به گزارش مشرق، در رویدادی مهم در اوایل هفته جاری «عبدالرحمن محمد عبدالله»، سرکرده منطقه خودخوانده سومالیلند به همراه همسرش «فردوسه محمد روبلی» در سفری وارد سرزمین اشغالی شد و مورد استقبال اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی قرار گرفت. هرتزوگ این سفر را «تاریخی» خواند که بیانگر وجود پتانسیل زیاد برای شراکت بین دو طرف است.
حضور مقام ارشد سومالیلند در فلسطین اشغالی در شرایطی صورت گرفت که این رژیم در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ نخستین بازیگر سیاسی بود که استقلال این منطقه را از سومالی به عنوان یک کشور خودخوانده به رسمیت شناخت. پس از آن بود که در ۶ ژانویه ۲۰۲۶ «گیدعون ساعر» وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به عنوان نخستین مقام بلندپایه این رژیم به سومالیلند سفر کرد. به باور تصمیمسازان در تلآویو این اقدام به عنوان گامی مهم برای به دست آوردن «عمق استراتژیک» در مواجهه با تهدیدات یمن ارزیابی شد.
واقعیت این است که سومالیلند دارای موقعیتی ژئوپلتیک در شاخ آفریقا است. این منطقه در نزدیکی تنگه بابالمندب قرار دارد و مشرف بر خلیج عدن است و رژیم صهیونیستی نیز همواره به روشهای مختلف در پی یافتن پایگاهی برای نفوذ در این حوزه بوده است.
با توجه به این شرایط است که هرتزوگ در دیدارش با رئیس سومالی لند مدعی شد: «اسرائیل و سومالیلند طیف گستردهای از منافع و تهدیدات مشترک دارند که مهمترین آن مقابله با به اصطلاح افراطگرایی و آرزوی مشترک برای امنیت و ثبات در شاخ آفریقا و کل منطقه است.»
نکته مهم آنکه پیش از سفر عبدالرحمن محمد عبدالله، گزارشهایی از فعالیتهای نظامی-امنیتی اسرائیل در سومالیلند با همراهی امارات متحده عربی منتشر شد. در این خصوص وبسایت «نتزیو نت» اعلام کرد پایگاه/بندر دریایی بربره در سومالیلند که از سال ۲۰۱۷ توسط امارات در دست ساخت است، اکنون به وضعیت عملیاتی نزدیک میشود.
زیرساختها شامل یک باند ۴ کیلومتری، انبارهای مهمات زرهی و سیستمهای دفاع هوایی است. در حالی که اپراتور مورد نظر آن هنوز مشخص نیست، گزینههای احتمالی شامل امارات، فرماندهی آفریقای ایالات متحده (AFRICOM) یا اتیوپی هستند که برای دسترسی به دریا با سومالیلند تفاهمنامهای امضا کرده است.
طبق عکسهای هوایی، این تأسیسات دریایی میتواند زیردریاییهای کلاس دلفین اسرائیل را در خود جای دهد که برای سهگانه هستهای و قابلیت «ضربه دوم» اسرائیل محوری هستند و طبق گفته منابع خارجی به موشکهای کروز و بالستیک تا برد ۱۰۰۰ کیلومتر مسلح هستند.
در واقع حضور نیروی دریایی اتش رژیم صهیونیستی در سومالیلند و آمادهسازی بندر بربره برای دریافت زیردریاییهای دلفین، بخشی از یک شبکه پیچیده از منافع استراتژیک، از جمله امارات متحده عربی، اتیوپی و ایالات متحده است. از ژوئن ۲۰۲۶، گزارشهای قابل توجهی مبنی بر روابط امنیتی نزدیکتر بین اسرائیل و سومالیلند وجود دارد، اما حضور دائمی یا عملیاتی زیردریایی هنوز رسماً تأیید نشده است.
برنامهریزی اسرائیل برای حضور نظامی در سومالیلند به چند سال قبل برمیگردد. بنا به گزارش سی.ان.ان و بلومبرگ تیمهای امنیتی اسرائیل در اوایل ژوئن ۲۰۲۴ از سومالیلند بازدید کردند تا مکانهایی را برای ایجاد یک پایگاه و پستهای اطلاعاتی بررسی کنند. قرار بود پایگاه برنامهریزی شده در بربره به اسرائیل امکان برد عملیاتی بسیار نزدیکتری به یمن (را بدون نیاز به سوختگیری هوایی پیچیده بدهد. زیرا جنگندههای اسرائیلی برای رسیدن به یمن مجبورند فاصله بیش از دو هزار کیلومتری را طی کنند که این بعد مسافت نیازمند سوختگیری هوایی است، ضمن آنکه عملیاتها را هزینهبر هم میکند. اما فاصله بربره تا سواحل یمن حدود ۲۶۰ کیلومتر است. براین اساس رقابت کشورها در «سومالی و سومالیلند» بخشی از یک درگیری گستردهتر برای نفوذ منطقهای است که با اختلاف نظر بر سر غزه، سوریه و سایر تحولات در سراسر خاورمیانه و آفریقا تشدید شدهاند.
در سالهای اخیر شاخ آفریقا به عرصه اصلی مبارزه برای کنترل مسیرهای تجارت دریایی در دریای سرخ و تنگه باب المندب تبدیل شده است. اما این همه ماجرا نیست. گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد اسرائیل در جریان درگیری نظامی با ایران، از سومالیلند برای انجام حملاتش استفاده کرده است. در این راستا، فعالیت در سومالیلند یک پایگاه حمله اصلی نبوده، بلکه یک پایگاه پشتیبانی بوده: یک منطقه سوختگیری برای هواپیماها، یک ایستگاه نجات و امداد برای خلبانان در مواقع اضطراری، حوزهایی برای جمعآوری اطلاعات در مورد تحرکات ایران و انصارالله در دریای سرخ، نظارت بر پرتاب موشک و پهپاد از یمن و یک مرکز لجستیک برای پشتیبانی از عملیات دوربرد.
بنابراین با توجه به کارویژههای نظامی-امنیتی سومالیلند برای اسرائیل، میتوان این توصیف را برای این منطقه درست دانست که گفته میشود: سومالیلند از دیدگاه اسرائیل، یک «ناو هواپیمابر زمینی» است که بین بندر ایلات و خلیج فارس واقع شده است. از این رو به رسمیت شناختن تجزیه کشور سومالی در قالب «سومالیلند» در مسیر راهبردهای منطقهای اسرائیل به شمار میرود و حتی میتوان گفت این منطقه حلقه مرکزی در راهبرد منطقهای رژیم صهیونیستی علیه محور مقاومت به شمار میرود.