تجام

درس اصلی که از جنگ هوایی بر سر منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ می‌توان آموخت، به اهمیت دفاع هوایی فراگیر و پدافند غیرعامل مربوط می‌شود.

سرویس جنگ نرم مشرق - مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در مقاله‌ای به قلم وس رومبا از اعضای پروژه دفاع موشکی این اندیشکده آمریکایی نوشت: نزاع میان ارمنستان و آذربایجان بر سر منطقه مورد مناقشه ناگورنو ـ قره‌باغ شامل استفاده گسترده از موشک، پهپاد، و توپخانه راکتی می‌شد. نبرد در اواخر ماه سپتامبر آغاز شد و روز ۱۰ نوامبر در پی توافق آتش‌بس که با وساطت روسیه منعقد گردید، پایان یافت. در قالب توافق آتش‌بس، حدود ۲۰۰۰ صلح‌بان روسی در منطقه مستقر شدند و ارمنستان از اراضی قابل توجهی چشم‌پوشی کرد. آذربایجان به وضوح پیروز نظامی این جنگ بود و روسیه و ترکیه نیز به لحاظ سیاسی از نتیجه جنگ منتفع شدند.


مخاطبان گرامی، محتوا و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش، صرفاً جهت تحلیل و بررسی رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر شده است و ادعاها و القائات احتمالی این مطالب هرگز مورد تأیید مشرق نیست.


این اندیشکده می‌نویسد: جنگ ۴۴ روزه طیف گوناگونی از سامانه‌های هوایی و موشکیِ از قبل موجود و پیشرفته در حوزه تهاجمی و دفاعی را به نمایش گذاشت. موشک‌های بالستیک مورد استفاده از نسل‌های مختلف بودند و از موشک‌های قدیمی اسکاد و توشکا مربوط به دوران شوروی گرفته تا موشک‌های جدیدتر و پیشرفته‌تر اسکندر و موشک‌های لورا (تهاجمی دوربرد) ساخت اسرائیل را شامل می‌شدند. پهپادهای روسی، ترکیه‌ای، اسرائیلی، و بومی عملیات‌های شناسایی در پشتیبانی از توپخانه به اجرا می‌گذاشتند و در عین حال به مأموریت‌های تهاجمی می‌رفتند. در قالب حملات پهپادی و حملات با استفاده از مهمات انتحاری، واحدهای زمینی سنگین از جمله تانک‌های تی-۷۲ و سامانه‌های دفاع موشکی پیشرفته اس-۳۰۰ منهدم شدند. به کارگیری این تسلیحات گوناگون در جنگ مذکور اطلاعات مهمی درباره اینکه چگونه طیف فزاینده‌ای از موشک‌ها، پهپادها، و توپخانه در جنگ‌های مدرن بکار گرفته می‌شوند به دست می‌دهد که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد:

۱- ارمنستان و آذربایجان دارای چه نوع موشک‌ها، پهپادها، و راکت‌هایی هستند؟

ارمنستان و آذربایجان هر دو در زمینه مدرن‌سازی نیروهای مسلح خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند و سامانه‌های هوایی و موشکی پیشرفته بیشتری را در میدان مستقر ساخته‌اند. برآوردها نشان می‌دهد آذربایجان نیروهای مسلح متنوع‌تر و به لحاظ کیفی برتری را در اختیار دارد.

زرادخانه موشکی ارمنستان تماماً از راکت‌های روسی تشکیل شده است. موشک‌های توشکا و اسکاد ارمنستان مربوط به دوران شوروی هستند و در پی فروپاشی شوروی نصیب ارمنستان شدند و این کشور موشک‌های اسکندر را در سال ۲۰۱۶ از روسیه خریداری کرد. بخش اعظم توپخانه راکتی ارمنستان نیز روسی است و به‌جز این‌ها فقط یک سامانه راکت‌انداز چندگانه دبلیوام-۸۰ چینی را شامل می‌شود. ناوگان پهپادی ارمنستان از سامانه‌های بومی کوچک‌تر که بر روی مأموریت‌های شناسایی متمرکزند تشکیل شده است. برداشت عمومی بر این است که پهپادهای ارمنستان به اندازه ناوگان پهپادهای خارجی آذربایجان توانمند نیستند.

زرادخانه متنوع‌ و مدرن‌ موشکی و پهپادی آذربایجان

برعکس، آذربایجان زرادخانه متنوع‌تر و مدرن‌تری از موشک‌ها، راکت‌ها، و پهپادها را مستقر ساخته است. فروش نفت و گاز توسط آذربایجان طی دو دهه گذشته، این کشور را قادر ساخته تا نیروهای مسلح خود را مدرن سازد و منابع مالی قابل توجهی به موشک‌ها، پهپادها، و توپخانه اختصاص دهد. آذربایجان علاوه بر موشک‌های توشکا که در زمان شوروی نصیبش شده است، موشک‌های بالستیک اسرائیلی لورا و راکت هدایت‌شونده اکسترا (توپخانه با برد بسط‌یافته) را خریداری کرده است. هر دوی اینها در مقایسه با موشک‌های قدیمی‌تر مربوط به دوران شوروی از دقت بالاتری برخوردارند.

آذربایجان همچنین یک زرادخانه پهپادی بزرگ متشکل از پهپادهای ترکیه‌ای و اسرائیلی ایجاد کرده است. این کشور پهپادهای ترکیه‌ای تی‌بی۲ را اوایل سال جاری تهیه کرد و گزارشات حکایت از آن دارند که خرید این پهپادها در ماه ژوئیه انجام شده است. آذربایجان قبلاً مقادیر فراوانی از مهمات انتحاری اسرائیلی موسوم به پهپادهای «انتحاری» یا «کامیکازه» از جمله پهپادهای هاروپ، اوربیتر، و اسکای‌استرایکر را خریداری کرده بود. در جریان جنگ اخیر، آذربایجان ظاهراً هواپیمای دوباله ای‌آن-۲ کلت مجهز به سیستم‌های کنترل از راه دور متعلق به دوران شوروی را تغییر داد و آنها را بر فراز خطوط مقدم به پرواز درآورد تا سامانه‌های دفاع موشکی ارمنستان را مشغول خود سازند.  آذربایجان همچنین سرمایه‌گذاری‌های فراوانی بر روی توپخانه راکتی خود صورت داد. سامانه‌های راکت‌انداز تی‌آرجی-۳۰۰ ترکیه‌ای و سامانه‌های راکت‌انداز چندگانه پولونز بلاروسی به دلیل آنکه قادرند به ترتیب اهدافی در فاصله ۱۲۰ کیلومتری و ۲۰۰ کیلومتری را مورد اصابت قرار دهند، از بقیه سامانه‌ها متمایز هستند. با این حال، آذربایجان نیز همانند ارمنستان به نظر سامانه بی‌ام-۳۰ اسمرچ را به بقیه ترجیح داد.

