به گزارش مشرق، «در قبل از انقلاب، ۳۱ نوع محصول تولیدی در صنعت دفاعی ایران داشتیم که بسیاری از آنها اقلام ساده‌ای بودند؛ برای مثال تفنگ ژ۳ که آن هم مونتاژ است و صددرصد تولید داخل نیست.»

این بخشی از سخنان سردار رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، درباره وضعیت صنعت دفاعی ایران پیش از انقلاب است؛ صنعتی که به گفته او امروز به نقطه‌ای رسیده که بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته، تجهیزات و مهمات ارتقایافته در داخل کشور تولید می‌شود.

سردار طلایی‌نیک با اشاره به این تحول تأکید می‌کند که محصولات دفاعی امروز ایران توسط جوانان و صنعتگران ایرانی و در رقابت با قدرت‌هایی که از صنایع دفاعی پیشرفته برخوردارند، تولید می‌شوند؛ تحولی که در چند دهه گذشته، چهره صنعت دفاعی کشور را به‌طور اساسی تغییر داده است.

از ۳۱ محصول تا بیش از هزار سامانه

۳۱ محصول دفاعی در سال‌های پیش از انقلاب، امروز جای خود را به بیش از هزار نوع سامانه، تجهیزات و مهمات پیشرفته داده است؛ تغییری که نشان می‌دهد صنعت دفاعی کشور طی چند دهه گذشته مسیر خود را از وابستگی به تولید داخلی و طراحی بومی تغییر داده است.

امروز صنعت دفاعی کشور تنها به تولید چند قلم محدود از تجهیزات نظامی خلاصه نمی‌شود و حوزه‌های مختلفی از جمله موشک، پهپاد، پدافند، رادار، تجهیزات الکترونیکی و انواع مهمات را دربرمی‌گیرد.

ایران در جمع قدرت‌های موشکی جهان

یکی از برجسته‌ترین نمودهای این جهش را می‌توان در صنعت موشکی مشاهده کرد؛ حوزه‌ای که طی چند دهه گذشته نسل‌های مختلفی از موشک‌های ایرانی را به خود دیده است.

خانواده‌های شهاب، قدر، عماد، قیام، ذوالفقار، خرمشهر، سجیل، خیبرشکن و حاج قاسم بخشی از این مسیر را تشکیل می‌دهند؛ موشک‌هایی که در روند توسعه آنها موضوعاتی همچون افزایش برد، ارتقای دقت، افزایش تحرک‌پذیری و بهبود قابلیت‌های عملیاتی دنبال شده است.

سردار طلایی‌نیک در تشریح جایگاه ایران در این حوزه می‌گوید جمهوری اسلامی ایران در حوزه قدرت تسلیحات موشکی در میان ۱۰ کشور اول جهان قرار دارد؛ جایگاهی که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه میان توان موشکی امروز کشور و وضعیت صنعت دفاعی ایران در دهه‌های گذشته است.

رشد صنعت پهپادی کشور در سال‌های اخیر

جهش صنعت دفاعی تنها به حوزه موشک‌ها محدود نمانده بلکه صنعت پهپادی نیز طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین بخش‌های توانمندی دفاعی کشور تبدیل شده و خانواده متنوعی از پهپادهای رزمی، شناسایی و انتحاری در داخل کشور طراحی و تولید شده‌اند.

در حوزه پهپادهای انتحاری، نمونه‌هایی همچون طوفان، صاعقه، صاعقه ۲، سینا، ابابیل ۲، شاهد ۱۳۶، شاهد ۱۳۱، شاهد ۲۳۸، معراج، کرار، سنجر، آرش، کیان ۲، محرم، امید، رعد ۲، رعد ۳ و سیمرغ قرار دارند.

تنوع این محصولات نشان می‌دهد که صنعت پهپادی کشور نیز از تولید چند نمونه محدود عبور کرده و به سمت توسعه خانواده‌های مختلفی از پرنده‌های بدون سرنشین با مأموریت‌ها و قابلیت‌های متفاوت حرکت کرده است.

آزمون بزرگ صنعت دفاعی ایران در جنگ اخیر

اهمیت این دستاوردها را بیش از هر زمان دیگری می‌توان در جنگ اخیر ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی مشاهده کرد؛ جایی که توانمندی‌های انباشته‌شده صنعت دفاعی کشور از مرحله طراحی و تولید عبور کرد و در میدان واقعی نبرد به کار گرفته شد.

در جریان این جنگ، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با وجود حملات دشمن، توانستند ظرفیت‌های عملیاتی خود را حفظ کرده و در برابر اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی، پاسخ‌های متقابل ارائه دهند. توان موشکی و پهپادی کشور در کنار سایر ظرفیت‌های دفاعی، امکان واکنش مستمر به حملات دشمن را فراهم کرد و نشان داد توسعه چند دهه‌ای صنعت دفاعی ایران صرفاً به تولید و نمایش تجهیزات محدود نمانده است.

آنچه جنگ به صنعت دفاعی ایران آموخت

بخشی از توانمندی امروز صنعت دفاعی ایران را باید در تجربه سال‌های دفاع مقدس جست‌وجو کرد؛ دورانی که کشور در شرایط جنگی قرار داشت و همزمان با محدودیت شدید برای خرید و تأمین تجهیزات نظامی مواجه بود.

در چنین شرایطی، نیاز به تأمین تجهیزات مورد نیاز نیروهای مسلح، متخصصان ایرانی را به سمت تولید داخلی سوق داد. تجربه‌های به‌دست‌آمده در آن سال‌ها به مرور به دانش و زیرساختی تبدیل شد که در دهه‌های بعد امکان طراحی و تولید نسل‌های جدید تجهیزات دفاعی را فراهم کرد.

به همین دلیل است که امروز در بسیاری از حوزه‌های دفاعی، صحبت تنها از تولید یک محصول نیست؛ بلکه از خانواده‌ای از سامانه‌ها و تجهیزات با قابلیت‌های متنوع سخن گفته می‌شود.

حال در سالروز صنعت دفاعی، تولید بیش از هزار سامانه پیشرفته تصویری روشن از این مسیر ارائه می‌کند؛ مسیری که صنعت دفاعی ایران را از مونتاژ و وابستگی به سمت طراحی و تولید طیف گسترده‌ای از تجهیزات پیشرفته سوق داده است.