سرویس اقتصاد مشرق _ حجت‌الاسلام غلامرضا مصباحی مقدم، کارشناس ارشد مسائل اقتصادی، رئیس کمیسیون امور زیربنایی مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو مجلس خبرگان رهبری است.

او به تازگی در واکنش به تورم و گرانی‌های گسترده توصیه‌های مهمی را خطاب به دولت رئیس‌جمهور پزشکیان مطرح کرده است.

مصباحی مقدم در این‌باره به جماران می‌گوید: یک سفارش به دولت دارم؛ البته دولت نیز نشان داده است که درصدد حل مشکل است. آن سفارش این است که نگذارند امکانات مورد نیاز که در اختیار دارند، احتکار یا انبار شود؛ یا از جلوی چشم مردم خارج گردد و از فرصتی که جنگ به وجود آورده سوءاستفاده شود. بلکه باید درست استفاده کنند.

او در عین حال تصریح می‌کند: البته نظارت‌های قوه قضاییه نیز می‌تواند بازدارندگی لازم را داشته باشد.[۱]

این اقتصاددان کشورمان چند روز قبل نیز در مصاحبه دیگری در همین باره پیرامون گرانی‌ها گفته بود: تجربه دفاع مقدس نه‌تنها در عرصه دفاعی بلکه در مدیریت اقتصادی نیز درس‌های ارزشمندی دارد. دولت وقت با اتخاذ سیاست «ثبات قیمت‌ها» تلاش کرد تا مردم در دوران جنگ دچار دو رنج نشوند؛ یکی رنج ناشی از جنگ و دیگری رنج ناشی از بی‌ثباتی قیمت‌ها. طی هشت سال جنگ، ثبات قیمت‌ها در کشور برقرار بود و این تجربه می‌تواند الگویی برای مدیریت شرایط فعلی باشد. دولت و مسئولان باید با استفاده از این تجربه، کالاهای اساسی و سهمیه‌بندی‌شده را از طریق کالابرگ در اختیار مردم قرار دهند و در صورت لزوم، این سیاست را به سایر کالاها نیز تعمیم دهند.[۲]

همانطور که ملاحظه می‌شود ۳ مؤلفه تثبیت قیمت‌ها، مبارزه با گرانفروشی و احتکار و تأکید بر بهبود قانون کالابرگ؛ جزو توصیه‌های کلیدی این شیخ اقتصاددان است.

توصیه‌هایی که البته عقلانیت هم آنها را تأیید می‌کند و پیش از این مورد تأکید برخی دیگر از کارشناسان اقتصادی کشورمان نیز قرار گرفته‌اند. البته باید تأکید کرد که منظور از تثبیت قیمت‌ها نه قیمت‌گذاری دستوری که "دفاع از بازه رقابتی قیمت‌ها" به وسیله نظارت دولت بر بازار و قیمت‌هاست.

در قبال مؤلفه‌های فوق‌الاشاره یک نکته مهم وجود دارد و آن اینکه تصمیم‌گیران اجرایی و دست‌اندرکاران امر اقتصاد اگر بنایی برای بهبود امور دارند، هیچ چاره‌ای به جز عبور از دهلیز همین مؤلفه‌ها را ندارند و شاهد دلیل هم آنکه اجرای هر سیاستی برای کنترل گرانی بیقاعده در صورت بی‌محلی به این مؤلفه‌ها عقیم خواهد ماند. همچنان که تاکنون عقیم مانده و به سرانجامی نرسیده است!

صد البته اقتصاد یک علم است و تابعی از قوانین علمی و بازاری و ریاضی. لکن اگر یک حاکمیت قوی برای دفاع از همین مبانی اِعمال نشود آنگاه توابع علمی و بازاری شکسته خواهد شد، امورات دلبخواهی جای قوانین اقتصاد را می‌گیرد و نتیجه هم می‌شود اوضاعی که در بازار فعلی قیمت‌ها در ایران شاهدیم!

اوضاعی که مبتنی بر آن بازه رقابتی قیمت‌ها شکسته است، نرخ‌ها تابع بازار و دلار و تحریم و تورم نیستند و مهمتر از همه اینکه اقتصاد نیز در پرتو نرخ‌های بیقاعده به رکود کشیده شده است.

از دولت رئیس‌جمهور پزشکیان که بر پیروی از نظرات کارشناسی تأکید داشت انتظار می‌رود که عمل به نسخه‌های نخبگانی و تأکیدات عقلایی کارشناسان دلسوز و صاحب‌کارنامه را بیش از این به تأخیر نیاندازد و جلوی گرانی دلبخواهی که مورد انتقاد رهبر شهید انقلاب هم بود را بگیرد.

***

1_https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1709080

2_mshrgh.ir/1810752