدید و بدیعی در این زمینه برای نخستین بار در این پروژه مورد استفاده قرار میگیرد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، در هر دو مأموریت مخابرات اینترنت اشیا و سنجش از دور، ارتقاهای قابل توجهی در محمولههای ماهوارهای در نظر گرفته شده است.
توسعه بازار، مکمل توسعه فناوری منظومه «دونما»
شهرابی با تأکید بر اینکه توسعه منظومه ماهوارهای تنها به توسعه فناوری محدود نمیشود، اظهار کرد: در توسعه منظومه «دونما»، علاوه بر فناوری، توسعه بازار و شکلگیری زیستبوم این منظومه اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی افزود: در حال حاضر با سرمایهگذاران مختلف در حال مذاکره هستیم و مذاکراتی نیز با شرکای بینالمللی انجام میدهیم تا بتوانیم این منظومه را در سطح کشورهای عضو بریکس مطرح کنیم.
سازنده ماهواره کوثر و هدهد گفت: همانطور که دولت در ماهوارههای نخست به شکلگیری اولیه بازار کمک کرد، در توسعه این منظومه نیز معاونت علمی و سازمان فضایی میتوانند نقش کلیدی داشته باشند تا بتوانیم یک بازار اولیه نه فقط در سطح ایران، بلکه در سطح بینالمللی و کشورهای عضو بریکس ایجاد کنیم.
وی تأکید کرد: برای شکلگیری چنین پروژهای، نهادهای دولتی باید در کنار یک شرکت دانشبنیان خصوصی نقش خود را ایفا کنند تا این پروژه با رویکردی بینالمللی شکل بگیرد.
شهرابی در پایان گفت: هدف این است که تجربه اجرای این پروژه، علاوه بر توسعه فناوری فضایی کشور، مسیر را برای حضور سرمایهگذاران و شرکتهای دیگر در صنعت فضایی هموار کند و زمینه شکلگیری یک منظومه ماهوارهای با بازار داخلی و بینالمللی فراهم شود.
