به گزارش مشرق، لئون استپانیان با سابقه سال‌ها بازی برای سپاهان در لیگ ایران و همچنین مربیگری در چند باشگاه لیگ برتری، یکی از خارجی‌های موفقی است که تاکنون پا به فوتبال ما گذاشته. او که در دهه ۷۰ و ۸۰ حتی شایعه تغییر تابعیت و حضورش در تیم ملی ایران نیز شنیده می‌شد، حالا در ارمنستان روزگار خود را در کنار خانواده سپری می‌کند. همه این‌ها اما باعث نشده تا لئون، اخبار فوتبال ایران را دنبال نکند. او که هر سه بازی تیم ملی در جام جهانی را دیده، نظرات و تحلیلش را بیان می‌کند. استپانیان البته تأکید می‌کند که تیم ملی ایران فوتبال قابل قبولی به نمایش گذاشته، موقعیت‌های بسیاری ساخته و اگر در خط حمله، یکی شبیه به هالند یا امباپه داشت، می‌توانست به مراحل بالاترِ مسابقات نیز راه پیدا کند.

در گفت‌وگوهای خودمانی گفتی که تمام بازی‌های تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ را تماشا کرده‌ای. حالا می‌خواهم در قالب مصاحبه به ما بگویی که نظرت چیست؟

نتایج که راضی‌کننده نبود. در یکی دو بازی حق‌ تیم ملی ایران برد بود، اما بازیکنان و کادر فنی به هدف‌شان نرسیدند. ایران در این تورنمنت مهم، موقعیت‌های خوبی داشت، اما خیلی نتوانست از آن‌ها استفاده کند. متأسفانه تیم ایران به مرحله دوم صعود نکرد، اما فوتبال خوبی بازی کرد. اگر بدشانسی نمی‌آورد، می‌توانست به جمع ۳۲ تیم برتر نیز صعود کند.

کی‌روش صد درصد درست می‌گفت. شما تیم ملی فرانسه را ببینید؛ اکثر بازیکنان آن‌ها در لیگ‌های انگلیس یا آلمان بازی می‌کنند. حالا ما نمی‌گوییم بازیکنان ایرانی به چلسی، آرسنال یا سیتی بروند؛ راهی تیم‌های درجه دو و سه شوند. این اتفاق خیلی به تیم ملی کمک می‌کند

کسب سه تساوی از سه بازی و ترکِ مسابقات،، بدون شکست باعث شده تا اعضای تیم ملی این نتایج را تاریخی و موفقیت‌آمیز قلمداد کنند. با این تحلیل موافقی؟

موفقیت یعنی اینکه شما بتوانید به مراحل بالاتر صعود کنید که این اتفاق برای ایران رخ نداد. با این حال باز هم می‌گویم که تیم ملی ایران بدشانس هم بود. حداقل در دو بازی می‌توانستند به پیروزی برسند، اما از موقعیت‌ها استفاده نکردند. گل نزدند و گل‌های بچه‌گانه‌ای خوردند. خیلی از تیم‌هایی که صعود کردند، در حد و اندازه ایران نبودند. در گروه‌های سختی هم قرار نداشتند، اما به مرحله حذفی رسیدند.

در جام جهانی ۲۰۲۶، عملکرد کدامیک از بازیکنان ایران را پسندیدی؟

کلاً معتقدم که فوتبال، فردی نیست و تیم ملی ایران یک گروه‌ِ خوب بود. به همین دلیل نمی‌توانم بگویم که مثلاً یکی بهتر از بقیه بود. نمی‌خواهم درباره فرد صحبت کنم؛ بازیکنان ایران کلا جنگیدند و تا دقیقه ۹۰ فوتبال بازی کردند.

اما با توجه به اینکه مهدی طارمی ستاره تیم ملی ایران بود، بارِ اصلی را به دوش کشید و شاید اتکای بیش از اندازه به او باعث شد تا نتواند انتظارات را آنچنان که باید و شاید برآورده کند.

من نمی‌توانم بگویم طارمی مثل همیشه نبود. او زحمت کشید و در زمین دوید، اما شاید مثل همیشه توپ‌هایش به گل تبدیل نشد. ضمن اینکه مهدی طارمی، مسی یا رونالدو نیست که به تنهایی تیم پشت سر خودش را به بالا بکشاند. اعتقاد من این است که اگر یک بازیکن مثل هالند یا امباپه داشتید، بیشتر گل می‌زدید و حتی به مراحل نهایی هم می‌رسیدید.

و البته درباره امیر قلعه‌نویی هم حواشی بسیاری به‌وجود آمد.

حاشیه که همیشه در فوتبال ایران هست. برای خیلی‌ها حواشی می‌سازند، حتی اگر آن بازیکن یا مربی، خوب هم باشد. هر کسی هم جای قلعه‌نویی بود، برایش حاشیه درست می‌کردند. چون همه دوست دارند آنجا باشند و روی آن صندلی بنشینند.

