به گزارش سرویس جهان مشرق، جام جهانی ۲۰۲۶ که این روزها در آمریکا در جریان است، نه تنها میدان رقابت فوتبالیستها، بلکه صحنهی بروز تنشهای سیاسی و نمادین نیز شده است. آنچه در دیدار حساس مرحلهی یکهشتم نهایی بین آرژانتین و مصر رخ داد، و وقایع پیرامون آن، نشاندهندهی عمقیابی رابطهی فزاینده و تنگاتنگ آرژانتین با اسرائیل است؛ رابطهای که از لایههای دیپلماتیک و اقتصادی فراتر رفته و به سطح نمادها، ورزش و حتی اکسسوریهای شخصی بازیکنان رسیده است.
پیشزمینه: میدان مسابقه، میدان سیاست
دیدار آرژانتین و مصر در مرحلهی یکهشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ با حاشیهای جنجالی به پایان رسید. مصر که تا دقایق پایانی با نتیجهی ۲ بر صفر پیش بود، در نهایت با نتیجهی ۳ بر ۲ مغلوب آرژانتین شد. اتحادیهی فوتبال مصر به شدت به قضاوت داور فرانسوی، فرانسوا لتکسیه، اعتراض کرد و خواستار اخراج تیم داوری از مسابقات شد. مصریها معتقد بودند که یک گل آنها به اشتباه مردود اعلام شده و گل پیروزیبخش آرژانتین نیز نباید پذیرفته میشد. سرمربی مصر، حسام حسن، ادعا کرد که تیمش مورد «بیعدالتی» و «رفتار دوگانه» قرار گرفته است.
پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، به این اتهامات پاسخ داد و هرگونه جانبداری از آرژانتین را رد کرد. با این حال، جو سنگین اتهامات و فضای بدگمانی ایجاد شده، بستری مناسب برای تفسیرهای سیاسی فراهم آورد.
نمادهای سیاسی در ورزشگاه
چند روز پس از این بازی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونی، در یک پادکست اعلام کرد که در جام جهانی ۲۰۲۶ از تیم آرژانتین حمایت میکند. اما نکتهی جالب توجه، دلیل این حمایت بود. نتانیاهو به صراحت گفت که این حمایت به خاطر لیونل مسی نیست، بلکه به خاطر رئیسجمهور آرژانتین، خاویر میلی، است. او میلی را یک «سوپراستار» و «دوست بزرگ اسرائیل» توصیف کرد.
این اظهارات، پیوند آشکار میان سیاست و ورزش را نشان داد. اما فراتر از اظهارات یک مقام سیاسی، آنچه در ورزشگاه رخ داد، ابعاد نمادین تازهای به این رابطه بخشید. تصاویر منتشر شده از ورزشگاه آتلانتا، هواداران آرژانتینی را نشان میداد که پس از پیروزی تیمشان، پرچم رژیم جعلی اسرائیل را در دست داشتند و به اهتزاز درمیآوردند. این اقدام در واکنش به اظهارات همدلانهی سرمربی مصر با مردم غزه انجام شد و به عنوان یک اقدام تحریکآمیز تلقی گردید.
یک یوتیوبر مصری در واکنش به این وقایع، عنوان کرد که «مصر در برابر صهیونیسم، داور، فیفا و آرژانتین باخته است» و آرژانتین را «یک تیم اسرائیلی به تمام معنا» توصیف نمود. او به روابط نزدیک میلی و نتانیاهو و همچنین سفرهای گذشتهی مسی به اسرائیل اشاره کرد. این اظهارات نشان میدهد که چگونه یک رویداد ورزشی، در بستر تنشهای سیاسی منطقه، به روایتی از تقابل و نفوذ سیاسی تبدیل میشود.
