به گزارش سرویس جهان مشرق، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در بیانیه شماره ۲۵ خود، در بین بانک اهداف دشمن که در آتش غیرت رزمندگان اسلام سوخت، به نکته‌ی بسیار مهمی اشاره داشت:

" مرکز اصلی هوش مصنوعی بحرین که در هدف‌یابی دشمن برای ارتکاب جنایات جنگی مورد استفاده شیطان بزرگ قرار می‌گرفت با چندین موشک بالستیک و بیش از ده‌ها فروند پهپاد به طور کامل تخریب شد."

در ادامه این بیانیه، سپاه قهرمان ایران، به یک معادله‌ی جدید و اصطلاحا بازی-گردان(game changer) اشاره کرد:

" رژیم کودک‌کش آمریکا بداند اگر پل‌ها و زیرساخت‌های حمل و نقل را بزند، به یاری خدا من‌بعد مهمترین سرمایه‌های صنعتی و فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی شرکت‌های با سهامدار آمریکا در منطقه را در هر کشوری که باشد در هم خواهیم کوبید و گران‌قیمت‌ترین سرمایه‌های شرکت‌های آمریکایی در کل کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکا را با خاک یکسان می‌کنیم."
گفتنی است که در طول جنگ رمضان نیز، سپاه و ارتش، در چند مورد، مراکز داده مرتبط با شرکت‌های فناوری اطلاعات آمریکایی را، که شرکای اصلی جنایات پنتاگون و رژیم صهیونی هستند، هدف قرار داد که از جمله یک مرکز داده مرتبط با آمازون در امارات بود. اما این که سپاه پاسداران انقلاب، از اجرای معادله‌ی جدید زیرساخت ایران-زیرساخت هوش مصنوعی آمریکا خبر می دهد، نشان از درایت و بصیرت راهبردی طراحان نظامی کشورمان دارد.

حقیقت آن است که ارتش تروریستی ایالات متحده در عملیات به اصطلاح «خشم حماسی» (Epic Fury) از سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی تجاری، به‌ویژه سامانه «ماون» (Maven) شرکت پالانتیر، به‌طور گسترده استفاده کرده است.

این موضوع نشان‌دهنده تحولی بنیادین در ماهیت جنگ‌های مدرن است. در ادامه، نخست به بررسی میزان و چگونگی به‌کارگیری هوش مصنوعی در این جنگ و ادغام شرکت‌های فناوری اطلاعات با پنتاگون می‌پردازیم و سپس سناریوهای احتمالی واکنش چین، روسیه و ایران را مرور میکنیم.

بخش نخست: کاربرد هوش مصنوعی در جنگ علیه ایران و پیوند شرکت‌های فناوری با پنتاگون

سامانه هسته: «ماون» (Maven) از پالانتیر

پروژه ماون که از سال ۲۰۱۷ با هدف برچسب‌گذاری تصاویر پهپادها آغاز شد، اکنون به سامانه اصلی فرماندهی و کنترل مبتنی بر هوش مصنوعی در نیروهای مسلح آمریکا تبدیل شده است.

وضعیت رسمی و سرمایه‌گذاری کلان:

در سال ۲۰۲۴، پنتاگون قراردادی به ارزش ۴۸۰ میلیون دلار با پالانتیر امضا کرد و در سال ۲۰۲۵ سقف آن را به ۱٫۳ میلیارد دلار افزایش داد.

در مارس ۲۰۲۶، ماون به‌عنوان «برنامه رسمی دائمی» وزارت دفاع معرفی شد که بودجه بلندمدت آن را تضمین می‌کند.

همچنین ارتش آمریکا در سال ۲۰۲۵ یک توافقنامه ده‌ساله به ارزش ۱۰ میلیارد دلار با پالانتیر منعقد کرد.

کارایی فوق‌العاده در میدان نبرد:

ماون قادر است داده‌های چندمنظوره را از تصاویر ماهوارهای، ویدئوهای پهپادها، سیگنال‌های ارتباطی و منابع دیگر ترکیب کند. در عملیات «خشم حماسی»، این سامانه به نیروهای آمریکایی امکان داد تا طی ۹۶ ساعت بیش از ۲۰۰۰ مهمات را بر روی ۲۰۰۰ هدف مختلف شلیک کنند. کاری که پیشتر به هزاران تحلیلگر و هفتهها زمان نیاز داشت، اکنون در چند دقیقه یا حتی چند ثانیه انجام می‌شود.

