به گزارش مشرق، اقدام اخیر کابینه رژیم صهیونیستی در پیشبرد طرح به رسمیت شناختن «نسلکشی ارامنه» در دوران امپراتوری عثمانی، موجی از واکنشهای تند را در جمهوری آذربایجان به همراه داشته است.
وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان با انتشار بیانیهای، تصمیم تلآویو در این خصوص را به شدت محکوم کرده و خواستار تجدیدنظر فوری مقامات رژیم اسرائیل در این رویکرد مداخله جویانه شده است.
واکنش تند باکو؛ دفاع از روایت ترکیه و نگرانی از قدرتگیری ارمنستان
دستگاه دیپلماسی باکو در موضعگیری صریح خود ادعا کرده که حقایق تاریخی مربوط به رویدادهای سال ۱۹۱۵ میلادی در حال «تحریف» است و تبدیل کردن این موضوع حساس تاریخی به ابزاری برای تصمیمگیریهای سیاسی، به هیچ وجه قابل قبول نیست.
جمهوری آذربایجان که همواره در این پرونده همسو با شریک راهبردی خود یعنی ترکیه حرکت میکند، اقدام اخیر صهیونیستها را نه تنها در مسیر صلح ارزیابی نمیکند، بلکه معتقد است اینگونه تحرکات نتیجهای جز تعمیق اختلافات و مانعتراشی در مسیر استقرار صلح پایدار در منطقه قفقاز جنوبی نخواهد داشت.
مقامات باکو همچنین با تاکید بر استمرار سیاستهای خود، اعلام کردهاند که همچنان به آنچه «دفاع از حقیقت تاریخی» و «تلاش برای تقویت صلح باثبات در منطقه» میخوانند، ادامه خواهند داد.
این در حالی است که تا این لحظه، مقامات رسمی ارمنستان واکنش رسمی و علنی به این تصمیم رژیم صهیونیستی نشان ندادهاند و در سکوت دیپلماتیک وقایع را رصد میکنند؛ سکوتی که نشاندهنده تردید ارمنستان نسبت به نیات واقعی تلآویو است.
ژستهای اخلاقی صهیونیستها در اوج نسلکشی غزه
در آن سوی میدان، مقامات رژیم اشغالگر قدس تلاش میکنند تا با گرفتن ژستهای انساندوستانه، از این پرونده تاریخی بهرهبرداری سیاسی کنند.
«گیدئون ساعر»، وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی اخیراً اعلام کرده که قصد دارد در نشست آتی کابینه، پیشنویس قطعنامهای را برای به رسمیت شناختن رسمی نسلکشی ارامنه ارائه دهد.
ساعر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق)، با نادیده گرفتن جنایات هولناک، کشتار زنان و کودکان بیدفاع و نسلکشی جاری این رژیم در نوار غزه که افکار عمومی جهان را جریحهدار کرده است، در اظهاراتی متناقض مدعی شد: «به رسمیت شناختن نسلکشی انجامشده علیه ملت ارمنی در سالهای پایانی امپراتوری عثمانی، یک تعهد اخلاقی و تاریخی است.»
وی در ادامه ادعاهای خود افزود: «در عین حال، محکوم کردن هرگونه انکار، کوچکنمایی یا تحریف حقایق تاریخی نیز کاملاً ضروری و بجاست.»
به گفته وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی، این پیشنویس پس از تایید در کابینه، برای تصویب نهایی به پارلمان این رژیم (کنست) ارجاع داده خواهد شد.
ابزارسازی از تاریخ برای تسویهحساب با ترکیه
ناظران سیاسی و کارشناسان مسائل منطقهای معتقدند که چرخش ناگهانی رژیم صهیونیستی در قبال پرونده ارامنه، بیش از آنکه ریشه در دلسوزی یا «تعهد اخلاقی» داشته باشد، یک ابزار فشار و اهرم باجخواهی در جریان تنشهای فزاینده میان تلآویو و آنکارا است.
