به گزارش سرویس جهان مشرق، در حالی که سرخط اخبار مربوط به جنگ، بر تهدید ترامپ جنایتکار و نامتعادل مبنی بر حمله وسیع به زیرساختهای خاک مقدس ایران است(در حالی که حملات جنایتکارانه به زیرساختهای کشئور توسط دمشن آمریکایی-صهیونی مدتی است عملا شروع شده)، اما نکتهای که معمولا در داخل کشور چندان به آن اشاره نمی شود، گوشت دشمن زیر دندان ایران در منطقه، در صورت حماقت بزرگ ترامپ است. در حالی که افکار عمومی دنیا عمدتا متوجه بحران انرژی ناشی از کنترل تنگه هرمز است، یک بازار رو به رشد و به شدت آیندهدار برای غربیها، بازار هوش مصنوعی و تجارت «داده» در منطقه است. از چند سال قبل، ابر-پروژهی تبدیل جنوب خلیج فارس به «هاب هوش مصنوعی» با سرمایههای کلان و زیرساختهای گسترده کلید خورده است. بخش مهمی از سرمایهی الیگارشی زرسالار غربی، که در حقیقت موتور محرکه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه جمهوری اسلامی ایران است، در این حوزه در این منطقه خفته است.
رسانهی صهیونی Ynet، روز گذشته تیتر زد که ایران مرکز دادهی غول هوش مصنوعی دنیا، یعنی شرکت AI را در بانک اهداف خود قرار داده است، مرکزی که دستکم، ۳۰ میلیارد دلار قیمت آن محاسبه شده است.
اما از این مهمتر، گزارشی است که وبگاه «Investor’s Daily Business» درباره آیندهی مبهم این «هاب هوش مصنوعی» روز ۷ آوریل منتشر کرده است.
طبق این گزارش، در حالی که تیترهای خبری مربوط به جنگ ایران بر حملات به ابرمقیاسسازهای آمریکایی در غرب آسیا متمرکز است، شرکتهای چینی فعال در حوزه هوش مصنوعی مانند هواوی و علیبابا نیز با ریسک فزایندهای نسبت به زیرساختهای خود در این منطقه مواجه هستند و سرمایهگذاران ممکن است پیامدهای گستردهتر این موضوع را نادیده بگیرند.
حملات موشکی ایران به مراکز داده آمازون وب سرویسز در امارات متحده عربی در اوایل مارس، موجی از شوک را در بخش فناوری ایجاد کرد. نگرانیهای مربوط به درگیری ایران بر فشار وارد بر سهام آمازون در سال جاری افزوده است.
پهپادهای ایرانی از آن زمان تاکنون دو بار بزرگترین مرکز داده آمازون را در بحرین هدف قرار دادهاند (روزنامه فایننشال تایمز اول آوریل از خسارتهای آن گزارش داد) و به گفته رسانههای دولتی، یک روز بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به یک مرکز داده اوراکل در دبی حمله کرد.
تمرکز تهدیدات از زیرساختهای نفتی به نوع جدیدی از هدف تغییر کرده است: مراکز داده. اما تأکید بر شرکتهای آمریکایی، واقعیت مهمی را نادیده میگیرد: شرکتهای چینی فعال در منطقه خلیج فارس همچنان با ریسک واقعی زیرساختی روبرو هستند و این موضوع روایتی را که میگوید این شرکتها به نوعی از این درگیری مصون هستند، به چالش میکشد.
ردپای رو به رشد هوش مصنوعی چین در خلیج فارس
علیبابا و هواوی از طریق خدمات ابری، مراکز داده و زیرساختهای مخابراتی به طور تهاجمی در سراسر منطقه در حال گسترش هستند و سهم رو به رشدی از درآمدهای آتی خود را به داراییهایی پیوند میزنند که در داخل یک منطقه بالقوه درگیری قرار دارند.
علیبابا متعهد شده است در سه سال آینده حدود ۵۳ میلیارد دلار برای زیرساختهای هوش مصنوعی هزینه کند، در حالی که واحد ابری آن که بخش کلیدی این تلاش است، ۳۶ درصد نسبت به سال قبل رشد داشته است. این مقیاس سرمایهگذاری نشان میدهد که چه مقدار سرمایه اکنون به سیستمهایی گره خورده است که به طور فزایندهای در معرض ریسک ژئوپلیتیکی قرار دارند.
به گفته شرکت مشاوره کرنی، خاورمیانه میزبان ۲۸۳ مرکز داده در ۱۷ کشور است و این موضوع نشان میدهد که چه میزان از زیرساختهای حیاتی هوش مصنوعی اکنون در داخل یک منطقه بالقوه درگیری قرار دارد.
«وقتی به مراکز داده حمله میکنید، لزوماً به همان شیوهای که به زیرساختهای نفت و گاز حمله میکنید، به زیرساختهای اصلی ضربه نمیزنید. اما به اعتماد سرمایهگذاران حمله میکنید.» جسی مارکس، مدیرعامل شرکت تحقیقاتی و مشاورهای RIHLA، به Investor's Business Daily گفت: «شما به ۲۰ تا ۳۰ سال آینده سرمایهگذاری و توسعه در منطقه حمله میکنید.»