۲- چرا ارمنستان یا آذربایجان از تعداد بیشتری از سلاح‌های دوربردتر استفاده نکردند؟

علیرغم نگرانی‌های اولیه مبنی بر اینکه نبرد ممکن است بالا گرفته و حمله به زیرساخت‌های راهبردی و مناطق غیرنظامی را شامل شود، ارمنستان و آذربایجان هر دو استفاده از موشک‌های بزرگ‌تر و دوربردتر را محدود کرده‌اند و تنها در چند مورد در جریان جنگ دست به حمله با استفاده از موشک‌های بالستیک زدند. حداقل در یک مورد، ارمنستان ظاهراً در حمله به گنجه دومین شهر پرجمعیت آذربایجان از موشک‌های توشکا و اسکاد استفاده کرد. آذربایجان روز ۲ اکتبر از موشک بالستیک کوتاه‌برد لورا در قالب یک نقش تاکتیکی‌تر بهره گرفت و یک پل ارتباطی میان ارمنستان و منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ را منهدم کرد.

کوچک بودن زرادخانه موشکی ارمنستان و آذربایجان

در توضیح استفاده محدود از این سلاح‌ها می‌توان به کوچک بودن زرادخانه موشکی ارمنستان و آذربایجان اشاره کرد. برخلاف حوثی‌های یمنی که در خصوص تداوم استفاده از موشک‌های بالستیک دوربرد ضد عربستان به حمایت ادامه‌دار ایران متکی‌اند، آذربایجان و ارمنستان هر دو به نظر می‌خواستند ذخیره مهمات محدود خود را حفظ کنند و قصد نداشتند همه آن را در ابتدای جنگ خرج کنند. هر دو کشور زرادخانه‌های کوچکی از موشک‌های بالستیک را از شوروی به ارث برده‌اند و هرکدام از آنها زرادخانه مذکور را با موشک‌های مدرن‌تر تکمیل نموده است. ارمنستان موشک‌های اسکندر را از روسیه خریداری کرد و آذربایجان موشک‌های لورا را از اسرائیل خرید. هیچکدام از این خریدها دربرگیرنده مقادیر قابل توجه مورد نیاز برای یک جنگ موشکی طولانی نبودند. علیرغم تهدیدات اولیه ارمنستان مبنی بر استفاده از موشک‌های پیشرفته‌تر اسکندر، در حمله به گنجه از تسلیحات قدیمی‌تر مربوط به دوران شوروی استفاده شد. تنها روز ۹ نوامبر ــ درست قبل از امضای توافق صلح ــ بود که فیلمی منتشر شد که شلیک یک موشک اسکندر توسط ارمنستان را نشان می‌داد. به نظر می‌رسد هر دو کشور با توجه به کوچک بودن زرادخانه‌های موشکی خود مجبور بودند از موشک‌های بالستیک خود به میزان ناچیزی استفاده کنند تا بدین ترتیب در صورت ادامه جنگ، موجودی موشک‌های خود را حفظ کنند.

تمایل به مهار منازعه و عدم استفاده از موشک‌های دوربرد

تمایل به مهار منازعه نیز می‌تواند دلیل دیگری دال بر تردید طرفین در خصوص استفاده از موشک‌های بالستیک دوربرد باشد. هر دو طرف شاید به این نتیجه رسیده‌اند که حمله به شهرها یا زیرساخت‌های حیاتی ممکن است موجب بالا گرفتن نبرد شود و منازعه صرفاً به منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ محدود نماند. گذشته از این، آذربایجان و ارمنستان می‌توانستند اکثر اهداف موجود در منطقه را با توپخانه راکتی دوربرد مورد اصابت قرار دهند و بدین ترتیب از هزینه بکارگیری موشک‌های بالستیک گرانقیمت و محدود بکاهند. با این حال، حملات ارمنستان به گنجه واقع در بیرون از منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ با استفاده از موشک‌های بالستیک به نظر از این قاعده مستثنا بوده است.     

استفاده آذربایجان از موشک‌های لورا برخی از محدودیت‌های موشک‌های بالستیک به‌عنوان ابزاری برای انجام عملیات‌های نظامی را نمایان می‌سازد. باکو بطور مشخص از موشک لورا جهت حمله به یک پل ارتباطی میان ارمنستان و منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ استفاده کرد تا بدین طریق مانع رسیدن قوای کمکی و تدارکات به نیروهای ارمنی شود. طبق عکس‌هایی که پس از حمله تهیه شدند، این حمله نتوانست پل را بلااستفاده سازد. این امر نشان می‌دهد که حتی دقیق‌ترین موشک‌های بالستیک هم محدودیت‌هایی دارند. با توجه به این ناکامی آشکار در خصوص انجام موفق مأموریت با استفاده از موشک‌های بالستیک، کوچک بودن زرادخانه، و گزینه استفاده از راکت‌ها و پهپادهای ارزان‌تر، عجیب نیست که آذربایجان ترجیح داد استفاده از موشک‌های بالستیک را در جریان جنگ محدود سازد.

۳- چرا جنگ پهپادی مورد توجه فراوان قرار گرفت؟

پهپادهای آذربایجان در جریان جنگ در کانون توجه بودند. اگرچه ارمنستان برخی از پهپادهای تولید داخل را در میدان مستقر ساخت و تصاویر ویدئویی نیز بعداً نشان دادند که این کشور از پهپادهای پیشرفته‌تر روسی اورلان-۱۰ استفاده کرده است.

همانگونه که در بسیاری از گزارشات اخیر استدلال شده است، این تسلیحات موجب تغییر روند بازی شدند. پهپادهای آذربایجان به لحاظ قابلیت‌های اطلاعاتی ـ تجسسی ـ شناسایی و همچنین قابلیت‌های تهاجمی از برتری چشمگیری برخوردار بودند. این پهپادها نیروهای آذربایجانی را قادر ساختند تا در قالب حملات دقیق، اهدافی در فواصل دور آنسوی خط مقدم را شناسایی، هدف‌گیری، ردیابی، و نابود کنند. پهپادها دارای انسجام عملیاتی با آتش هواپیماهای دارای سرنشین و توپخانه زمینی بودند، اما همچنین بطور مرتب از مهمات خود جهت انهدام اهداف گوناگون دارای ارزش بالای نظامی استفاده می‌کردند. گزارشات حکایت از آن دارند که این پهپادها تعداد زیادی از تانک‌ها، خودروهای رزمی، واحدهای توپخانه، و سامانه‌های ضدهوایی ارمنستان را از کار انداختند. نفوذ آنها به پشت جبهه در منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ نیز موجب تضعیف خطوط تدارکاتی و لجستیکی ارمنستان شد و موفقیت آذربایجان در نبرد را بعداً تسهیل نمود.

