سرویس دفاع و امنیت مشرق _ از اوایل سال ۲۰۲۱ و دوران ورود جو بایدن به کاخ سفید، استراتژی فرماندهی نظامی امریکا در منطقه خاورمیانه (سنتکام) دچار تغییرات اساسی شده و عمده نیروهای امریکایی از کشورهایی نظیر افغانستان، قطر، امارات و ... خارج شده به مرکز عملیاتی جدیدی منتقل شدند یعنی کشور اردن.
یکی از دلایل اصلی انتقال نیرو و تجهیزات به اردن که توسط تحلیلگران آمریکایی عنوان شده است، کاهش تهدیدات حملات موشکی در منطقه خلیج فارس از جانب ایران و نیروهای تحت حمایت آن است. علاوه بر اینکه طبق اذعان وزارت امور خارجه آمریکا، اردن یک شریک حیاتی برای ایالات متحده در زمینههای امنیتی در منطقه بوده و با نیروهای ائتلاف آمریکایی علیه القاعده، داعش و دیگر گروههای تروریستی همکاری میکند. طبق توافقنامه آمریکا و اردن که از فوریه ۲۰۲۱ عملیاتی شده است، نیروهای آمریکایی به مدت ۱۵ سال، ۱۲ پایگاه هوایی و دریایی در اختیار دارند که ۴ پایگاه جهت آموزش نظامیان اردنی و اقدامات گوناگون به طور مشترک مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
حمله به این پایگاه، ارتش امریکا در خاورمیانه را فلج می کند
در میان ۱۲ مقر نظامی که دولت اردن در اختیار امریکا قرار داده است پایگاه هوایی موفق السلطی مهمترین مقر و مرکز عملیات سنتکام در خاورمیانه محسوب می شود.
به ادعای کارشناسان غربی، پایگاه هوایی موفق السلطی در شرق اردن، در سالهای اخیر به یکی از نقاط کلیدی معماری بازدارندگی ایالات متحده در برابر ایران و نیروهای مقاومت با آن تبدیل شده است. اهمیت این پایگاه نه از حضور پرشمار نیروهای رزمی، بلکه از جایگاه جغرافیایی، امنیت سیاسی میزبان و کارکرد عملیاتی چندمنظوره آن ناشی میشود.
از نظر جغرافیایی، موفق السلطی در نقطهای قرار دارد که امکان دسترسی سریع به جنوب سوریه، غرب عراق و شمال عربستان را فراهم میکند؛ یعنی دقیقاً همان کریدورهایی که شبکه نیروهای محور مقاومت در آنها فعال هستند. این موقعیت، پایگاه را به سکویی مناسب برای مأموریتهای اطلاعاتی، شناسایی، نظارتی (ISR) و همچنین عملیات واکنش سریع تبدیل کرده است.
در بعد عملیاتی، آمریکا از این پایگاه برای استقرار پهپادها، هواپیماهای شناسایی، سوخترسانها و در مقاطعی جنگندهها استفاده کرده است. در حال حاضر و در فضای پر تنش فعلی در خصوص احتمال تجاوز نظامی علیه ایران، عمده جنگنده های امریکایی در خاورمیانه در همین پایگاه مستقر هستند از حمله ۳۷ فروند جنگنده F-۱۵E و ۲۴ فروند A-۱۰ .
نکته مهم این است که برخلاف پایگاههای بزرگتر در خلیج فارس که در فواصل ۱۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتری از خاک ایران قرار داشته و در برد آتش انواع موشک بالستیک، راکت های هدایت شونده و پهپادهای کوتاه برد نیز قرار دارند، پایگاه موفق السلطی حدود ۸۵۰ کیلومتر تا خاک ایران فاصله دارد و تنها با موشک های میانبرد یا پهپادهای برد بلند نظیر شاهد ۱۳۶ امکان حمله به آن وجود دارد.
اما از سوی دیگر تجمع سنگین نیرو، تجهیزات و اتاق عملیات مشترک امریکا در پایگاه موفق السلطی می تواند آن را به پاشنه آشیل عملیاتی امریکا نیز تبدیل کند؛ در صورتی که سیستم های دفاعی مستقر در پایگاه در برابر یک موج حمله موشکی ایران ناکام بمانند و تعداد قابل توجهی موشک به آن اصابت کند ممکن است خسارتی غیر قابل جبران در کوتاه مدت بر توان عملیات نظامی امریکا وارد شود.
این موضوع زمانی در خصوص پایگاه العدید قطر نیز صادق بود و حتی در جنگ ۱۲ روزه و طی عملیات بشارت فتح نیز اصابت موشک بالستیک ایرانی به تجهیزات ارتباطی اصلی این پایگاه، آن هم در شرایطی که یک حمله محدود با تعداد کمی موشک انجام شده بود موجب اخلال کامل در عملیات این پایگاه امریکایی شده بود.
استقرار گسترده پدافندی برای جلوگیری از وقوع فاجعه
حجم گسترده پروازهای ترابری نظامی ارتش امریکا به خاک اردن در هفته های گذشته نشان می داد که آنها در حال استقرار سامانه های پدافندی اضافی در پایگاه موفق السلطی برای احتمال حتمی شدن درگیری نظامی در آینده نزدیک هستند.
بر اساس تصاویر ماهواره ای که از سوی یک ماهواره تجاری چینی به تازگی منتشر شده است، ارتش امریکا کار استقرار دو آتشبار اضافه سامانه پدافندی را به تازگی در خاک اردن به پایان رسانده است.
این دو سامانه پدافندی، سامانه های مشهور پاتریوت و تاد هستند که در مواضع ویژه در اطراف پایگاه موفق السلطی در شرق اردن مستقر شده اند.
آتشبار تاد مستقر شده در اردن دارای ۶ عدد پرتابگر (مجموعا ۴۸ موشک) است که به ازای شلیک ۲ موشک رهگیر برای هر موشک بالستیک، قادر به مقابله با یک موج ۲۴ فروندی خواهد بود.
سامانه پاتریوت مستقر شده نیز شامل ۶ پرتابگر است که هر کدام ۱۲ موشک PAC-۳MSE را در خود جای داده و روی کاغذ توان مقابله با ۳۶ موشک پرتابی از ایران را خواهند داشت.
اگرچه عملکرد این سامانه ها هرگز کامل نبوده و در مواردی بازده آنها حتی به زیر ۵۰ درصد نیز رسیده است اما حتی در بهترین بازده عملیاتی ممکن نیز، شلیک یک موج بالای ۶۰ فروندی موشک بالستیک از خاک ایران می تواند دفاع ضد موشکی پایگاه موفق السلطی را به طور کامل اشباع کرده و آسیب غیر قابل جبرانی بر مرکز عملیات نظامی ارتش امریکا در خاورمیانه وارد کند.