به گزارش مشرق به نقل از رای الیوم، عبدالباری عطوان، تحلیلگر معروف جهان عرب در مطلبی آورده است: نشستی که قرار است دوشنبه در صلاله عمان با حضور ایران و ۶ کشور عربی حوزه خلیج فارس برگزار شود، گامی تصحیحی در روند مذاکرات محسوب شده و به دلایل زیر، از شانس بالایی برای موفقیت برخوردار است؛
نخست: این مذاکرات که اولین از نوع خود محسوب می شود و برگزاری آن مدتها به تعویق افتاده بود به صورت چهره به چهره میان وزرای امور خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و ایران و به دور از مداخلات و تهدیدهای آمریکا انجام میگیرد. آمریکا کشوری متجاوز است که به دنبال پاشیدن بذر فتنه طایفهای و سیاسی است و به دنبال باج خواهی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس تحت پوشش تأمین امنیت، است.
دوم: بهطور قطع ثابت شده است که آمریکا در دستیابی به اهدافش بهویژه براندازی نظام ایران و نابودی برنامه هستهای ایران شکست خورده است. این ناکامی ناشی از ایستادگی ایران در میدان نبرد و کوتاه نیامدن از مواضع خود یا ندادن امتیاز، آن هم با وجود فشارهای آمریکا در هر دو جبهه نظامی و اقتصادی بود.
سوم: کشورهای عربی حوزه خلیج فارس بزرگترین بازندگان این جنگ بودهاند که اکنون وارد ششمین ماه خود شده است. اکثر این کشورها حتی یک دلار هم وارد خزانه خود نکردهاند، زیرا به دلیل بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران و اصرار بر خواستههای خود، به ویژه رفع محاصره دریایی و اقتصادی و آزادسازی داراییهای مسدود شده، قادر به صادرات نفت و گاز خود نیستند. قبل از جنگ کشورهای خلیج فارس روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از طریق تنگه هرمز صادر میکردند و تمام ناوهای هواپیمابر و کشتیهای جنگی آمریکایی در بازگشایی تنگه، چه با زور و چه از طریق مذاکره، شکست خوردند. برخی از کشورهای خلیج فارس برای جبران کسری بودجه خود به وام های صدها میلیارد دلار روی آورده اند و بسیاری از پروژههای عمرانی را متوقف کردهاند.
چهارم: برخی از میانجیگران، از ترامپ وحشت داشتند. آنها به عنوان پیامرسان عمل میکردند و خواستهها و فشارهای آمریکا را به ایران منتقل میکردند. به عبارت دیگر، آنها بیطرف نبودند.
پنجم: عمان به دلیل جایگاه خود در میان کشورهای منطقه و روابطش با همه طرفها، مسیر مناسبتری برای مذاکره فراهم کرده است. عمان بخشی از منطقه خلیج فارس است و گفتگو میان ایران و کشورهای عربی منطقه از طریق این کشور، نوعی «گفتوگوی درونخانوادگی» محسوب میشود.
نویسنده همچنین به نقش عمان در مذاکرات پیشین میان ایران و آمریکا در ژنو و مسقط اشاره میکند و معتقد است میانجیگری عمان در آن مذاکرات میتوانست به توافقی مورد قبول طرفها منجر شود، اما این روند متوقف شد. اسرائیل در شکست آن تلاشها نقش داشت زیرا خواهان توافق میان ایران و آمریکا و پایان جنگ نبوده و ادامه درگیریها را ترجیح میداد.
ششم: کشورهای خلیج فارس از خواب غفلت بیدار شدهاند و متوجه شدهاند که آمریکا و حتی اسرائیل نمیتوانند از آنها محافظت کنند. آنها همچنین متوجه شدهاند که پایگاههای آنها در آنجا، که اکثر آنها به طور کامل نابود شدهاند، به ویژه در بحرین (که عدم شرکت خود را در نشست روز دوشنبه در صلاله اعلام کرد) و کویت، صرفاً ابزاری برای اخاذی مالی هستند. گواه این مدعا، بازگشت ترامپ با بیش از ۵ تریلیون دلار در اولین سفرش به سه کشور خلیج فارس در ماه مه ۲۰۲۵، به همراه صدها میلیون دلار هدیه برای خود و همسرش، به ویژه یک هواپیمای ریاست جمهوری ۴۰۰ میلیون دلاری، است.
وی در ادامه آورده است: هیثم بن طارق، پادشاه عمان، نه تنها به دلیل روابط خوبش با همه، بلکه به دلیل خرد، تدبیر و دیپلماسی و رایزنی که با اکثر پایتختهای خلیج فارس داشت، در دستیابی به این هدف موفق شد.
عطوان افزود: بار دیگر میگوییم که کشورهای خلیج فارس که بیشترین آسیب را از درگیری ایران، آمریکا و اسرائیل دیدهاند، ممکن است بزرگترین برندگان باشند، به خصوص اگر این جلسه منجر به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، حتی به طور موقت، شود زیرا در این صورت انتقال نفت به بازارهای جهانی از سرگرفته خواهد شد.
وی ادامه داد: ما امیدوار بودیم که مصر و اردن برای شرکت در این جلسه دعوت شوند، اگرچه میدانیم که این دو کشور هیچ ارتباطی با تنگه هرمز ندارند. امیدواریم به زودی شاهد یک جلسه آشتی تاریخی دیگر باشیم که شامل آنها، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و ایران باشد.
عطوان نوشت: در پایان، امیدواریم که یمن و جنگ جاری در آن، در صدر دستور کار نشست وزیران در صلاله قرار گیرد. بار دیگر تاکید میکنیم که سلطان نشین عمان از اعتماد همه طرفهای درگیر برخوردار است. امیدواریم که این نشست، نشستی برای آشتی و نزدیک شدن کشورهای عربی و ایران باشد و درها را به روی فتنه افکنی و مداخله های آمریکا و اسرائیل ببندد.