آذربایجان کنترل آسمان را در دست داشت

این آذربایجان بود که کنترل آسمان را در دست داشت. پهپاد بیرقدار تی‌بی۲ ساخت ترکیه به خصوص قابلیت‌های چندکاره پلتفرم‌های پهپادی را نمایان ساخت. ترکیه قبلاً از این پهپادها به نحو مؤثری در سوریه و لیبی استفاده کرده است. در منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ، پهپادهای تی‌بی۲ در زمینه هدف‌گیری و انهدام استحکامات دفاعی دشمن عملکرد خوبی داشتند. این پهپادها علاوه بر تهیه داده‌های شناسایی و هدف‌گیری، مهمات هوشمند و میکروهدایت‌شونده را جهت انهدام اهداف در مسیر خود حمل می‌کردند. آذربایجان همچنین از دوربین‌های با وضوح بالا که بر روی پهپادهای تی‌بی۲ نصب هستند به منظور تهیه ویدئوهای تبلیغاتی بسیاری استفاده کرده است. ویدئوهایی که حمله به مبارزان و تجهیزات ارمنستان را به تصویر کشیده بودند، در اینترنت منتشر شدند و بر روی بیلبوردهای دیجیتال در باکو پخش گردیدند.

با این وجود، با اینکه پهپادها نقش بزرگی در جنگ ایفا کردند، درباره قابلیت‌های آنها نباید اغراق کرد. این تجهیرات در برابر سامانه‌های ضدهوایی که جهت مقابله با آنها طراحی شده‌اند، بسیار آسیب‌پذیر هستند ــ ارمنستان اینگونه سامانه‌های ضدهوایی را به تعداد کافی در اختیار نداشت. بخش اعظم سامانه‌های ضدهوایی ارمنستان را سامانه‌های منسوخ مربوط به دوران شوروی نظیر ۲کا۱۱ کروگ، ۹کا۳۳ اوسا، ۲کا۱۲ کیوب، و ۹کا۳۵ استرلا ـ ۱۰ تشکیل می‌دادند. ارتفاع پروازی پهپادهای تی‌بی۲ بقدری زیاد است که سامانه‌های مذکور حتی اگر می‌توانستند این هواپیماهای نسبتاً کوچک را کشف کنند، باز هم قادر به رهگیری و انهدام آنها نبودند.

اس-۳۰۰ برای مقابله با مأموریت‌های پهپادی طراحی نشده است

سامانه‌های جنگ الکترونیک پولی-۲۱ که از روسیه خریداری شده بودند، فقط به مدت چهار روز توانستند عملیات‌های پهپادی آذربایجان را مختل سازند. سامانه‌های ضدهوایی بوک و تور-ام۲کی‌ام ارمنستان احتمالاً چند پهپاد را سرنگون کردند، اما این سامانه‌ها که در اواخر جنگ بکار گرفته شدند، تعدادشان ناچیز بود، و خودشان در برابر حملات آسیب‌پذیر بودند. سامانه‌های ضدهوایی بزرگ‌تر ارمنستان نظیر اس-۳۰۰ برای مقابله با مأموریت‌های پهپادی طراحی نشده‌اند و طی روزهای اول جنگ توسط پهپادهای انتحاری آذربایجان مورد اصابت قرار گرفتند. به گفته الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، نیروهای این کشور هفت پرتابگر، دو ایستگاه هدایت، و یک رادار سامانه اس-۳۰۰ را منهدم کردند. این حملات نمایانگر آسیب‌پذیری سامانه‌های ضدهوایی پیشرفته هستند، حتی اگر این اعداد و ارقام اغراق‌آمیز  باشند یا سامانه‌ها بطور کامل منهدم نشده باشند.

۴- از این جنگ هوایی چه درس‌های جامعی می‌توانیم فرابگیریم؟

درس اصلی که از جنگ هوایی بر سر منطقه ناگورنو ـ قره‌باغ می‌توان آموخت، به اهمیت دفاع هوایی فراگیر و همه‌جانبه مربوط می‌شود. زرادخانه‌های دفاع هوایی کوتاه‌برد ارمنستان و آذربایجان از اندازه کوچک و کیفیت پایینی برخوردار بودند. آذربایجان توانست با استفاده از ناوگان بزرگ پهپادهای پیشرفته خود از این شکاف بهره‌برداری کند.

قدرت‌های بزرگ نظیر آمریکا، چین، و روسیه مشغول توسعه و استقرار تدابیر ضدپهپادی خود از قبیل موشک‌های رهگیر جنبشی، سامانه‌های الکترونیکی مختل‌کننده، و حتی پهپادهای ضدپهپاد هستند. با اینکه این فناوری‌های در حال حاضر موجود هستند، اما در خصوص توسعه مقرون‌به‌صرفه آنها جهت ایجاد قابلیت‌های دفاعی در رده‌های چندگانه از جمله در سطح تاکتیکی مشکلاتی وجود دارد. تا وقتی که سامانه‌های ضدهوایی کوتاه‌برد متحرک تهیه و تکثیر نشوند، یگان‌های زرهی و دیگر واحدهای سنگین زمینی احتمالاً آسیب‌پذیر خواهند ماند.

اهمیت پدافند غیرعامل در جنگ‌های امروزی

جنگ بر سر ناگورنو ـ قره‌باغ همچنین یادآور اهمیت پدافند غیرعامل است. در عصری که حسگرها و شلیک‌گرها در مقیاس گسترده تکثیر می‌شوند، ارتش‌ها باید شیوه‌های جدید جهت استتار و استحکام قوای خود را مدنظر قرار دهند. تاکتیک‌های نیروهای زمینی در خصوص پراکندگی و فریب باید تقویت شوند و جان تازه بگیرند. سربازان باید یاد بگیرند که ردپای الکترونیکی و حرارتی خود را در مسافت‌ها و مدت زمان طولانی محدود سازند. عکس‌ها و ویدئوهای موجود در اینترنت حکایت از آن دارند که نیروهای ارمنستانی و آذربایجانی هیچکدام از منابع یا تعلیمات کافی در زمینه پدافند غیرعامل برخوردار نیستند. ما بارها و بارها شاهد آن بودیم که هر دو طرف در محیط‌های باز به شکل ساکن یا توأم با حرکات آهسته دست به عملیات می‌زنند؛ استتارشان ضعیف است، و به شکل متراکم و فشرده تجمع می‌کنند.

این اندیشکده آمریکایی در پایان یادآور شد: منازعه ناگورنو ـ قره‌باغ همچنین نشان می‌دهد که با اینکه سامانه‌های تسلیحاتی به صورت مجزا ماهیت جنگ را متحول نمی‌کنند، اما همگام‌سازی تسلیحات جدید موجب می‌شود تا میادین نبرد مدرن مرگبارتر شوند. آذربایجان با تلفیق پهپادها و توپخانه خود دارایی‌های نظامی ارزشمند ارمنستان را به نحو مؤثری به خصوص در قالب حمله به تانک‌های تی-۷۲ و سامانه‌های دفاع موشکی اس-۳۰۰ منهدم نمود. به خصوص، حمله به یگان‌های ضدهوایی ارمنستان از توانایی این کشور جهت مقابله با پهپادهای آذربایجان کاست و در نتیجه این پهپادها از کارایی بیشتری برخوردار شدند.