با این تفاسیر، تو که خیلی ریز فوتبال ایران را دنبال می‌کنی، ترجیح می‌دهی قلعه‌نویی بماند یا مربی دیگری جای او را بگیرد؟

نمی‌دانم نظر مسئولان فدراسیون فوتبال ایران چیست. آن‌ها باید بدانند که از تیم ملی چه می‌خواهند و آیا با قلعه‌نویی می‌توانند به اهداف خود برسند یا نه. می‌خواهند تیمی درست کنند که قهرمان آسیا شود، یا اینکه نگاه ویژه‌ای به این رقابت‌ها ندارند و بیشتر می‌خواهند جوانگرایی را در دستور کار قرار بدهند. آنوقت می‌توانند در مورد کادر فنی تصمیم بگیرند.

یکی از انتقادها به امیر قلعه‌نویی، همین بحث جوانگرایی بود که تا حدود زیادی انجام نشد...

باید یک مقدار تیم را جوان کنند و نسل را تغییر بدهند. یکسری از بازیکنان سن‌شان بالا رفته و تا چند سال دیگر نمی‌توانند در سطح بالا بازی کنند. بنابراین از حالا باید به این فکر باشند که بازیکنان جوان را به ترکیب تیم ملی تزریق کنند. از طرفی دیگر، باید برنامه‌ای طرح‌ریزی کنند که بازیکنان را به باشگاه‌های اروپایی بفرستند تا با فوتبال حرفه‌ای بیشتر آشنا شوند و تجربه کسب کنند.

کارلوس کی‌روش در زمان حضور در ایران، اعتقاد بسیاری به بازیکنانی داشت که در اروپا بازی می‌کردند. همین موضوع باعث شد تا خیلی از بازیکنان جوان نیز تصمیم بگیرند به اروپا بروند تا به تیم ملی برسند.

کی‌روش صد درصد درست می‌گفت. شما تیم ملی فرانسه را ببینید؛ اکثر بازیکنان آن‌ها در لیگ‌های انگلیس یا آلمان بازی می‌کنند. حالا ما نمی‌گوییم بازیکنان ایرانی به چلسی، آرسنال یا سیتی بروند؛ راهی تیم‌های درجه دو و سه شوند. این اتفاق خیلی به تیم ملی کمک می‌کند. به عنوان نمونه، بوندسلیگا که فقط بایرن و دورتموند نیست؛ تیم‌های دیگری هم هستند که می‌توانند مقصد استعدادهای جوانِ فوتبال ایران باشند.

بگذریم؛ یکی از سوژه‌های اصلی فوتبال ایران در روزهای اخیر، پاداش ۱۵۰ میلیاردی امیر قلعه‌نویی بود.

پاداش برای چه؟

برای صعود به جام جهانی ۲۰۲۶.

من به طور دقیق نمی‌دانم قرارداد قلعه‌نویی با فدراسیون فوتبال ایران چطور است. خودش که نمی‌آید بگوید اگر من بروم جام جهانی، اینقدر پاداش می‌خواهم. قطعاً پرداختی‌ها با تایید فدراسیون فوتبال بوده. از صعود به جام جهانی سود کرده‌اند و احتمالاً پول هم داشته‌اند که پاداش داده‌اند. به نظر من که باید هم پاداش می‌گرفتند.

اما الان و با توجه به تعداد سهمیه‌ها، صعود به جام جهانی کار چندان مشکلی نیست که شامل پاداش شود.

چرا؛ اینطور هم نیست که می‌گویید. امسال همه می‌گفتند ضعیف‌ترین جام جهانی را شاهد خواهیم بود، اما دیدید که کیپ‌ورد و خیلی از تیم‌های کم نام و نشان عالی بودند. الان دیگر نمی‌توانید بگویید تیم ملی ضعیفی وجود دارد و به راحتی می‌توان راهی جام جهانی شد. به اعتقاد من، این سخت‌ترین جام جهانی تاریخ بود. اصلاً از روز اول مشخص نبود چه تیم‌هایی بالا می‌آیند و چه تیم‌هایی شانس قهرمانی دارند. برزیل و آلمان را که دیدید در چه مرحله‌ای حذف شدند.

قصد بازگشت به فوتبال ایران را نداری؟ به خصوص که رفقایت نظیر عبدالله ویسی و محرم نویدکیا تیم دارند..

من در یکی دو تیم دستیار منصور ابراهیم‌زاده بودم و بعد از آن دیگر فعالیتی در فوتبال ایران نداشته‌ام. الان هم هیچ پیشنهادی به من نداده‌اند که بیایم و مشغول به کار شوم.