به گزارش مشرق، بسیاری از دولتها در کشورهای مختلف احتمالاً با گروههای مخالف و اپوزیسیون روبهرو هستند. این گروهها از مخالفان سیاسی گرفته تا گروههای جداییطلب را شامل میشوند. جمهوری اسلامی ایران از ابتدای حاکمیت خود روزهای سختی را در مقابل گروههای معاند، جداییطلب و اپوزیسیون از سر گذرانده و تاکنون توانسته امنیت و آرامش را در جامعه تأمین کند. اما در بین همه کشورهایی که با فعالیت گروههای مخالف روبهرو هستند، فعالیت گروههای اپوزیسیون ساکن خارج ج.ا.ا میتواند یک نمونه عجیب مطالعاتی باشد.
این گروه از این منظر میتواند به عنوان مورد مطالعاتی پژوهشهای آکادمیک قرار بگیرد که برخلاف اپوزیسیون بسیاری از کشورهای دیگر، اولاً دل در گذشته پر فساد و دیکتاتوری رژیم پهلوی دارد. ثانیاً هیچ درکی از حکمرانی ندارد و تمام دغدغهاش سادهسازی حکمرانی در جهان پر آشوب است. سوم اینکه برای تصویر چشمانداز آینده هم در گذشتههای دور (جهان قبل از سال ۱۹۷۹ میلادی) سیر میکند. چهارم اینکه، بسیار ضد وطن بوده و بارها حتی بر ضد تمامیت ارضی کشور فعالیت داشته است. پنجم اینکه بسیار خشن و ضد دموکراسی بوده و بارها به صندوقهای رأی و دیگر ایرانیان ساکن خارج حمله کرده و ششم اینکه بارها دشمنان ایران را برای تشدید تحریمها و فشار بر مردم ایران تشویق کرده است. اما اینها یک روی سکه است. روی دیگر ماجرا، تعداد زیادی افراد بیوطن هستند که در قالب پروژههای رسانهای، برای سفیدنمایی رژیم فاسد و ستمگر پهلوی و تبلیغ یک آینده توخالی، کمکهای مالی عجیبوغریب از دشمنان ایران دریافت کرده و صرفاً به فکر پرکردن جیب خود بودهاند. در ادامه تنها به بررسی کمکهای مالی دریافتی برخی از این فاندبگیران ضد وطن پرداخته شده است.
مسیح علینژاد از دستمزد ۸۶۵ هزار دلاری تا دریافت وام!
فعالیتها و اظهارات ضدایرانی و وطنفروشانه برخی ایرانیان خارجنشین بهویژه فعالان رسانهای اگر تا چند سال پیش رنگوبوی فرهنگی (تبلیغات سنگین علیه حجاب و بسیاری از موضوعات فرهنگی و خانواده) داشت؛ اما در چند سال اخیر این افراد بدون تعارف رویکرد خود را بسیار شفاف کرده و خواستار نابودی ایران و ایرانی شدهاند. این افراد علاوه بر تشویق دولت آمریکا به تشدید تحریمهای ایران، ضمن عادیسازی حمله نظامی، بارها خواستار حملات گسترده به زیرساختهای کشور، ازکارانداختن خدمات و زیرساختهای عمومی و حتی بمباران گسترده کشور نیز شدهاند. در رأس آنها، پروژه مسیح علینژاد بسیار قابلتأمل است. این خبرنگار سابق که در ابتدا پروژه رسانهای خود را با شعارهای موهوم نجات زنان ایران از حجاب و خانواده شروع کرده بود، حالا چند سالی است پروژههای گستردهای را برای براندازی امنیتی و سیاسی شروع کرده و بارها خواستار تشدید تحریمها علیه ملت ایران برای بهزانودرآوردن حاکمیت و همچنین حمله نظامی به کشورمان از سوی آمریکا شده است. برخلاف ادعاهای وطنپرستانه وی، بررسیها نشان میدهد علینژاد برای این پروژههای رسانهای کمکهای هنگفتی از سوی دولت آمریکا دریافت کرده است.
بر اساس دادههای وبسایت USAspending.gov که اطلاعات مربوط به هزینههای دولتی را منتشر میکند، مسیح علینژاد برای فعالیتهای ضدایرانی خود از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ مجموعاً ۸۶۵ هزار دلار از آمریکا کمک مستقیم دریافت و در یک فقره نیز وام برای یکی از پروژههای خود اخذ کرده است.