درس‌هایی که در اینجا مورد اشاره قرار گرفتند، تازگی ندارند. اهمیت دفاع هوایی همه‌جانبه و پدافند غیرعامل در قالب نبردها در خاورمیانه و در قالب برنامه‌ریزی جهت جنگ احتمالی با روسیه و چین نشان داده شده است.  جنگ ناگورنو ـ قره‌باغ یک مطالعه موردی کوچک اما مهم در خصوص جنگ‌های مدرن هوایی و موشکی است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 97
  • در انتظار بررسی: 1
  • غیر قابل انتشار: 30
  • IR ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    پس آفرین به هوش و ذکاوت ایران که سی سال پیش به سمت موشک بالستیک و کروز و پهپاد رفتند. زنده باد ایـــــــــــــــــــــــــــــــــــران. جوابه گزافه گویی رو طوری میدیم که دشمن حتی به خوابش هم نبینه. این رو هم در نظر داشته باشید که نیل های نوین موشکی ایران از بعد از موشک رعد -500 هستش. راه تهرانی مقدم ها حالا حالا ادامه داره
    • الیاس IR ۱۰:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      56 83
      تو مثل این که گرسنه نیستی فکنم توهم دستت تو کاره.
    • آفرین IR ۱۱:۰۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      26 65
      با این تفکر بری جنگ، اولین گلوله وسط پیشونیته
    • دانشجوی شریف CA ۱۱:۱۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      34 92
      در کمال احترام باید خدمتتون عرض کنم که حریف ایران ارمنستان یا آذربایجان نیست که این قدر ذوق زده میشوید از توان پهپادی ایران . حریف ایران ایالات متحده است که مقتدرترین ارتش دنیا را در اختیار دارد . با رعد 500 میخواهید زیردریایی اتمی آمریکا را بزنید ؟ هرچند ایران برای نبرد با آمریکا پتانسیل بالایی دارد و ابر قدرت منطقه است اما درنهایت توان نظامی ایالات متحده تمام کننده است . واقع بین باشیم .
    • IR ۱۱:۴۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      26 9
      دانشجوی شریف منظور از رعد 500 تکنولوژی رعد 500 بود که میتونه تسری پیدال کنه به انواع اقسام موشک های ایران. نه صرفا خود موشک رعد-500. اندکی تفکر...
    • سعید IR ۱۱:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      35 4
      آقای مثلا دانشجوی شریف, شما چیزی از توان بازدارندگی به گوشت خورده؟؟ سود و زیان میدونی ینی چی؟؟ میدونی چرا اسرائیل به لبنان حمله نمیکنه؟؟ کسی با نیش ی زنبور نمیمیره ولی ازش فرار میکنیه. چون واستادن به دردش نمی ارزه.
    • رامین IR ۱۲:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      16 2
      جناب مثلاً دانشجوی شریف!!!!!!، ایران مخربترین اژدرها را برای انهدام زیردریایی ها در اختیار دارد، رعد 500 را از کجا آوردی بنده خدا؟!!!! ما واقع بین هستیم، بهتره جنابعالی به جای تاثیر گرفتن از فیلم های هالیوودی ، کمی واقع بین باشی. طبق منطق شما، پهپاد فوق پیشرفته گلوبال هاوک هم توسط سامنه بومی سوم خرداد منهدم نشده است!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!بهتره در مسائلی که کوچکترین تخصص و اطلاعی در مورد آن نداری، اظهارفضل نکنی.
    • سعید IR ۱۲:۴۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      10 6
      جناب الیاس ، جنابعالی برو فقط به شکمت برس، مقوله تامین امنیت را به اهلش بسپار، مراقب باش یهو از گشنگی تلف نشی بدبخت.
    • ساسان IR ۱۴:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      17 10
      دانشجو قدرت بازدارندگی که فقط موشک نیست یه ایوان طلای ائمه یه راهپیمای اربعین هم میتونه بازدارنده باشه
    • IR ۱۸:۳۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      8 0
      این گزارش هشدار خوبیه که ایران باید سامانه‌های پدافندی و ضدپهپادی خودش رو تقویت و توسعه بده. واقعا گزارش های خوبی منتشر میکنید. تشکر از همه دست اندرکاران مشرق
    • IR ۱۸:۵۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      5 6
      آقایی که به اصطلاح دانشجوی شریفی. اشتباه بهت مثبت دادم. منفی - - - منفی منفی. توهم برتری مطلق ایالات متحده بارها و بارها توسط جمهوری اسلامی ایران به چالش کشیده شده. عین الاسد یادت نره. در ضمن یمن فعلی، 2006 لبنان، جنگ سوریه و ... همگی به یانکی ها درس داد که برتری مطلق از حیث نظامی به معنی کن فیکون کردن نیست. شما هم به عنوان طرفداران بی جیره و مواجبش این درس را بگیرید. در ضمن حضرت امام رحمت الله علیه همان اول تکلیف این نظام را روشن کرد و فرمود، آمریکا گاوی است که شاخ دارد و عقل ندارد. بنابراین هیچ وقت بنای نظام بر این نبوده که بهانه الکی دست این گاو شاخ دار بدهد که بخواهد حمله کند. به اندازه کافی هم باز دارندگی ایجاد کرده که بی عقلی نکند.
    • عبدال IR ۱۹:۳۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      9 14
      عده ای خود فروخته ، جنگ کوچه باغی، قره باغ رو مصداق موفقیت و نفوذ ترکیه هم پیاله هاش جار میزنن، درحالیکه قیاسی مضحک است. جنگ کوچه باغ کجا و پیروزیهای پی در پی جبهه مقاومت در برابر کل جهان کفری که همین ترکیه انگشت کوچیکشون بوده کجا!
  • IR ۱۰:۱۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    55 16
    مقایسه جنگ دو کشور ضعیف ارمنستان و آذربایجان با جنگ احتمالی دو کشور قوی ایران و امریکا اشتباه است .
    • IR ۱۱:۰۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      32 98
      ایران یک کشور ضعیف است
    • امین IR ۱۲:۴۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      17 6
      خطاب به 11:09، امثال شما ضعیف هستید و دلیلش هم مغز استعمارزده امثال شماست، بدبخت، اگر ایران ضعیف بود که اربابان آمریکاییت لحظه ای در حمله نظامی به ایران درنگ نمی کردند.
    • حامد IR ۱۳:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      11 2
      بی نامی که گفتی ایران ضعیف است خب چرا ۲۰ ساله مثل کشورهای ضعیت دیگه مثل افغانستان و عراق بهش حمله نکرده؟ دلیلش اینه که اول امثال شما با این تفکرات رای کیلویی و بخور بخوابی مملکت رو ضعیف کنید و بعد هر کاری خواستن بکنن برو کار بکن و کاری که به درد بخوره
    • IR ۱۳:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      14 5