رقابت و تغییر مدلهای زبانی بزرگ

ارتش آمریکا در انتخاب مدل‌های هوش مصنوعی خود دستخوش تغییراتی شده که نشان‌دهنده کشمکش میان اصول اخلاقی شرکت‌های تجاری و نیازهای نظامی است.

Claude از شرکت Anthropic:

این مدل در سامانه ماون یکپارچه شد و در شبکه‌های محرمانه نظامی برای سناریوهای پرخطر به‌کار رفت. گزارش‌ها حاکی از دقت ۹۸٫۷ درصدی آن در ترجمه همزمان زبان فارسی و سرعت ۸۲ برابر انسان در تجزیه فایل‌های رمزگذاری‌شده است. اما به دلیل آن‌که Anthropic بهره‌گیری از مدل خود در «سلاح‌های کاملاً خودگردان» را ممنوع اعلام کرده بود، با پنتاگون دچار اختلاف شد و در نهایت قرارداد فسخ گردید.

Grok از شرکت xAI:

پس از قطع همکاری با Anthropic، پنتاگون به سمت مدل Grok از شرکت ایلان ماسک رفت. اسناد وزارت دادگستری آمریکا نشان می‌دهد که Grok در پروژه ماون بهکار رفته و به عنوان کمک در هدف‌گیری استفاده میشود.

سایر شرکت‌های بزرگ:

OpenAI در سال ۲۰۲۵ قراردادی ۲۰۰ میلیون دلاری با پنتاگون امضا کرد و مدل GPT آن در شبکه‌های محرمانه مستقر شده است.

Google با سامانه Gemini for Government نخستین ابزار هوش مصنوعی تأییدشده برای سامانه GenAI.mil ارتش شد.

Meta نیز مدل Llama خود را برای اهداف دفاعی در اختیار آمریکا و متحدانش قرار داده است.

بخش دوم: سناریوهای واکنش چین، روسیه و ایران به هوش مصنوعی نظامی آمریکا و متحدان

۱. چین: تسریع در توسعه بومی و رهبری در گفتگوهای جهانی

توسعه هوش مصنوعی مستقل:

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، چین در حال استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی داخلی (مانند «دیپسیک») برای کاربردهای نظامی از جمله برنامه‌‎ریزی عملیاتی و کنترل گروه‌های پهپادی است. همچنین صنعت تراشه‌سازی داخلی را برای کاهش وابستگی به فناوری غرب تقویت می‌کند.

تقویت چارچوبهای اخلاقی و حکمرانی:

چین در مجامع بین‌المللی مکرراً بر ضرورت ایجاد یک نظام حکمرانی برای هوش مصنوعی نظامی تحت نظارت سازمان ملل تأکید کرده و اسنادی مانند «ابتکار جهانی حکمرانی هوش مصنوعی» را منتشر نموده است که بر رویکرد «انسان‌محور» در کاربرد نظامی AI تأکید دارد.

هوشیاری در برابر محاصره فناورانه:

راهبردهای چین نسبت به ابتکاراتی مانند «صلح سیلیکونی» که به‌دنبال ایجاد زنجیره تأمین انحصاری هوش مصنوعی با هدف محدودسازی چین هستند، هشدار داده و آن‌ها را تهدیدی برای امنیت فناوری خود میداند.

۲. روسیه: توانایی‌های نامتقارن و همکاری با شرق

توسعه سامانه‌های هوشمند پهپادی و پدافندی:

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به‌صراحت خواستار تسریع در تولید پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی شده است. همچنین نیروهای مسلح روسیه در حال یکپارچه‌سازی AI در سامانه‌های پدافند هوایی خود هستند.

پاسخ به چالش‌های ناتو:

روسیه با فشار فناورانه ناتو (از جمله سامانه پالانتیر در اوکراین) مواجه است و برای غلبه بر آن، روی توسعه مدل‌های زبانی بزرگ و هوش مصنوعی مولد بومی سرمایه‌گذاری میکند.