به عبارتی، مسیح علینژاد در دوره ۱۰ساله ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ سالانه به طور میانگین ۸۶ هزار دلار کمک دریافت کرده است. این رقم درحالی است که بررسیها از میانگین درآمد خانوارهای آمریکایی نشان میدهد در این مدت میانگین درآمد سالانه خانوار از ۵۶ هزار دلار در سال ۲۰۱۵ به ۸۴ هزار دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده و میانگین درآمد خانوار طی این ۱۰ سال، ۶۹ هزار دلار بوده است. اما برای تصور رقم ریالی کمکهای دریافتی او از دولت آمریکا نیز اگر این رقم را با نرخ امروز دلار محاسبه کنیم، به رقم ۱۲۵ میلیارد تومان خواهیم رسید. البته این ارقام صرفاً مربوط به کمکهای دریافتی علینژاد از دولت آمریکاست. دادههای مختلف نشان میدهد برخی ایرانیان خارجنشین در حوزه رسانه از طریق تعریف پروژههای مختلف وطنفروشانه، از منابع مختلف کمک دریافت میکنند که این کمکها شامل چندین طیف از دشمنان ایران است، همچنین افرادی چون مسیح علینژاد از طریق ارائه خدمات مشاورهای به رسانههای ضدایرانی نیز منابع درآمدی دیگری دارند.
ایدۀ تأسیس صندوق فناوری باز
ازجمله اقدامات دیگر فعالیتهای رسانهای آمریکا علیه کشورهای دیگر، حمایتهای مالی از فعالیت رسانههای محلی علیه دولتهایی است که آمریکا آنها را دشمن خود ذکر میکند. دراینخصوص از سال ۲۰۰۲ گروه رسانهای دولت آمریکا USAGM با شعار «حمایت از اطلاعرسانی، مشارکت و ایجاد ارتباط با مردم در سراسر جهان در حمایت از آزادی و دموکراسی» اقدام به ایجاد دفتر آزادی اینترنت (OIF) کرد. USAGM در این زمینه طی هفت سال بیش از ۱۰۰ میلیون دلار هزینه کرد. از سال ۲۰۱۲ به بعد صندوق فناوری باز (OTF) این وظایف را برعهده گرفت.
صندوق آزادی رسانهها (OTF) بخش عمده بودجه خود را از طریق آژانس رسانههای جهانی ایالات متحده (USAGM) از دولتش دریافت میکند. بودجه از طریق اعتبارات سالانه وزارت امور خارجه، عملیات خارجی و برنامههای مرتبط به OTF اختصاص مییابد و از طریق توافقنامه اعطای کمک از USAGM در اختیار OTF قرار میگیرد. OTF وظیفه خود را آزادی اینترنت و دسترسی به آن در کشورهای مختلف ازجمله کشورهای تحت تحریم آمریکا و کشورهای چین و روسیه و دیگر کشورهای معارض آمریکا ذکر کرده است. برخیها مدعی هستند این صندوق وظیفه حمایت مالی از پیامرسان اجتماعی «زونزونئو» در کوبا و تلگرام در روسیه و ایران و برخی کشورهای دیگر را برعهده داشته است. البته مشخص نیست این ادعا چقدر صحت دارد؛ اما بههرحال OTF به بهانه دسترسی آزاد به اطلاعات، سعی دارد از این جنس شبکهها و پیامرسانها حمایت مادی و معنوی کند. برسیها نشان میدهد بودجه OTF از حدود ۶.۸ میلیون دلار در سال ۲۰۱۲ به ۹.۷ میلیون دلار در سال ۲۰۱۹ رسیده، اما در سال ۲۰۲۰ بودجه OTF با جهش عجیبی به ۲۱.۲ میلیون دلار، در سال ۲۰۲۲ به ۲۷ میلیون دلار، در سال ۲۰۲۳ به ۴۰ میلیون دلار، در سال ۲۰۲۴ به ۴۷ میلیون دلار و در سال ۲۰۲۵ نیز به ۴۳.۵ میلیون دلار رسیده است.
بودجه OTF در چند سال اخیر برخلاف سایر بخشهای بودجهای آمریکا که تغییرات آنها به واسطه تورم پایین، جزئی است؛ اما این بار بودجه این صندوق طی سه، چهار سال اخیر ۲.۲ برابر شده است. البته لازم به ذکر است بودجه آمریکا برای برنامههای ترویج آزادی اینترنت در سطح جهان همین مقدار نیست و در سال ۲۰۲۳ کنگره ۹۰.۵ میلیون دلار به این امر اختصاص داده بود که فقط ۴۰ میلیون دلار آن به OTF رسید و برنامههای دیگری نیز از سوی دولت آمریکا پیگیری میشود. همچنین بودجه OTF درحالی روند افزایشی خود را حفظ کرده که دولت آمریکا در دوره دونالد ترامپ بودجه برخی رسانههای زیرمجموعه گروه رسانهای USAGM را قطع کرده است.