      اون زمانی که ایران ضعیف بود هیچ کاری نکردند! الان هم روز به روز حمله به ایران براشون سخت تر و پرهزینه تر خواهد شد. تحرکات اخیرشون هم از ترس پاسخ احتمالی ایران به ترور شهید فخری زاده، در آستانه سالگرد شهید سلیمانی هست
    • احمد IR ۱۳:۵۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      10 3
      مخت تعطیله که میگی ایران کشوری َضعیفه وگرنه میپرسیدی که ژنرالهای آمریکایی ازجنگ باایران ابا دارند ودرواقع ازجنگ باماسرپیچی میکنند . هرکه هستی کمی منصف باش شایدکسی بهت اهمیت بده !
    • DE ۱۴:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      8 16
      ایران از نظر تسلیحات رزمی جز کشورهای ضعیف به حساب میاد
    • IR ۱۴:۱۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      10 11
      عه اگه ضعیف بود که تو الان نمی تونستی زر بزنی .راستی از گلوبال هاوکو و عین الاسد و.... چه خبر؟ کسانی نظر میدهند که فرق موشکو و پوشکو نمی دونن
    • محاز IR ۱۴:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      7 5
      نادان، فیک، آلبانیایی نفهم، آخه اگه ضعیف بودیم موضوع بحث آمریکا و کل کشورها نمی شدیم.
    • حمید IR ۱۹:۲۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      7 10
      عزیز قبول کن ایران کشور ضعیفی است.و به نظرم توان دفاع نداره.
    • IR ۰۰:۰۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      4 2
      خود ژنرال های امریکا به قدرت ایران اعتراف میکنن شما چهارتا جوجه منافق غرب زده که فرق پوشکو (که می پوشین)و موشکو نمیدونین لازم نیست نظر بدید.
  • IR ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    16 33
    ذکر این نکته هم لازمه که چندین پهپاد شناسایی و انتحاری آذربایجان که همه در اصل ساخت اسرائیل بود وارد فضای ایران شد و با جنگ الکترونیک پایین اومدن. حتی پهپاد های انتحاری ساخت اسرائیل که اسمش روشه و برای انتحار و منفجر شدن ساخته شده با جنگ الکتورنیک ایران پایین اومد. جنگ آینده جنگ چهچاد هاست.
    • امیر IR ۱۳:۳۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      3 0
      چهچاد دیگه چه نوع سلاحیه؟ حتی اسمشم انسان رو به وحشت میندازه. من که تمام تن و بدنم میلرزه
    • بهزاد NL ۰۱:۵۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      1 0
      چهچاد=چرنده هدایت چزیر از دور
  • IR ۱۰:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    26 14
    نقش پهپاد ها و موشک ها رو دیدید؟؟؟ ارتفاع پر.ازی تمام این پهپاد ها 7-8 کیلومتر. اما ایران یه موتور ساخته به اسم جهش -700 که تا 18 کیلیومتر ارتفاع میگیره و بالای سر تمام این پهپاد ها قرار میگیره.
  • IR ۱۰:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    22 31
    اگر ارمنستان یک نیروی هوایی در حد متوسط هم داشت یک متر هم پهپاد ها نمی توانستن نفوذ کننند وتمام سیستم های جنگ الکترونیک اذربایجان را هم روز اول از بین می رفت چون به محض ارسال پارازیت توسط اینگونه سیستم ها جنگنده ها موقعیت دقیقش را پیدا می کردندو کلکش را می کندند
    • روزبه IR ۲۰:۵۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      5 0
      در منازعه کنترل شده میشه از قدرت پهبادی استفاده کرد ولی در مناقشات گسترده نمیشه،میدان منازعه رو به نبردهای پهبادی محدود کرد، جنگ گسترده نیاز به پاسخهای خردکننده و بازدارنده تر داره که توان موشکی حتما دست برتر رو به همراه داره چون میزان تحمیل اراده توسط قدرت موشکی بسیار مخرب تر و گسترده تر هست،موشک های نقطه زن در اولین لحظه های برخورد در میدان نبرد محدود به تانک و اهداف زرهی نیستن، زیر ضربه بردن اهداف حیاتی و حساس دشمن شکست رو به طرف مقابل تحمیل میکنه
    • IR ۱۲:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      4 0
      ایرانی قلابی تو هم برگرد به همان هندوستان و بجای نژادپرستی گاوپرستی بکن
  • IR ۱۰:۴۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    57 26
    کماکان سوزشها ادامه دارد.
    • IR ۱۱:۳۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      13 15
      کدام سوزش
    • بهراد IR ۱۲:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      19 25
      اونیکه داره میسوزه تویی احمق وقتشه که مردم غیور آذری یه تو دهنی محکم به تفاله های دویست دلاری دستگاهای جاسوسی باکو و آنکارا بزنن تا بساط این موجودات نفرت انگیز از کشور جمع شه
    • ایرانی GB ۰۱:۳۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 10
      خطاب به بهراد : جواب عاج شکنی به این لاشخور بدبخت پان ترک دادی ! به همین زودیها به حساب این پان ترکهای بدبخت نژاد پرست تو ایران میرسیم جوریکه برگردن برن تو همون مغولستانی که ازش سر درآوردند و برن پیش ارباب مغولشون , بوزگورد دنبک خان شون و رقص بوزگوردی بکنند !
  • NL ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    36 12
    ارتش اذربایجان ..باید طبق استاندارد ارتش ترکیه وناتو تجهیز شود ..بودجه امسال خوب هست ..ارمنستان هیچ مقایسه با اذربایجان نبود
  • ۱۱:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    5 5
    یک پاراگراف مانده به آخر ایراد ترجمه ای دارد بهتر بود به جای جمله "از توانایی این کشور جهت مقابله با پهپادهای آذربایجان کاست" از توانایی این کشور در قبال پهپاد های آذربایجان کاست : به هر حال از مشرق جهت تهیه و نشر مقالات تحلیلی و به روز و غیر جهت دار تشکر می شود
  • IR ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    37 10
    همین جنگ نشان داد تسلیحات غربی یه سروگردن از تسلیحات شرقی بالاتر است اس ۳۰۰ در سه جنگ سوریه و قره باغ و لیبی نشان داد فقط اسمه و کارایی نداره
    • IR ۱۹:۴۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      19 7
      مهمترین پیام این جنگ آن بود که روسیه برای چندمین بار ثابت کرد هر وقت لازم بداند متحد استراتژیک خود را تنها می گذارد.
    • سروش IR ۲۰:۳۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      4 5
      چرند نگو ضمنا تسلیحات غربی که آشغالترند
    • IR ۰۸:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      3 3
