به گزارش مشرق، خرید و فروش خودرو از طریق شرکت‌های لیزینگی، یکی از روش‌هایی است که در سال‌های اخیر مورد توجه خریداران و فروشندگان خودرو قرار گرفته است.

در این شیوه، فرد می‌تواند با استفاده از تسهیلات و شرایط پرداخت شرکت لیزینگ، خودرو موردنظر خود را تهیه کرده و هزینه آن را در قالب اقساط مشخص پرداخت کند.

از طرف دیگر، فروش خودروهای لیزینگی نیز شرایط و ضوابط خاص خود را دارد و آگاهی از مالکیت خودرو، میزان بدهی، وضعیت اقساط و نحوه انتقال سند اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

در گفت‌وگو با شمس الدین جلیلی‌پیران، سرپرست معاونت کیفری حوزه ستادی محاکم تهران قصد داریم درباره مهم‌ترین نکات خرید و فروش خودرو از شرکت‌های لیزینگی صحبت کنیم؛ از نحوه انجام معامله و بررسی مدارک گرفته تا شرایط انتقال خودرو، تسویه اقساط و نکاتی که خریداران و فروشندگان باید پیش از انجام معامله به آن توجه داشته باشند.

اکثر اختلافات خرید و فروش خودرو ناشی از بی‌دقتی در بررسی اسناد یا تنظیم قرارداد

مردم برای خرید خودرو به چه نکاتی باید توجه کنند تا در آینده با مشکل حقوقی مواجه نشوند و حقوقشان تضییع نشود؟

تجربه رسیدگی به پرونده‌های معاملاتی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از اختلافات خرید و فروش خودرو، از همان زمان انجام معامله و به دلیل بی‌دقتی در بررسی اسناد یا تنظیم قرارداد شکل می‌گیرد. بنابراین، مهم‌ترین توصیه به خریداران این است که در زمان معامله عجله نکنند و پیش از پرداخت وجه، وضعیت خودرو و طرف معامله را به‌دقت بررسی کنند.

نخست باید هویت و اختیار فروشنده احراز شود

نخستین مرحله در خرید خودرو چیست؟

نخست باید هویت و اختیار فروشنده احراز شود. خریدار باید اطمینان پیدا کند فردی که با او معامله می‌کند، مالک خودرو یا دارای اختیار قانونی برای فروش آن است. مشخصات فروشنده باید با مدارک هویتی و اسناد خودرو تطبیق داده شود. اگر معامله با شرکت، نمایشگاه یا نمایندگی انجام می‌شود، هویت و وضعیت قانونی آن مجموعه و همچنین اختیار فردی که قرارداد را امضا می‌کند نیز باید بررسی شود.

اهمیت تنظیم دقیق و شفاف قرارداد خرید و فروش خودرو

بعد از احراز هویت فروشنده خودرو چه نکاتی باید مدنظر خریداران قرار گیرد؟

موضوع بعدی، تنظیم دقیق و شفاف قرارداد است. تمام توافقات مهم باید مکتوب شود؛ از مشخصات خودرو، قیمت و نحوه پرداخت گرفته تا زمان و نحوه تحویل، تعهدات فروشنده و خریدار، شرایط فسخ و ضمانت اجرای انجام نشدن تعهدات. هرچه قرارداد روشن‌تر و دقیق‌تر باشد، در صورت بروز اختلاف، اثبات حقوق و تعهدات طرفین نیز آسان‌تر خواهد بود.

پرداخت‌ها باید به شیوه‌ای انجام شود که قابل اثبات باشد

نحوه پرداخت وجه نیز اهمیت زیادی دارد. پرداخت‌ها باید به شیوه‌ای انجام شود که قابل اثبات باشد و خریدار تمام رسیدها و مدارک مربوط به پرداخت را نگهداری کند. در صورتی که فروشنده درخواست واریز وجه به حساب شخص دیگری را داشته باشد، خریدار باید پیش از پرداخت، ارتباط آن حساب با معامله و فروشنده را به‌طور روشن احراز کند.

نکات مهم در خرید خودروی کارکرده

در خرید خودروهای کارکرده چه نکاتی باید مورد توجه قرار گیرد؟

در خرید خودروی کارکرده، علاوه بر بررسی فنی، وضعیت حقوقی و اسناد خودرو نیز باید بررسی شود. خریدار باید از اصالت مدارک و مشخصات خودرو، وضعیت مالکیت و وجود یا نبود محدودیت‌هایی مانند رهن یا بازداشت مطمئن شود. بررسی سوابق خودرو، وضعیت بیمه شخص ثالث و سابقه خسارت نیز می‌تواند از بسیاری از مشکلات بعدی جلوگیری کند.

همچنین زمان تحویل خودرو و ضمانت اجرای تأخیر باید در قرارداد مشخص باشد. اگر فروشنده متعهد به تحویل خودرو در تاریخ معینی است، حقوق خریدار در صورت تأخیر یا انجام نشدن تعهد باید روشن باشد. وعده‌های مهمی که صرفاً شفاهی مطرح می‌شوند، در صورت بروز اختلاف ممکن است اثبات و پیگیری را دشوارتر کنند.