جنگ ایران: مراکز داده به عنوان اهداف راهبردی
روابط پکن در منطقه میتواند ریسک زیرساختهای چین را کاهش دهد، اما مارکس میگوید تصویر پیچیدهتر است.
او گفت: «از سوی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، ایرانیها تمایل کمتری به حمله به زیرساختهای چین دارند.»
با این حال، ریسک گستردهتر برای زیرساختهای مستقر در خلیج فارس همچنان پابرجاست.
مارکس افزود: «از سوی ایرانیها نیز در مورد آنچه هدف قرار میدهند، عمد و قصد زیادی وجود دارد.»
تا کنون، شواهد واضحی مبنی بر هدف قرار گرفتن مراکز داده چین در خلیج فارس وجود ندارد.
مارکس گفت: «من هیچ مدرکی از آن ندیدهام.»
اما این بدان معنا نیست که زیرساختهای چین به طور کامل از خطر خارج هستند، به ویژه در سمت ایران.
مارکس گفت شرکتهای چینی به طور عمیقی در بخش مخابرات و فناوری ایران درگیر هستند و افزود که به احتمال زیاد زیرساختهای آنها در آنجا تحت تأثیر حملات قرار گرفته است.
شرکتهای چینی همچنان با ریسک مواجه هستند، زیرا تشدید تنش در منطقه، زیرساختها و سرمایهگذاریهای آینده آنها را تهدید میکند، حتی اگر هدف اصلی حملات نباشند.
سرمایهگذاری هوش مصنوعی بعداً به کجا خواهد رفت؟
نگرانی فراتر از آسیب فیزیکی است، زیرا شرکتها ممکن است شروع به بازاندیشی در مورد ساختوساز در امارات متحده عربی کنند و به طور بالقوه سرمایهگذاریهای آینده هوش مصنوعی را به جای دیگری منتقل نمایند.
این سؤال در امارات متحده عربی که خود را به عنوان یک قطب باثبات برای کسبوکار جهانی و سرمایهگذاری فناوری معرفی کرده است، بیشترین اهمیت را دارد. اگر شرکتها شروع به تردید در این فرضیه کنند، اندازهگیری ضررها دشوارتر خواهد بود. ضربه بزرگتر میتواند از سرمایهای باشد که هرگز وارد منطقه نمیشود.
خلیج فارس در مرکز توسعه هوش مصنوعی قرار دارد و ترکیبی از انرژی ارزان، منابع عمیق سرمایه و موقعیت راهبردی را ارائه میدهد که آسیا، اروپا و آفریقا را به هم متصل میکند. مارکس گفت درگیری در حال حاضر هزینهها را در سراسر زنجیره تأمین هوش مصنوعی، از جمله قطعات کلیدی مانند نیمهرساناها، افزایش داده است.
بخش انرژی نیز از قبل تحت فشار است. حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکند و این درگیری قیمت سوخت را بالا برده است. برای مراکز داده که به انرژی پایدار و کمهزینه وابسته هستند، این موضوع لایه دیگری از ریسک را ایجاد میکند که بسیار فراتر از منطقه گسترش مییابد.
تأثیر بلندمدت جنگ ایران بر جاهطلبیهای هوش مصنوعی در خلیج فارس
برای شرکتهای چینی مانند هواوی و علیبابا، خاورمیانه به طور فزایندهای به یک بازار رشد مهم برای زیرساختهای هوش مصنوعی تبدیل میشود که ناشی از انرژی ارزان، سرمایه دولتی و تقاضا برای سیستمهای ابری مستقل (حاکمیتی) است.
علیبابا ردپای ابری خود را در خلیج فارس، از جمله از طریق مراکز داده در دبی و مشارکتهای منطقهای، گسترش داده است. برای هواوی نیز با توجه به نقش دیرینهاش در زیرساختهای مخابراتی منطقه و تلاشش برای فروش سیستمهای جامع هوش مصنوعی، سرمایهگذاری زیادی در میان است.
سؤال برای سرمایهگذاران این است که آیا این درگیری نشاندهنده یک اختلال موقت است یا یک تغییر دائمیتر در نحوه استقرار زیرساختهای هوش مصنوعی در سطح جهانی؟
مارکس گفت: «شرکتهای چینی واقعاً در این کار خوب هستند که به یک اکوسیتم آسیبدیده از درگیری نگاه کنند و بگویند "چگونه میتوانیم به بازسازی کمک کنیم یا در اینجا جای پایی به دست آوریم؟»
ریسک درگیری در خلیج فارس دیگر فقط یک داستان مربوط به فناوری آمریکا نیست و در حال تأثیرگذاری بر مکانهایی است که شرکتها برای ساختوساز انتخاب میکنند.