      خب مثلا پاتریوت خیلی کارای داره؟
  • IR ۱۲:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    29 10
    تا کی منطقه مورد مناقشه خواهید نوشت؟کل دنیا قبول کرده اند که از نظر حقوق بین المللی اون مناطق مال آذربایجان است و حتی خود ارمنستان نیز نتوانست قره باغ را به رسمیت بشناسد.قره باغ مناطق اشغال شده بود که آزاد شد.فقط مقاله نویسان ایران هست که از این ادبیات استفاده میکنند
    • IR ۱۹:۰۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      8 9
      آخه آی کیو این اول این مقاله نوشته: "مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در مقاله‌ای به قلم وس رومبا از اعضای پروژه دفاع موشکی این اندیشکده آمریکایی نوشت: " زیرش هم مشرق نوشته (با خط درشت آبی که چشم های کور هم ببینند): "مخاطبان گرامی، محتوا و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش، صرفاً جهت تحلیل و بررسی رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر شده است و ادعاها و القائات اختمالی این مطالب هرگز مورد تأیید مشرق نیست. "
    • IR ۲۱:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      3 15
      آقای کارشناس به سوالم جواب یده : آیا هنگام جدا شدن از ایران منطقه قره باغ جز املاک آذربایجان بود ؟ یا ایران؟ برادر اگر زرنگ بودیم کل منطقه قره باغ به ایران ملحق می شد . افسوس از غفلت
  • IR ۱۲:۱۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    16 9
    ایران قویست هرکه میگه ایران ضعیفه خودش ضعف داره
  • Ali JP ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    36 17
    جنگ در قاراباغ تنها جنگ موشکی و پهبادی نبود. ادوات جنگی آزربایجان تاثیرات مثبتی را به نفع آزربایجان رقم زد اما مهمتر از همه روحیه جنگندگی سربازان آزربایجان مهمترین عامل پیروزی ارتش آزربایجان بود. در مقابل روحیه در ارتش ارمنستان بسیار پایین و بی انگیزه بودند. بهمین جهت بسیاری از سربازان ارمنی از جبهه های جنگ متواری شدند
    • علی IR ۱۳:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      5 4
      فقط این روحیه بالا آنها کار دست خودشون نده بخوان ایران است کند چون سربازی نمی مونه که روحیه داشته باشه
    • IR ۱۴:۲۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      8 27
      شما قبل از تجزیه و تحیل و جانب داری ابتدا یاد بگیر نام آذربایجان رو صحیح بنویسی پانترک بیسواد ! بی جهت نیست گفتند پانترکیسم معجونی است از بیسوادی و بیشعوری !
    • iran IR ۱۵:۴۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      9 9
      پان ملغمه ای است از بیسوادی و بیشعوری
    • علی IR ۱۷:۲۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      9 20
      تو اول یاد بگیر درست بنویسی و غلط املائی ننویسی.دوما این جنگ تمام نشده و د هها سال بطول خواهد انجامید و همانطور که ارمنستان تاوان اعتماد و دوستی اسرائیل و غرب رو پرداخت کرد،باکو هم بزودی تاوان سنگینی بابت دوستی با اسرائیل و وهابی ها در آینده خواهد پرداخت.این نتیجه اعتماد به شیطانه.
    • IR ۲۰:۵۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      11 2
      یه نژاد پرستی پیدا شده تازگیها کل سایتهای فارسی زبان از جمله مشرق میره و از انجا که خودش متوهم است زیر هر کامنت راجع به اذربایجان و ترک هاست اونی که لایق خودش وپان متوهم هاست مینویسه پان ملغمه ایست از چی و چی
    • IR ۰۰:۱۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 12
      آذربایجان ترک نیست عزیزم ترک زبان ! خیلی از کشورهای دنیا امروز به زبان انگلیسی تکلم و گفتگو می‌کنند آیا تبار و ریشه انگلیسی دارند ؟ خیر ! خیلی از کشورهای جهان به زبان اسپانیولی تکلم و گفتگو می‌کنند آیا تبار و ریشه اسپانیایی دارند ؟ برای همین هست که گفتند پانترکیسم معجونی است از بیسوادی و بیشعوری ! دوران قومگرایی و قبیله پرستی برای انسان های عصر حجر و غار نشین ها بوده عزیزم ! ضمنا" من خودم با افتخار ایرانی و از خطه آذربایجان عزیز هستم .. یاشاسین گوزل ایرانیمیز .. ایرانیمیز وار اولسون صفح دوشمن لری کور اولسون بالا .. انشاالله .. پاینده ایران سربلند ملت ایرانم ..
  • IR ۱۳:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    5 12
    من این سایت مشرق را خیلی دوست دارم و روزی یکبار به آن سر میزنم .
    • IR ۱۳:۳۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      6 5
      سعی کن بیشتر سر بزنی
    • Â FR ۱۳:۵۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      6 5
      سعی کن بیشتر سر بزنی
    • IR ۱۶:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      2 2
      والله من روزی چند بار سر میزنم
  • ناشناس SE ۱۳:۴۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    5 9
    من هم فکر می کردم که تکفیریها ارمنستان را شکست دادند
  • کمال IR ۱۳:۵۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    4 10
    فرق این جنگ فرق تکنولوژی بود. واقعیت این است مااز نظر تکنولوزی نیروی هوایی .زمینی ودریایی حتی موشکی 50 سال از امریکا عقب هستیم .سلاحهای کپی ما نیز مثل پرایدمان است. مابقی روسی وچینی گازوئیلی ولی ما مجهز به استشهاد و شهادت هستیم بالقوه ما خود سلاحیم. واز هیچ سلاحی نمیترسیم و خشابمان نیز اخرین قطره خونمان است .از ویتنامی های دست خالی کمونیست مگر کمتر هستیم.8سال جنگ یادمان نرفته
  • IR ۱۴:۰۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    5 1
    در اینکه ایران با آینده نگری از جنگ های آینده و تحریم هواپیماهای جنگی سالهاست که بر روی دقت و قدرت و ارتقا انواع سامانه های موشکی و پهبادی کار کرده است نشان از دید وسیع نظامیان جمهوری اسلامی ایران اعم از سپاه پاسداران و ارتش در عرصه نظامی دارد عرصه آسمان و فضا و زیر دریا در جنگ بسیار استراتژیک و مهم است هر کشوری این سه عرصه را به دست گرفت پیروز میدان جنگ است ایران باید در فضا با ماهواره های نظامی و شناسایی بر میدان جنگ اشراف و تسلط کامل داشته باشد و با موشک و پهباد و هواپیمای جنگی (هر چند از نسل های قدیمی باشد اما با تولید انبوه همانند موشک می توان ضعف تکنولوژی آنها را جبران کرد )و زیر دریایی های پیشرفته مدیریت میدان جنگ را در دست بگیرد البته جای سلاح بازدارنده اتمی نیز خالی است