رژیم اسرائیل در دهههای گذشته همواره برای حفظ روابط راهبردی و تجاری خود با ترکیه و جمهوری آذربایجان، از به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه خودداری میکرد.
حتی لابیهای وابسته به رژیم صهیونیستی در آمریکا سالها در همراهی با آنکارا، تلاش میکردند تا مانع از تصویب قطعنامههای مشابه در کنگره آمریکا شوند.
اما اکنون با بالا گرفتن درگیریهای لفظی میان بنیامین نتانیاهو و رجب طیب اردوغان بر سر جنگ غزه، توقف بخش عمدهای از مبادلات تجاری از سوی ترکیه و انتقادات آنکارا از جنایات صهیونیستها در فلسطین، رویکرد تلآویو دستخوش تغییر شده است.
پیشتر و در تابستان سال ۲۰۲۵ نیز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی در پاسخ به سوال «پاتریک بت دیوید»، خبرنگار و فعال رسانهای مبنی بر اینکه چرا تاکنون هیچیک از نخستوزیران اسرائیل نسلکشی ارامنه در اوایل قرن بیستم را به رسمیت نشناختهاند، با لحنی عوامفریبانه گفته بود: «من همین الان این کار را کردم. بفرمایید!»
همچنین در ماه مارس سال ۲۰۲۴، نتانیاهو در جریان یک لفاظی دیپلماتیک، شخص رجب طیب اردوغان را به انکار نسلکشی ارامنه متهم کرده بود تا از این طریق به رویکرد ضداسرائیلی آنکارا پاسخ دهد.
پیامدهای یک قمار دیپلماتیک؛ شکاف در ائتلاف تلآویو و باکو؟
واکنش تند و صریح باکو به این تصمیم نشان میدهد که بازی سیاسی تلآویو با کارت ارامنه، میتواند تبعات سنگینی برای اتحاد استراتژیک رژیم صهیونیستی و جمهوری آذربایجان به دنبال داشته باشد.
باکو سالهاست که یکی از تامینکنندگان اصلی انرژی و نفت برای رژیم اسرائیل به شمار میرود و در مقابل، تلآویو نیز طی سالهای گذشته به یکی از بزرگترین تامینکنندگان پهپادها و تسلیحات پیشرفته نظامی برای ارتش جمهوری آذربایجان در جریان جنگهای قرهباغ تبدیل شده بود.
با این وجود، خط قرمز باکو در سیاست خارجی، همسویی کامل با ترکیه در مسئله نفی ادعای نسلکشی ارامنه و جلوگیری از قدرتگیری لابی ارامنه است. خشم فعلی جمهوری آذربایجان به وضوح نشان میدهد که سردمداران تلآویو در محاسبات خود برای فشار بر اردوغان، شریک راهبردی و نظامی خود در قفقاز را نادیده گرفته و در موقعیت بسیار دشواری قرار دادهاند.
مقامات باکو به خوبی میدانند که هرگونه موفقیت دیپلماتیک برای ایروان در سطح بینالمللی، میتواند مواضع ارمنستان را در مذاکرات صلح قفقاز تقویت کند و موازنه را تا حدودی تغییر دهد.
از این رو، تلاش ابزاری صهیونیستها برای بهرهبرداری سیاسی از یک رویداد تاریخی، بذر بیاعتمادی و تنشهای جدیدی را در روابط سهجانبه تلآویو، باکو و آنکارا میکارد.
حال باید منتظر ماند و دید که آیا کابینه افراطگرای نتانیاهو حاضر است برای تسویهحساب مقطعی و سیاسی با ترکیه، روابط سودآور، تسلیحاتی و استراتژیک خود با جمهوری آذربایجان را قربانی کند، یا این نمایش تبلیغاتی نیز مانند موارد گذشته، در نهایت در راهروهای کنست رژیم صهیونیستی مسکوت خواهد ماند.