همکاری با چین:

برخی تحلیلگران معتقدند که روسیه برای تقویت توانایی‌های هوش مصنوعی خود به همکاری با چین روی آورده است تا بتواند رهبری آمریکا را در این حوزه به چالش بکشد.

۳. ایران: ضربات نامتقارن و جنگ شناختی

هدف قرار دادن زیرساخت‌های هوش مصنوعی دشمن:

ایران به‌طور رسمی اعلام کرده است که مراکز وابسته به ۱۸ شرکت آمریکایی فعال در حوزه هوش مصنوعی در منطقه غرب آسیا را به‌عنوان اهداف مشروع نظامی تلقی می‌کند. همچنین تأکید شده که در صورت ترور شخصیتهای نظامی یا علمی ایران، مراکز فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی کشورهای متخاصم مورد حمله قرار خواهند گرفت.

استفاده از هوش مصنوعی در جنگ شناختی:

بر اساس گزارش‌ها، ایران با همکاری روسیه و چین، کارزارهای اطلاعاتی پیچیده‌ای را به راه انداخته است؛ از جمله تولید ویدئوهای تبلیغاتی با کیفیت بالا و بیانیه‌ها تصویری با استفاده از هوش مصنوعی مولد، به‌منظور ایجاد هراس، اختلال در تصمیم‌گیری و اشباع شناختی دشمن.

تقویت دفاع هوشمند:

فرماندهان نیروهای مسلح ایران اعلام کرده‌اند که سامانه‌های پدافندی ایران از هوش مصنوعی برای شناسایی و هدفگیری دقیق اهداف هوایی و دریایی در زمان بسیار کوتاه بهره می‌برند.

فراتر از یک تلفن همراه: شناسایی از طریق «اثر انگشت سبک زندگی»

ذکر این نکته حایز اهمیت است که وقتی صحبت از استفاده نظامی از فناوری اطلاعات برای ردیابی مقامات و اقدام به ترور آن‌ها می شود، معمولا ذهنیت عمومی حول ردیابی تلفن همراه هوشمند سوژه ترور می گردد. اما منطق یک هوش‌مصنوعی مورداستفاده در امور نظامی، مانند Maven، بسیار فراتر از این است. این سیستم بر اساس تحلیلی به نام «اثر انگشت سبک زندگی» (Lifestyle Fingerprint) عمل می‌کند. به این معنا که به‌جای ردیابی مستقیم خود هدف، «سایه دیجیتال» او را که توسط اطرافیانش ایجاد می‌شود، رصد می‌کند.

یک فرمانده ممکن است گوشی خود را خاموش کند، اما:

همراهان و اطرافیان: محافظان، راننده، آجودان و حتی خانواده او همچنان از دستگاه‌های دیجیتال استفاده می‌کنند.

رفتارهای روزمره: مسیرهای تردد، الگوی خرید، عادات مصرف و حتی حضور در مکان‌های خاص، یک الگوی رفتاری منحصربه‌فرد ایجاد می‌کند.

حلقه اجتماعی: هم‌زمانی حرکت اعضای گروه (مثلاً راننده، محافظ و فرمانده) با یکدیگر، یک الگوی قابل شناسایی توسط الگوریتم است.

به‌بیان یکی از مقامات پروژه Maven: «یک فرد می‌تواند ناپدید شود، اما هیچ‌کس نمی‌تواند همه‌ی اطرافیانش را ناپدید کند.»

فرآیند ردیابی و هدف‌گیری گام‌به‌گام

حال باید مرور کرد که این داده‌ها چگونه به مختصاتی برای یک جنگنده یا پرتابگر تبدیل می‌شوند:

جمع‌آوری کلان‌داده (Big Data Aggregation) Maven : بیش از ۱۵۰ منبع داده را به‌صورت لحظه‌ای با هم ترکیب می‌کند تا یک «بستر دیجیتال» از میدان نبرد بسازد:

تصاویر ماهواره‌ای: از جمله ماهواره‌های راداری با روزنه‌ی ترکیبی (SAR) که می‌توانند در شب و از میان ابرها، حرکت خودروها را ردیابی کنند.

ویدیوی پهپادها: برای شناسایی بصری و ردیابی وسایل نقلیه در زمان واقعی.

شنود الکترونیک: رهگیری و تحلیل ارتباطات رمزگذاری‌شده و سیگنال‌های راداری.

گزارشات انسانی: اطلاعاتی از منابع انسانی و عوامل محلی.

تشخیص ناهنجاری و الگو (Pattern Detection): الگوریتم‌های Maven به‌دنبال «ناهنجاری» در میان حجم عظیم داده می‌گردند. به‌عنوان مثال، تشخیص حرکت یک کاروان خاص در یک مسیر غیرمعمول در زمان مشخص، یا هم‌زمانی حضور چند فرد شناخته‌شده در یک مکان.

شناسایی و اولویت‌بندی هدف (Target Identification): در کمتر از یک دقیقه، سیستم یک هدف را شناسایی کرده و به آن «امتیاز محرمانگی» (Confidence Score) اختصاص می‌دهد. این فرآیندی است که قبلاً به ساعت‌ها یا روزها زمان نیاز داشت. این سیستم حتی می‌تواند اهداف استتارشده یا جعلی را تشخیص داده و کنار بگذارد.

تولید مختصات و گزینه‌های حمله (Targeting & Weapon-Target Matching): پس از شناسایی، Maven مختصات دقیق هدف را تولید کرده و به‌صورت خودکار گزینه‌های حمله را پیشنهاد می‌دهد. این سیستم حتی مشخص می‌کند که «بهترین سلاح برای زدن این هدف چیست؟» و عواملی مانند زمان رسیدن، سوخت و مهمات را محاسبه می‌کند. این قابلیت به‌عنوان «اتصال سنسور به عامل ضربه»(Sensor-to-Shooter) شناخته می‌شود که در آن سیستم به‌طور بالقوه می‌تواند مدار شلیک را به سلاح متصل کند.

تصویب نهایی توسط انسان (Human-in-the-Loop): در نهایت، یک افسر انسانی فهرست اهداف و گزینه‌های پیشنهادی را بررسی و حمله را تأیید یا رد می‌کند.

شکار یک شبح در میان داده‌ها

Maven فرمانده را نه به‌عنوان یک فرد، بلکه به‌عنوان مرکز ثقل یک شبکه رفتاری می‌بیند. خاموش کردن یک گوشی، تنها یک متغیر را از یک معادلهپیچیده با هزاران متغیر حذف می‌کند. در این چارچوب، خودِ پنهان‌کاری و جابجایی مداوم نیز می‌تواند به‌عنوان یک «ناهنجاری» یا الگوی رفتاری شناسایی‌شده، او را بیش از پیش در معرض دید الگوریتم‌ها قرار دهد. این همان تحولی است که جنگ را از «سلاح‌های هوشمند» به «میدان‌های نبرد هوشمند» تبدیل کرده است.

جمع‌بندی

جنگ تروریستی آمریکا-اسراییل و متحدان علیه جمهوری اسلامی ایران درسال ۲۰۲۶ به‌وضوح نشان داد که هوش مصنوعی از یک نقش پشتیبانی به یکی از ارکان اصلی تولید قدرت نظامی تبدیل شده است.

آمریکا با سامانه‌هایی مانند «ماون»، الگوی عملیاتی «داده-محور» را به اجرا گذاشته که سرعت و دقت بی‌سابقه‌ای را ممکن ساخته است. این تحول، چین، روسیه و ایران را به اتخاذ راهبردهای چندلایه واداشته است: چین بر توسعه بومی و قاعده‌سازی جهانی متمرکز است؛ روسیه توانایی‌های نامتقارن و همکاری با شرق را دنبال می‌کند؛ و ایران با رویکردی نامتقارن، مستقیماً گره‌گاههای هوش مصنوعی دشمن را نشانه رفته و همزمان از جنگ شناختی بهره می‌گیرد.

این سه مسیر متفاوت، چشم‌انداز آینده رقابت هوش مصنوعی در عرصه نظامی را پیچیده و چندقطبی خواهد ساخت.