  • محمود IR ۱۴:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    5 0
    نظرات خیلی جالب بود ولی مقایسه بین جنگ ایران و آمریکا اصلا شدنی نیست هیچکس نمیتونه پیش‌بینی کنه به -نظر من هیچی معلوم نی فقط چیزی که میدونم چند روز اول خیلی شدید خواهدبود بکوب بکوب ولی یه چیزی من بهتون بگم فرماندهان نظامی آمریکایی فکر نمی‌کنم اونقدر بی عقل باشن که بیان داخل خلیج فارس تا جنگ و شروع کنن تا زمانی که میان خلیج فارس به نظر من جنگی در کار نیست ولی اگر روزی خلیج فارس و ترک کردن باید ترسید
  • IR ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    4 1
    چرا جنگ را ازارمنستان وآذربایجان یاد وتجربه میکنیم؟
  • عبدالهی IR ۱۴:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    9 9
    پاشاسین ایران
  • Y IR ۱۴:۴۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    28 10
    آذربایجان به حقش رسید وخداروشکر۰۰۰
    • IR ۱۶:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      6 2
      خدا رو شکر که حق و باطل و منافق روزی بالاخره هویدا میشه.
  • رضا IR ۱۴:۴۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    24 9
    چه عجب مشرق هم اعتراف کرد بر قدرت اذربایجان من از اعتراف طیف شکست خرده گروههای خبری خوشم میاد
    • IR ۱۶:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      10 7
      تفسیر به رأی نکنید دوستان و عقاید خودتون رو به دیگران نسبت ندید
    • IR ۱۶:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      7 2
      حالت خوبه دائی . شکست خورده و مضمحل گروه بدنام مریم رجوی هستند که بعنوان مزدور با نتیجه گیری غلط . فقط برای دریافت صدقه و بخور و نمیر . مانند مگس وارد جولانگه سیمرغ میشوند .
    • IR ۱۷:۰۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      11 7
      بابای مشرق ارمنیه یا پدر بزرگش؟؟؟ تو بابات کجای خاندان علی اف نوکری کرده که سنگشو به سینه آت میرنی؟!
  • آزاد IR ۱۵:۰۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    9 0
    کی میشه سایه جنگ از سر ملتها گم بشه، با نصف بودجه جنگ کشورها هیچ گرسنه ای در جهان نمی‌مونه و برای همه سرپناه به اندازه کافی هم میمونه،بشر کی میخواد بفهمه مرزها بین کشورها معنی ندارد که بخوان برای بزرگتر کردنش جنگ کنند
  • IR ۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    6 3
    ارمنستان متحد روسیه است و پیمان نظامی و دفاعی با روسیه داشت. دفاع روسیه از این کشور را مشاهده کردیم. امارات و بحرین پیمان دفاعی با آمریکا دارند. بد نیست برادران عزیز بصیرتی و آتش به اختیار حمله‌ای به بحرین داشته باشند. قطعا این آمریکای جمایتکار خیانتکار زیر پای بحرین را خالی خواهد کرد و ما چهل روزه حکومت اسلامی شیعه را در بحرین شاهد خواهیم بود
    • IR ۱۸:۵۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      6 6
      بحرین برای ایران حداکثر ۲ ساعت طول می کشه.
  • فرزاد IR ۱۵:۲۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    10 19
    این لشکر مجازی و متوهم پان ترک که هرجا صحبت ازباکو و عثمانی میشه سر و کله اینا هم پیدا میشه شروع به رجز خوانی میکنن اولا ایران اگه بخواد باکو رو بگیره بیشتر ۳ روز زمان نمیبره گنده تر از عثمانی و باکو هم جرات روبرو شدن با ارتش ما رو ندارن چه برسه به اینا
    • حمید IR ۱۹:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      6 6
      بزرگوار ایران از لحاظ نظامی دیگه هیچ حرفی واسه گفتن نداره. دچار خودبزرگبینی نشووو
    • رزمنده IR ۲۲:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      11 6
      کوچولو موچولو تومیدان نبرد تا حالا بودی بدونی جنگ یعنی چه ؟که لاف میزنی !!موقعی که اکثر خطوط نبرد غرب وجنوبغرب کشورت درمقابل عراقیها داشت می پاشید این لشکر تورکهای آذربایجان بود که در شمالغرب عراقیها رو شکست وچند شهرسان درتیررس توپخانه قرار گرفت .درمورد تورکها درست صحبت کن
    • مهدی صداقت IR ۲۲:۳۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      3 1
      سلام بر هر دوی شما هردو درست می گید اون بنده خدا میگه پانترک و شما می گی ترک پانترک کجا و ترک ها کجا قاطی نکنین با هم متفاوتن مطالعه کنید لطفا
    • IR ۰۰:۲۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 6
      آذربایجان ترک نیست ترک زبان شده ، موضوع دیگر آذری های ترک زبان چون شهید باکری ها با قومگریان قبیله پرستان، نژادپرستان پانترک هرگز یکی نیستند پانترک ها جزو لشگر رجب خان متوهم و نتانیاهو هستند پانترکیسم ابزار صهیونیسم جهانی است و پانترک عمله صهیونیسم ! یاشاسین گوزل ایرانیمیز ، ایرانیمیز وار اولسون انشاالله ..
  • IR ۱۵:۴۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    3 0
    چند روز پیش گزارشی از سرنگونی پهباد عربستان توسط پهباد کوچک همینجا خوندیم . یکدفعه دیگه خوب مطالعه کنید . منظوری داشت
  • فرشاد IR ۱۵:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    7 14
    سلام درامد ادرابادگان و جمعیت سر زمین اتش و زرتشت خیلی بیشتر است و اصلا قابل مقایسه با ارامنه ی کرد تبار متفاوت است. این دو کشور هر دو متعلق به ایران هستند. اریایی تبار و متعلق به فرهنگ ایران بزرک. جنگ بین اینها مایه تاسف است و اصلاخوشحالی ندارد. اینها از یک تبار و یک کشور هستند.
    • بایندر IR ۱۷:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      21 10
      ارمنستانو نمیدونم ولی آذربایجانی ها ترکتبار هستن نه آریایی دده قورقود و کوراوغلو اینو ثابت میکنن اینا که گفتم فیلماش هست که عاشیق ها روایت میکنن میتونی بری ببینی نظریه آذری کسروی شکست خورده
    • IR ۲۰:۴۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      13 1
      تو هم دلت خوشه به اریایی انگلیس ساخته
  • IR ۱۸:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    10 9