دستبند قرمز کابالا؛ وقتی نماد از عمق به سطح میرسد
شاید ملموسترین و عجیبترین نشانهی نفوذ این رابطه به سطح نمادها، دستبند قرمز کابالا باشد. در جریان مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶، خبرگزاریها و رسانهها متوجه یک جزئیات مشترک روی مچ دست بازیکنان تیم ملی آرژانتین شدند. این اکسسوری، چیزی نبود جز همان «دستبند قرمز با هفت گره» که ریشه در عرفان کابالا (عرفان یهودی) دارد و به عنوان نمادی برای دفع انرژیهای منفی و چشمزخم شناخته میشود.
بر اساس گزارشها، این دستبند ابتدا توسط لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۱۸ استفاده شد و از آن زمان به عنوان یک طلسم خوشیمنی با او همراه بوده است. اکنون، این نماد که ریشه در سنتهای یهودی دارد، به یک نماد جمعی برای تیم ملی آرژانتین تبدیل شده و بسیاری از بازیکنان برای تکرار موفقیتها، آن را به مچ میبندند.
این موضوع از چند جهت قابل تأمل است:
ورود نماد به سطح عمومی: آنچه زمانی یک طلسم شخصی برای مسی بود، به یک نماد جمعی برای کل تیم ملی بدل شده است.
این نماد مستقیماً از عرفان کابالا و سنتهای یهودی نشأت میگیرد.
در شرایطی که رابطهی آرژانتین و اسرائیل در اوج خود قرار دارد، استفاده از این نماد توسط تیم ملی، توسط ناظران و منتقدان، نه به عنوان یک انتخاب تصادفی، بلکه به عنوان یکی از نشانههای این رابطهی عمیق تفسیر میشود.
سیاستهای خاویر میلی؛ معماری یک رابطهی راهبردی
برای درک این پدیدهها، باید به سطح بالاتر سیاستگذاری نگاه کرد. خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، از ابتدای دوران ریاستجمهوری خود، سیاستی آشکارا همسو با اسرائیل و آمریکا در پیش گرفته است.
از جمله اقدامات شاخص او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
انتقال سفارت به اورشلیم: میلی اعلام کرده است که سفارت آرژانتین را از تلآویو به اورشلیم (قدس اشغالی) منتقل خواهد کرد.
امضای «پیمان اسحاق»: این پیمان که به عنوان جانشینی برای «پیمان ابراهیم» طراحی شده، به دنبال عادیسازی روابط دیپلماتیک، اقتصادی و استراتژیک میان رژیم و کشورهای آمریکای لاتین است.
ابراز علاقه به یهودیت: میلی علناً ابراز تمایل کرده است که به دین یهود گروید و ربّی شخصی خود، آکسل واهنیش، را به عنوان سفیر آرژانتین در سرزمینهای اشغالی منصوب کرده است.
دریافت بالاترین نشان افتخار اسرائیل: در جریان سفر رسمی خود به سرزمینهای اشغالی، میلی «نشان ریاستجمهوری افتخار» را از رئیسجمهور اسرائیل دریافت کرد.
میلی در سخنرانیهای خود، سیاست آرژانتین را در چارچوب «مبارزه با تروریسم و یهودستیزی» تعریف کرده و همسویی با اسرائیل را «بخشی از مبارزه مشترک علیه تروریسم» میداند. او حتی در یکی از سخنرانیهای خود، داستان «عَمالیق» از کتاب سِفر خروج را به عنوان استعارهای برای تروریسم معاصر به کار برده است.
جمعبندی: از دیپلماسی تا مچ دست
آنچه در ماههای اخیر و به ویژه در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ شاهد آن هستیم، نمایشی از نحوهی نفوذ یک رابطهی سیاسی-دیپلماتیک به عمیقترین و سطحیترین لایههای فرهنگ عمومی است. رابطهی تنگاتنگ آرژانتین و اسرائیل که در سطح کلان با امضای پیمانهای راهبردی، انتقال سفارت و اعلام همبستگی سیاسی تعریف میشود، اکنون در سطح خرد و نمادین، خود را در پرچمهایی نشان میدهد که هواداران در ورزشگاهها به اهتزاز درمیآورند و دستبندهایی که بر مچ بازیکنان تیم ملی بسته میشود.