به گزارش مشرق، در ادامه تحلیلهای محافل صهیونیستی از تحولات مربوط به بعد از جنگ با ایران و سپس توافقی که اخیرا میان تهران و واشنگتن منعقد شد، روزنامه عبری هاآرتص، در مقالهای تحت عنوان «کشورهای خلیج فارس به آمریکا اعتماد ندارند و مسیری موازی با ایران را باز کردهاند»، به بررسی بحران ایجاد شده میان واشنگتن و کشورهای عربی بعد از جنگ منطقهای اخیر پرداخته و نوشت: دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تلاش زیادی انجام میدهد تا همه را متقاعد کند که توافقی که با ایران امضا کرده بیمعنی و ناهماهنگ نیست، بلکه یک نظم جدید است که آمریکا آن را ایجاد میکند و این تفاهمنامه «تسلیم بیقید و شرط ایران» است.
به گزارش القدس العربی، هاآرتص در این مقاله به قلم تسوی بارئیل، نویسنده و تحلیلگر برجسته صهیونیست تاکید کرد: بر کسی پوشیده نیست که اسرائیل در این توافقنامه صرفاً یک ناظر بود که مجبور به شرکت در آن شد و تنها کاری که از دستش بر میآید، این است که با صدای بلند سرفه کند و سعی در ایجاد اختلال در آن داشته باشد؛ به این امید که روند توافق میان تهران و واشنگتن را متوقف کند.
تلاش آمریکا برای بازسازی اعتماد اعراب
در ادامه این مقاله آمده است: اما در اینجا باید به سفر اخیر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا به امارات، کویت و بحرین اشاره کنیم که اولین سفر او به منطقه بعد از جنگ اخیر محسوب میشود و این سفر در راستای هماهنگی سیاستهای منطقهای نیست؛ زیرا برنامه سفر او شامل عربستان، قطر یا عمان نبود. در واقع روبیو قصد دارد به سه کشوری که از حملات ایران آسیب شدیدی دیدهاند اطمینان خاطر دهد، ادامه همکاری نظامی با آنها را تضمین و این کشورها را متقاعد کند که آمریکا قصد ندارد در برخورد با ایران سهل انگار باشد. اما با این حال انتظار میرود که این کشورهای عربی که برخی از آنها مانند اسرائیل احساس رها شدن میکنند، بی اعتمادی زیادی نسبت به ایالات متحده از خود نشان دهند.
رسانه مذکور عبری تاکید کرد که روبیو میگوید آمریکا به شدت با شرایطی که ایران برای عبور از تنگه هرمز تعیین کرده، مخالفت خواهد کرد و ترامپ هم ادعا میکند که ایران متعهد شده هزینه ترانزیت در تنگه هرمز دریافت نکند، اما تهران تفسیر متفاوتی دارد. مقامات ایرانی تاکید دارند که تهران پیشتر متعهد شده بود که هزینه ترانزیت دریافت نکند، اما فقط در طول دوره مذاکره ۶۰ روزه. بنابراین چه مذاکرات ادامه یابد و چه متوقف شود و چه توافقی امضا شود یا نه، ایران قصد دارد در این دوره از حق خود برای دریافت هزینه عبور و مرور از تنگه هرمز استفاده کند.
هاآرتص ادامه داد: در این زمینه ایران مذاکرات خود را با عمان آغاز کرده و محمد باقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره کننده ایران به همراه عباس عراقچی وزیر خارجه این کشور، اخیرا سفری به عمان داشتند و در بیانیه مشترکی که در پی این سفر منتشر شد، عمان و ایران از تشکیل یک گروه کاری مشترک برای بحث در مورد مدیریت ترافیک دریایی در تنگه هرمز، خدمات دریایی که قرار است در آنجا ارائه شود و هزینههای مرتبط با آن با هماهنگی سایر کشورهای خلیج فارس و طبق قوانین بینالمللی خبر دادند.
طرح شیخنشینان برای استقلال از آمریکا و همکاری با ایران
در ادامه این مقاله تاکید شده است: اما این فقط یک محور عمانی-ایرانی نیست که ظاهراً تلاشهای ایالات متحده برای تشکیل یک جبهه متحد خلیج فارس علیه ایران را دور میزند. محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، دیروز برای پیشبرد تشکیل یک تیم مذاکره مشترک بین ایران و کشورهای خلیج فارس وارد عمان شد. این تیم قصد دارد در مورد موضوع ترانزیت از طریق تنگه هرمز، هماهنگی مشترک ناوبری و اخذ هزینههای خدمات بحث کند.
نویسنده این یادداشت افزود: به نظر میرسد این یک ابتکار مستقل خلیج فارس است که ظاهراً ارتباطی با مذاکرات بین ایالات متحده و ایران ندارد. این ابتکار بر اساس فرضیات اساسی است که ممکن است رفتار آینده کشورهای خلیج فارس نسبت به ایران را تعیین کند. فرضیه اول این است که ایالات متحده قادر به اعمال فشار بر ایران در مورد کنترل اداری تنگه هرمز نخواهد بود. فرضیه دوم، که از فرضیه اول ناشی میشود، این است که به نفع کشورهای خلیج فارس است که قبل از اینکه ترامپ خودش امتیازاتی بدهد که میتواند به ایران کنترل بیش از حد بر ترانزیت از طریق تنگه بدهد، با ایران به توافق برسند.
نویسنده این یادداشت تصریح کرد: این فرضیات نه تنها نشاندهنده بحران اعتماد به توانایی ایالات متحده برای مذاکره مؤثر با ایران است، بلکه بر نیاز فوری به تدوین یک سیاست مستقل خلیج فارس تأکید میکند که ایران را شریکی ضروری میداند، نه تنها در امور ناوبری در خلیج فارس، بلکه در بسیاری از زمینههای دیگر. به عنوان مثال، کشورهای خلیج فارس، به ویژه عربستان سعودی، پس از لغو موقت تحریمهای ایالات متحده، باید در مورد بازاریابی نفت با ایران هماهنگ شوند. آنها همچنین باید در مورد تأسیس «صندوق بازسازی» ۳۰۰ میلیارد دلاری وعده داده شده به ایران و قبل از آن، آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار (از ۲۴ میلیارد دلار) مسدود شده در بانکهای سراسر جهان بحث کنند.
رسانه مذکور صهیونیستی ادامه داد: لازم به ذکر است که بخش قابل توجهی از دارا ییهای ایران در کشورهای خلیج فارس نگهداری میشود. قطر ۶ میلیارد دلار و عراق ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار بدهی به ایران برای خرید برق و گاز دارند، علاوه بر چندین میلیارد دلار سپرده در بانکهای امارات متحده عربی.
اختلاف بر سر آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار اول، اولین آزمون «موضع قاطع» ایالات متحده در اجرای یادداشت تفاهم محسوب میشود. از دیدگاه ایران، آزادسازی این مبلغ اولیه به عنوان اثبات جدیت ایالات متحده تلقی میشود و نشان میدهد که این توافقات صرفاً حرکات نمادین نیستند، بلکه وسیلهای واقعی برای انجام تعهدات آن هستند. برای کشورهای خلیج فارس، این لحظهای است که ممکن است اشتباه کلاسیک در آن رخ دهد: پرداخت اولیه قبل از مشاهده هرگونه تغییر در رفتار و قبل از دریافت تضمینهای کافی در مورد امنیت، ناوبری و تشدید تنشهای منطقهای.
هاآرتص افزود: اگرچه کشورهای خلیج فارس در تصمیم خود در مورد آزادسازی وجوه ایران مستقل نیستند، ایجاد یک مکانیسم مذاکره موازی بین کشورهای خلیج فارس و ایران، قوانین جدیدی را نه تنها در مورد مدیریت ناوبری در خلیج فارس، بلکه در مورد روابط آینده بین ایران و کشورهای خلیج فارس ایجاد خواهد کرد. این امر بر رویکرد واشنگتن، از جمله موضوع آزادسازی وجوه، تأثیر خواهد گذاشت. وزیر امور خارجه عربستان سعودی توضیح داد که حملات ایران باعث «از دست رفتن قابل توجه اعتماد» شده است و این اعتماد باید قبل از هرگونه همکاری اقتصادی بازسازی شود.
این رسانه عبری خاطرنشان کرد: اما وزارت امور خارجه قطر نسخه معتدلتری را منتشر و تاکید کرد: «نیاز به گفتگو و توافق در مورد چگونگی تضمین امنیت در منطقه وجود دارد.». با این حال، هر دو نسخه ضرورت گفتگوی اعراب با ایران را تصدیق میکنند و مفهوم صرفاً نظارهگر بودن از حاشیه، در حالی که منتظر نتیجه مذاکرات بین ایران و ایالات متحده هستند را رد میکنند.
تقویت اهرم سیاسی ایران در مذاکرات با آمریکا بعد از تغییر موضع اعراب
بر اساس این مقاله، این موضع کشورهای خلیج فارس که ایران را به عنوان شریکی برابر با این کشورها در نظر میگیرد، به تهران اهرم سیاسی میدهد که ممکن است در مذاکرات با ایالات متحده از آن استفاده کند. از قضا، کشورهایی که ضربات قابل توجهی از ایران متحمل شدهاند، ممکن است به نقش قبل از جنگ خود بازگردند: یک چارچوب سیاسی و اقتصادی که به ایران اجازه میدهد در برابر فشار و تهدیدهای آمریکا مقاومت کند.
روزنامه هاآرتص افزود: روبیو تلاش خواهد کرد تا کشورهای خلیج فارس را متقاعد کند که ایالات متحده همچنان قادر است معمار نظم امنیتی منطقهای باشد، نه صرفاً یک قدرت واکنشی که پس از وقوع بحرانها به آنها پاسخ میدهد، و اینکه مسیر پیش رو برای ایران به هزینه متحدان واشنگتن نیست. با این وجود، او ممکن است با واقعیت جدیدی روبرو شود که در آن کشورهای خلیج فارس مسیر جداگانه خود را پیش میگیرند.
در پایان این یادداشت آمده است: در این زمینه، مذاکرات بین اسرائیل و لبنان اهمیت گستردهتری پیدا میکند. روبیو با دقت تأکید کرد که واشنگتن مستقیماً با دولت مستقل لبنان در مورد مسائل بین این کشور و اسرائیل، جدا از چارچوب مذاکرات ایالات متحده با ایران، صحبت خواهد کرد. با این حال، تفکیک کامل این دو حوزه عملاً غیرممکن است. اگر یادداشت تفاهم با ایران در آزمون تنگه هرمز، آزادسازی داراییهای مسدود شده و اقدامات اعتمادسازی با کشورهای خلیج فارس شکست بخورد، چشمانداز ثبات در جبهه لبنان نیز به خطر خواهد افتاد.