    اگر این دو تا کوچولو به خانه بر گردند و زیر ۳۴۶۹سایه پدر و مادر زندگی کنند دیگه با هم دعوا نمی کنند.
    • حمید IR ۱۹:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      9 0
      ژاپن هم کشور کوچولویی است الان دنیا دستشه.به کوچولویی و بزرگی نیست قدرت به سواد و عرضه بستگی داره.
  • IR ۱۹:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    3 9
    جنگ پهپاد؟جنگ قره باغ اگه جنگ پهپاد بود بخاطر اینکه دو طرف ماجرا نیروی هوایی و پدافند بسیار ضعیفی داشتن.این وسطم بایراکتار شد هلو و تبلیغ زیادی شد براش
  • IR ۱۹:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    30 12
    دشمنی با ملت اذربایجان ..با ملت ترک ایران ...به ضرر وحدت ملی هست ...ملت ترک ..ملت بزرگی هست ..ملت ترک پرورش دهنده گان .سلسله ها .حکومت ها ..پادشاهان ..فاتح جنگ های صلیبی ...غیره هستند ...با دشمنی به جایی نمی.رسیم ..متاسفانه .بازماندگان تفکرات .فاشیستی نژاد پرستی .وتوهمات . دوران پهلوی .هنوز هم جولان می دهند ..وحدت ملی به خطر می اندازند ..دوران انحصارطلبی تمام شده ..ایران رنگین کمان هست .
    • IR ۲۰:۱۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      11 3
      این حرف شما درسته ولی در ایران انگلیس قدرت پشت پرده است
    • IR ۰۰:۳۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 12
      پانترک جان ما در ایران یک ملت بیشتر نداریم و آن هم ملت بزرگ ایران از اقوام مختلف ایرانی است اقوام آذری، لر،. کرد، بلوچ، سیستانی، گیلک و مازنی و ... ضمنا" آذربایجان ترک نیست، ترک زبان شده ! فهمیدی بیسواد گرامی؟ امروزه خیلی از کشورهای جهان به زبان انگلیسی یا اسپانیولی گفتگو و تکلم می‌کنند آیا این کشورها و مردمان تبار انگلیس یا تبار اسپانیایی دارند؟ خیر عزیزم ! بی جهت نیست گفتند پانترکیسم ملغمه ای است از بیسوادی و بیشعوری ! در ضمن من خودم آذری ایرانی و ترک زبان هم هستم .. دو زبانه ام .. زبان ترکی آذری و زبان ملی میهنی پارسی .. جانم فدای ایران.. یاشاسین ایرانیمیز ..
    • کامران IR ۰۹:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 8
      کسی در خصوص مردم شریف آذری ایران مثل مردم اردبیل و زنجان و ارومیه و تبریز حرف نزد اینها تو طول تاریخ امتحانشون رو در دفاع از خاک وطن و ناموس پس دادن حرف ما درباره جماعت مزدور وطن فروشی هست که نوکری علیف و اردوغان رو میکنن پس اگه جز جماعت پان ترک هستی گنده تر از دهنت حرف نزن و خودت رو قاطی آذری های باشرف نکن
  • IR ۱۹:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    4 22
    ترک ها با پیروزی در جنگ قره باق همانطور که پیش بینی می شد دست دوستی بسوی صهیونیست ها دراز کرده اند.از ابتدا هم کاملا تابلو بود که هدف جنگ قره باق پیدا کردن مسیری جدید جهت تحت فشار قرار دادن ایران به سرکردگی ترکیه و حمایت آمریکا است.
    • IR ۲۰:۰۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      16 2
      هدف از آزادسازی خرمشهر چی بوده؟ مفسر
  • IR ۱۹:۵۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    8 1
    سه ماهه دارن تحلیل میکنن
  • IR ۲۰:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    7 5
    خوب شکست ترکیه در برابر اسرائیل خطرهای زیادی برای ایران دارد وراجی های ترکیه به درد ایران نمی خورد بلکه باید به ترکیه کمک کند تا این کشور بتواند در لیبی و مدیترانه رشد و پیشرفت نماید وگرنه دشمنی با ایران و طرح خاورمیانه را به ترکیه می قبولانند
  • IR ۲۰:۴۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    3 7
    خطر محور ضد ایرانی که بتازگی در قفقاز در حال شکل گیری است بسیار بسیار بالاتر از وجود پایگاه های آمریکا در خلیج فارس است.پایگاه های آمریکا در خلیج فارس بسیار آسیب پذیر هستند و اعراب و شیوخ خلیج فارس هم قطعابه آمریکا اجازه نخواهند داد از این پایگاه ها اقدامی علیه ایران انجام دهد.ولی وسعت سرزمین های که در قفقاز قرار است به قلمرو صهیونیست ها به سرکردگی اردوغان افزوده شود بسیار زیاد است و انواع سلاح های پیشرفته و پهپاد و پایگاه آمریکا با ۸۰بمب هسته ای (اینجرلیک)در این مناطق است.ارمنستان تنها همسایه بی آزار ایران در منطقه قفقاز است که تنها ماند
  • IR ۲۱:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    6 5
    حضور اف 16 های ترکیه موثر بود .....اونو چرا نگفتی .....سوخو 30 های ارمنستان هم فعال نبودن .....
  • ناشناس IR ۲۳:۴۴ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    4 11
    ایران نباید به آذربایجان اجازه دهد قره باغ و یا نخجوان را تصرف کند
    • آرین IR ۰۰:۱۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      7 4
      یک کلام از مادر عروس
  • آرین IR ۰۰:۲۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
    8 1
    خودتونو زیاد به آب و آتیش نزنید ترکیه خیلی قدرتمندتر از این هست که می‌بینیدو اسراییل در مقابل ترکیه جوجه ای بیش نیست
    • IR ۱۰:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      1 7
      عزیز من ترکیه خودش داره تو زمین آمریکا و اسرائیل بازی می کنه اون وقت تو می گی فلان!
  • IR ۰۳:۲۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
    3 2
    آقای دانشجوی شریف،بله آمریکا ابرقدرت جهانی و دارای قدرتمندترین ارتش دنیا، ولی داره به ما زور میگه،مظلوم کشی میکنه،هرکاری دلش میخواد،مبکنه،مثل بلدزر راه اغتاده،داره همه رو له می‌کنه و.....حالا وظیفه ما چیه؟بشینیم نگاه کنیم؟ دستها رو ببریم بالا تسلیم بشیم؟که ببادهرغلطی دوست داره بکنه؟شما جوان هستید و سن وسالتان قدنمیده،من 62سال دارم،قبل از انقلاب به چشم دیدم که اونها هرغاطی میخواستن،میکردن،بدمستی میکردن،میافتادن خیابون،زن ودخترمردمو روز روشن به زورمیبردن،تازه اون موقع رفیق ما بودن،الان بیان دشمن ماهستن،اوضاع بدتر ازگذشتس،حالابماند،نفت ما،داراییهای ما را میبردن،حق توهش قانونی داشتن، یعنی طبق مصوبه مجلس شورای ملی ما،توی فیش حقوقی شون،مبلغی داشتن بعنوان حق توحش،یعنی ما (آمریکایی‌های مقیم ایران) دربین وحشی ها زندگی میکنیم،باید حقوق بیشتری بدیدو....

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس