به گزارش مشرق، خلاءهای امنیتی در برخی مناطق واقع شده میان کرکوک، اربیل و سلیمانیه سبب بازگشت فعالیت تروریسم در آن مناطق شده که به نوبه خود منجر به حملاتی علیه دستگاه‌های امنیتی شده است.
تحلیلگران مسائل امنیتی در عراق تاکید می کنند که باید به شدت در برابر طرح‌ها و نقشه‌های آمریکا و مقاصد سوء آن برای آشفته کردن اوضاع امنیتی عراق در خلال مرحله آتی هوشیار بود تا بهانه از آن برای بازگشت مجدد نظامیانش به عراق گرفته شود.
موقعیت ژئوپلیتیک کرکوک و کانون‌های بحران
استان کرکوک به دلیل قرارگیری در حدفاصل قلمرو دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان (مثلث جغرافیایی کرکوک، اربیل و سلیمانیه) از حساسیت استراتژیک بالایی برخوردار است.
قحطان الونداوی مسئول جبهه ترکمان‌ها در استان کرکوک می‌گوید: مناطقی مانند: وادی زغیتون، داقوق و الدبس به دلیل ویژگی های جغرافیایی و فواصل رهاشده، به کانون‌های اصلی تجمع، استقرار مخفیگاه‌ها و تحرکات هسته‌های خفته گروه تروریستی داعش تبدیل شده‌اند.
عوامل اصلی شکل‌گیری و تعمیق خلاءهای امنیتی
تغییر در آرایش و عقب‌نشینی نیروهای داخلی: کاهش تراکم نیروها و خروج بخشی از یگان‌های امنیتی عراق به‌ویژه برخی بخش‌های حشد شعبی از مناطق روستایی و حومه کرکوک و نینوا، خطوط دفاعی را تضعیف کرده و خلاءهای ملموسی به وجود آورده است.
عدم پوشش کامل مناطق حائل: قحطان الونداوی مسئول جبهه ترکمان‌ها در استان کرکوک ابراز عقیده می‌کند: وجود شکاف‌های امنیتی در خطوط تماس میان کرکوک، سلیمانیه و اربیل، امکان تحرک آزادانه و تردد تروریست‌های تحت پیگرد را میان این سه استان فراهم کرده است.
کمبود تجهیزات پایش و نیروی انسانی: عدم استقرار کافی تجهیزات فناوری و نیروی انسانی لازم، بسترساز بروز رخنه و نفوذهای مستمر علیه نیروهای نظامی و امنیتی عراق شده است.
پیامدهای امنیتی و اجتماعی
تهدید امنیت جانی و ناآرامی روانی: برهان العاصی عضو سابق شورای استان کرکوک معتقد است که بروز حملات پراکنده تروریستی، امنیت مناطق روستایی و دورافتاده را هدف قرار داده و موجی از نگرانی را در میان ساکنان محلی ایجاد کرده است.
العاصی بر این باور است که تشدید خلاءهای امنیتی، موجی از انتقادات سیاسی و امنیتی را در خصوص ضعف مدیریت دولت در قبال حفظ امنیت کرکوک برانگیخته است.
ابعاد فرامنطقه‌ای و سناریوی بازگشت مجدد تروریست‌های آمریکایی
یکی از محورهای کلیدی در ارزیابی وضعیت کرکوک، نگاه کارشناسان امنیتی به ابعاد فرامنطقه‌ای این ناامنی‌ها و مهمتر از همه بهانه تراشی آمریکا برای بازگشت مجدد نظامیان تروریست آن به عراق است:
بازخوانی سناریوی ۲۰۱۱-۲۰۱۴ : برخی تحلیلگران امنیتی ، ناامنی‌های اخیر را با تحولات پس از خروج نظامیان تروریست آمریکایی در انتهای سال ۲۰۱۱ مشابه می‌دانند؛ دوره‌ای که تشدید ناامنی‌ها سرانجام بهانه بازگشت نظامی آمریکا در سال ۲۰۱۴ تحت پوشش ائتلاف بین‌المللی را فراهم کرد.
ابراهیم السراج پژوهشگر مسائل امنیتی در عراق می گوید که باید به شدت در برابر طرح‌ها و نقشه‌های آمریکا و مقاصد سوء آن برای آشفته کردن اوضاع امنیتی عراق در خلال مرحله آتی هوشیار بود تا بهانه از آن برای بازگشت مجدد نظامیانش به عراق گرفته شود.
احتمال بهره‌برداری سیاسی-نظامی: این فرض مطرح است که تداوم یا تشدید ناامنی در کرکوک می‌تواند ابزاری برای فشار سیاسی و توجیه‌کننده حضور یا مداخله مجدد نظامیان تروریست آمریکایی به بهانه «مبارزه با تروریسم» باشد.
اولویت‌ها و الزامات راهبردی برای تثبیت امنیت
ترمیم شکاف‌های مرزی و ایجاد ایست‌وبازرسی‌های ثابت: ضرورت ایجاد سازوکار هماهنگی فشرده میان بغداد و اقلیم کردستان برای بستن روزنه‌های امنیتی میان کرکوک، اربیل و سلیمانیه.
اجرای عملیات پاکسازی مستمر : برگزاری رزمایش ها و عملیات های پیش‌دستانه هدفمند در محورهای وادی زغیتون، داقوق و الدبس.
تقویت تجهیزاتی و تکنولوژیک: تجهیز یگان های منطقه‌ای به سامانه های پایش پیشرفته، سامانه‌های دید در شب و تقویت نیروی انسانی.
تجدیدنظر در تصمیمات تجدید آرایش نیروها: بازنگری در خروج یگان‌های موثر از مناطق حساس برای جلوگیری از ایجاد خلاءهای استراتژیک.