به گزارش مشرق، ماجرایی بخشیده شدن محرومیت مهاجم تیم ملی آمریکا پیش از دیدار با بلژیک با تماس مستقیم دونالد ترامپ با جیانی اینفانتینو آغاز شد، به اعتراض رسمی فدراسیون فوتبال بلژیک و واکنش تند یوفا رسید و حالا به یکی از بزرگترین چالشهای مدیریتی دوران ریاست رئیس فیفا تبدیل شده است.
جام جهانی ۲۰۲۶ کانادا، مکزیک و ایالات متحده آمریکا، از همان ابتدا با حضور سه کشور میزبان، رنگ و بوی سیاسی پررنگتری نسبت به دورههای گذشته داشت؛ اما کمتر کسی تصور میکرد یکی از حساسترین پروندههای این رقابتها نه در زمین مسابقه، بلکه در اتاقهای حقوقی فیفا و حتی کاخ سفید شکل بگیرد.
فولارین بالوگان در دیدار مرحله یکشانزدهم نهایی مقابل بوسنی و هرزگوین با کارت قرمز مستقیم از زمین اخراج شد و طبق مقررات، باید دیدار یکهشتم نهایی برابر بلژیک را از دست میداد، اما تنها چند ساعت پیش از شروع مسابقه، همه چیز تغییر کرد.
ورود کاخ سفید برای بخشیده شدن بالوگان
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در گفتوگو با خبرنگاران در دفتر بیضی کاخ سفید تأیید کرد که برای بخشیده شدن محرومیت بالوگان شخصاً با جیانی اینفانتینو تماس گرفته است. ترامپ در این خصوص گفت: «بهترین بازیکنان باید در زمین باشند. درست نیست یک تیم با غیبت بازیکن کلیدی حریفش برنده شود. من فقط درخواست بازبینی دادم، نگفتم باید لغو شود.»
دخالت سیاست در فوتبال، موضوعی نیست که بتوان آن را کتمان کرد، اما نهادی همچون فیفا حداقل در ظاهر همیشه سعی میکرد که نشان دهد مستقل است و سیاست در تصمیمهایش نقشی ندارد. با این حال مشخص شده که فشار کاخ سفید در بخشیده شدن محرومیت بالوگان بی تأثیر نبوده و چه بسا تأثیری مستقیم داشته است. رئیس جمهور آمریکا هم در ادامه دخالتهایش پا را هم فراتر گذاشت و درباره تصمیم رافائل کلاوس، داور برزیلی مسابقه گفت: «آن حرکت خطا نبود. اگر سابقه این داور را بررسی کنید... حالا نمیخواهم چیزی بگویم، اما کمی مشکوک است. تصمیمی گرفت که هیچکس نمیتوانست باور کند. بالوگان بهترین بازیکن ماست و او را اخراج کرد.»
فیفا: تماس انجام شد، اما تصمیم را قضات گرفتند
کمتر از ۲۴ ساعت پس از تماس دونالد ترامپ با اینفانتینو بود که کمیته استیناف فیفا رأی به تعلیق محرومیت بالوگان داد و مهاجم آمریکا مجوز حضور مقابل بلژیک را دریافت کرد. همین هم کافی بود تا موجی از انتقادها نسبت به استقلال نهادهای قضایی فیفا شکل بگیرد. جیانی اینفانتینو اگرچه اصل تماس ترامپ را تأیید کرد، اما هرگونه دخالت در روند رسیدگی را رد کرد. رئیس فیفا در این خصوص گفت: «بله، رئیسجمهور ترامپ با من تماس گرفت؛ همانطور که رؤسای کشورهای دیگر نیز تماس میگیرند. من توضیح دادم که روندی حقوقی در نهادهای مستقل قضایی فیفا در حال انجام است. نهادهای قضایی فیفا کاملاً مستقل هستند. آنها براساس آییننامه انضباطی و حقایق هر پرونده تصمیم میگیرند. اینکه من تصمیمی را بپسندم یا نه، اهمیتی ندارد. احترام به استقلال قضایی، اعتبار مسابقات را حفظ میکند.»
اعتراض یوفا و فدراسیون بلژیک به تصمیم عجیب فیفا
ماجرای بخشیده شدن محرومیت بالوگان آنقدر عجیب بود که به نوعی صدای همه را در آورد. یکی از شدیدترین واکنشها از داخل خانواده فوتبال اروپا و کنفدراسیون زیر مجموعه فیفا بیرون آمد. یوفا تصمیم فیفا را «بیسابقه، غیرقابل درک و فاقد توجیه حقوقی» توصیف کرد و به شکل بیسابقهای نسبت به روند رسیدگی به این پرونده اعتراض کرد. این جزو نادرترین واکنشها در سالهای اخیر است که مهمترین کنفدراسیون فوتبال جهان، بهصورت علنی یکی از تصمیمات انضباطی فیفا را زیر سؤال میبرد؛ اتفاقی که بسیاری آن را نشانه افزایش شکاف میان مقر مدیریتی زوریخ و اتحادیه فوتبال اروپا میدانند.