تشریفات قانونی انتقال مالکیت و اسناد مربوط به خودرو به‌طور کامل پیگیری شود

چه هنگام خریدار باید معامله خرید خودرو را تمام شده بداند؟

در نهایت، خریدار نباید معامله را صرفاً با پرداخت پول و تحویل گرفتن خودرو تمام‌شده تلقی کند. تشریفات قانونی انتقال مالکیت و اسناد مربوط به خودرو نیز باید به‌طور کامل پیگیری شود. توصیه من این است که مردم هیچ‌گاه به دلیل عجله یا ترس از دست دادن یک خودرو، از بررسی اسناد، وضعیت حقوقی خودرو و مفاد قرارداد صرف‌نظر نکنند.

خرید خودرو از طریق لیزینگ را نباید صرفاً یک خرید اقساطی ساده دانست

خرید خودرو از شرکت‌های لیزینگ چه ضوابط و ملاحظاتی دارد و خریداران پیش از امضای قرارداد باید به چه نکاتی توجه کنند؟

خرید خودرو از طریق لیزینگ را نباید صرفاً یک خرید اقساطی ساده دانست. در این نوع معامله، خریدار وارد یک رابطه قراردادی و مالی می‌شود که می‌تواند تعهدات، تضمین‌ها و آثار حقوقی متفاوتی داشته باشد. بنابراین، پیش از امضای قرارداد باید دقیقاً مشخص باشد که طرفین چه تعهداتی دارند و مالکیت خودرو و اسناد آن در چه وضعیتی قرار می‌گیرد.

نخستین اقدام، بررسی هویت، وضعیت قانونی و مجوز فعالیت شرکت است. عنوان «لیزینگ» یا تبلیغات یک مجموعه به‌تنهایی برای اعتماد کافی نیست. خریدار باید وضعیت شرکت و مجوز فعالیت آن را از مرجع قانونی ذی‌ربط استعلام کند و پیش از هرگونه پرداخت، از قانونی بودن فعالیت آن اطمینان یابد. مقررات ناظر بر شرکت‌های لیزینگ نیز در سال ۱۴۰۵ اصلاح شده است؛ بنابراین، استناد به اطلاعات قدیمی درباره ضوابط فعالیت این شرکت‌ها می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

دوم، خریدار نباید فقط به مبلغ قسط ماهانه توجه کند. باید پیش‌پرداخت، مجموع اقساط، کارمزدها، هزینه‌های بیمه و سایر هزینه‌هایی را که طبق قرارداد بر عهده او قرار می‌گیرد، محاسبه کند تا بداند در پایان قرارداد مجموعاً چه مبلغی پرداخت خواهد کرد.

سوم، وضعیت مالکیت خودرو و اسناد آن باید کاملاً روشن باشد. بسته به ساختار قرارداد، نحوه و زمان انتقال مالکیت و وضعیت سند می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین خریدار باید بداند خودرو از چه زمانی و با چه شرایطی به مالکیت او درمی‌آید، آیا خودرو یا سند آن در رهن قرار می‌گیرد و پس از تسویه تعهدات، فک رهن و انتقال اسناد چگونه انجام خواهد شد.

درج شرایط تأخیر در پرداخت اقساط، تسویه پیش از موعد و فسخ قرارداد

چه موارد مالی باید در قرارداد خرید خودرو مورد توجه قرار گیرد؟

از جمله موارد مالی مهم شرایط تأخیر در پرداخت اقساط، تسویه پیش از موعد و فسخ قرارداد است. خریدار باید بداند در صورت تأخیر در پرداخت چه پیامدی برای او ایجاد می‌شود، امکان تسویه پیش از موعد با چه شرایطی وجود دارد و در چه مواردی شرکت یا خریدار حق فسخ خواهند داشت. این موارد باید در متن قرارداد به‌روشنی مشخص باشد و نباید صرفاً به توضیحات شفاهی اکتفا کرد.

در قرارداد تعهد شرکت درباره زمان تحویل خودرو مکتوب باشد

زمان تحویل خودرو از سوی لیزینگ نیز باید در قرارداد ذکر شود؟

بله قطعاً، در قرارداد باید تعهد شرکت درباره زمان تحویل خودرو، مشخصات دقیق خودرو و ضمانت اجرای تأخیر باید مکتوب باشد. قرارداد زمانی برای خریدار قابل اتکاتر است که تعهدات هر دو طرف، زمان اجرای آنها و پیامد نقض تعهدات را روشن کرده باشد.

توصیه‌ها و پیشنهادات

چه توصیه ای به مردم برای خرید بی دردسر خودرو از لیزینگ‌ها دارید؟

در مجموع، توصیه من این است که خریدار در قراردادهای لیزینگ به جای تمرکز صرف بر «قسط ماهانه»، مجموع تعهد مالی، وضعیت مالکیت، شرایط قرارداد، اعتبار شرکت و ضمانت اجرای تعهدات را در کنار یکدیگر بررسی کند.