این تصمیم واکنش تند فدراسیون فوتبال بلژیک را هم به همراه داشت که آنها در بیانیهای رسمی اعلام کردند: «فدراسیون سلطنتی فوتبال بلژیک از تصمیم فیفا برای مجاز دانستن حضور بازیکن محروم تیم ملی آمریکا، فولارین بالوگان، در دیدار آمریکا و بلژیک در روز دوشنبه ۶ جولای، ساعت ۵ عصر به وقت سیاتل، ابراز شگفتی میکند. فیفا تصمیم خود را بر ماده ۲۷ قانون انضباطی خود مبتنی کرده است. این ماده میگوید کمیته انضباطی فیفا میتواند اجرای یک مجازات انضباطی قبلاً صادر شده را تعلیق کند. ماده ۶۶.۴ همان قانون به روشنی اعلام میکند که کارت قرمز به طور خودکار باعث محرومیت بازیکن از مسابقه بعدی تیمش میشود، همانطور که در تمام کارتهای قرمز قبلی صادرشده در این جام جهانی اجرا شده است.»
اظهار نظر عجیب ترامپ و اعتراض دوباره بلژیک
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا همچنین پیش از دیدار آمریکا و بلژیک، با لحنی کنایهآمیز بار دیگر به ماجرا اشاره کرد و گفت: «بازی امشب فوقالعاده است و هر دو تیم با ترکیب کامل به میدان میآیند. اگر هم ببازیم، شاید بعداً بگویم نتیجه دستکاری شده؛ درست مثل انتخابات ۲۰۲۰!»
با این حال اظهارات دونالد ترامپ پایان ماجرا نبود و در حالی که فیفا مجوز بازی بالوگان را صادر کرده بود، فدراسیون فوتبال بلژیک چند ساعت مانده به شروع بازی بیانیه دیگری صادر کرد که در این بیانیه فدراسیون آمده بود: «کمیته استیناف فیفا اعتراض بلژیک را غیرقابل پذیرش دانسته است، اما ما به فدراسیون فوتبال آمریکا اعلام کردهایم که در صورت حضور فولارین بالوگان در ترکیب مسابقه، صلاحیت او را بهصورت رسمی مورد اعتراض قرار خواهیم داد.» در عمل، بلژیکیها با وجود پذیرش رأی کمیته استیناف، تلاش کردند پرونده را از مسیرهای دیگر حقوقی دنبال کنند.
آیا تماس ترامپ واقعاً مؤثر بود؟
تابناک نوشت: از منظر حقوقی، هیچ سند رسمی وجود ندارد که نشان دهد تماس رئیسجمهور آمریکا مستقیماً باعث تغییر رأی کمیته استیناف شده است. فیفا نیز دقیقاً بر همین نکته تکیه میکند و مدعی شده تصمیم صرفاً توسط نهاد قضایی مستقل اتخاذ شده است، اما منتقدان پرسش دیگری مطرح میکنند؛ «اگر این تماس هیچ اهمیتی نداشت، چرا رئیس فیفا مجبور شد شخصاً آن را تأیید کند؟ و چرا درست پس از آن، رأیی صادر شد که برخلاف انتظار بسیاری از کارشناسان حقوق ورزشی بود؟»
حتی اگر فرض را بر استقلال کامل کمیته قضایی بگذاریم، همزمانی این دو اتفاق، مهمترین سرمایه هر نهاد قضایی یعنی «اعتماد عمومی» را هدف قرار داده است. پرونده بالوگان شاید از نظر فنی تنها درباره یک کارت قرمز باشد، اما در عمل به آزمونی برای اعتبار ساختار حکمرانی فوتبال جهان تبدیل شده است.
جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین جام جهانی است که رئیس جمهور یکی از میزبانان اصلی آن آشکارا درباره پرونده انضباطی یکی از بازیکنان تیم ملی خود اظهارنظر کرده، با رئیس فیفا تماس گرفته و ساعاتی بعد همان بازیکن مجوز حضور در مسابقه را دریافت کرده است. این تصویر، فارغ از اینکه تصمیم نهایی چگونه اتخاذ شده باشد، پرسشهای جدی درباره مرز میان قدرت سیاسی و استقلال نهادهای ورزشی ایجاد کرده است.
پروندهای که میتواند آینده اینفانتینو را تغییر دهد
شاید هیچگاه ثابت نشود که تماس دونالد ترامپ در رأی کمیته استیناف فیفا اثر مستقیم داشته است؛ همانگونه که خود اینفانتینو نیز بر استقلال کامل نهادهای قضایی فیفا تأکید میکند، اما در سیاست و مدیریت فوتبال، گاهی «برداشت عمومی» از خود واقعیت مهمتر است. امروز بسیاری از منتقدان فیفا این پرسش را مطرح میکنند که اگر رئیسجمهور آمریکا برای پرونده یک بازیکن تماس نمیگرفت، آیا همان تصمیم گرفته میشد؟
اعتراض رسمی یوفا، واکنش تند فدراسیون بلژیک و ایجاد این تصور که سیاست میتواند بر فرآیندهای قضایی فیفا سایه بیندازد، شاید بزرگترین چالش جیانی اینفانتینو در سالهای اخیر باشد؛ چالشی که ممکن است در آستانه انتخابات سال ۲۰۲۷ فیفا، بیش از هر پرونده مالی یا مدیریتی، مشروعیت ریاست او را هدف قرار دهد. اگر اعتماد به استقلال نهادهای قضایی فیفا خدشهدار شود، دیگر پرسش فقط درباره یک کارت قرمز نیست؛ بلکه درباره اعتبار تمام تصمیمات این سازمان در آینده خواهد بود.