پروژه ۸۰۰ میلیون دلاری اینترنشنال
سالها قبل که رسانه ایران اینترنشنال تأسیس میشد، به واسطه پرداخت حقوقهای نجومی، بسیاری از خبرنگاران رسانههای معاند جذب این شبکه ضدایرانی شدند. این رسانه در ابتدا صرفاً سعی میکرد خود را رسانهای معتبر و بیطرف معرفی کند؛ اما طولی نکشید تلویزیون ایران اینترنشنال روی همه رسانههای ضدایرانی را سفید کرد. این رسانه علاوه بر تشویق دشمنان ایران به تشدید تحریمها حتی در اوج تشدید کرونا در ایران، سعی کرد با روایتهای وارونه، ورود کالاهای اساسی از کشورهایی همچون چین به ایران را عامل ورود ویروس کرونا در کشورمان معرفی کند. جعل اخبار، انتشار حجم بالای اخبار دروغ، درخواست تشدید تحریمها علیه ملت ایران، آموزش حمله و ازکارانداختن زیرساختهای عمومی، تشدید انتظارات تورمی از طریق روایتهای جعلی از وضعیت کالا در بازار و صدها اقدام دیگر تنها گوشهای از فعالیت ضدایرانی این رسانه است؛ اما اوج فعالیتهای ضدایرانی این رسانه در پاییز ۱۴۰۱ و سپس در جنگ ۱۲ روزه بود. ایران اینترنشنال که سالها مدعی بود از طریق منابع مالی داخلی بودجهاش را تأمین میکند؛ در دو سال اخیر بهوضوح نشان داد پیادهنظام رژیم صهیونیستی است.
این رسانه در روزهایی که با تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی به حریم سرزمینی ایران، ایرانیان از هر تفکر، قومیت، زبان و ذهنیتی، همراهی خود با نیروهای نظامی و مسئولان کشور برای حفاظت از حریم ایران را اعلام کرده و حتی برخی مخالفان نظام در خارج از کشور نیز با کنارگذاشتن اختلافات، بر حفظ میهنمان ایران، یکدل و همنوا شده بودند؛ اما شبکه تلویزیونی اینترنشنال حتی رژیم صهیونیستی را برای حمله به زیرساختها و مردم ایران تشویق میکرد و با جعل روایتها، وارونهنمایی اخبار، امنیتزدایی، خدشهدار نمودن وجهه سازمانهای امنیتی و نظامی کشور و مأیوسسازی مردم با استفاده از بزرگنمایی اتفاقات داخل، سعی داشت همه چیز را تمامشده نشان دهد. این جعل روایتها تا جایی پیش رفت که برخی چهرههای فرهنگی و رسانهای کشور با تشکیل کمپینی، خواستار «ترک و بلاک کردن» این رسانه شدهاند.
موضوع قابلتأملی که این رسانه تروریستی سالها آن را کتمان میکرد، حالا برای بسیاری از پژوهشگران رسانهای کاملاً آشکار شده که یک دولت پشت اقدامات ضدایرانی این شبکه تلویزیونی است؛ چراکه بررسیها نشان میدهد این رسانه ضدایرانی طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ درمجموع حدود ۷۵۰ میلیون دلاری هزینه کرده؛ هزینهای که این شبکه تلویزیونی بابت آن هیچ درآمدی نداشته است.
طبق بررسیها، مالک شبکه ایران اینترنشنال شرکت ولنتمدیا (Volant Media) است. بر اساس اطلاعات درجشده در وبسایت ثبت شرکتهای انگلیس، این شرکت در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵ در این کشور به ثبت رسیده است. مدیر شرکت در ابتدا فردی به نام «مارتین دِ کالدام» است. در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۱۶ عادل عبدالکریم مدیرعامل شرکت معرفی میشود.
وی که اهل عربستان و شهروند انگلستان است، در سال ۲۰۱۸ سهام سهامداران اولیه را در اختیار گرفت. وی سابقه همکاری طولانی با غولهای رسانهای کشورهای عربی را دارد. بر اساس صورت مالی Volant Media تا انتهای سال ۲۰۲۵ عادل عبدالکریم مدیرعامل این شرکت بوده است.
بررسیها از اطلاعاتی که شرکت ولنتمدیا (Volant Media) در وبسایت خود درج کرده نشان میدهد در وبسایت این شرکت صرفاً به نام ایران اینترنشنال بهعنوان زیرمجموعه رسانهای این گروه اشاره شده و از زیرمجموعهها یا برندهای دیگر این گروه رسانهای اطلاعاتی درج نشده است. اما اطلاعات مالی شرکت مذکور نشان میدهد هزینههای این شرکت (شامل هزینههای عملیاتی و هزینههای اداری و هزینههای غیرمستقیم در ترازنامه به عبارتی مجموع هزینههای قبل از مالیات شرکت) از حدود ۲۶ میلیون پوند در سال ۲۰۱۷ به بیش از ۹۱ میلیون پوند در سال ۲۰۲۴ رسیده، همچنین صورت مالی سال ۲۰۲۵ شرکت هنوز منتشر نشده و اگر مجموع بودجه این چند سال را تجمیع کنیم، این رسانه ضدایرانی طی ۷ یا ۸ سال بدون کسب حتی یک دلار درآمد تبلیغاتی، ۷۵۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار برای خرابکاری در ایران هزینه کرده است.
پروژۀ ۲۸۳ میلیون دلاری شبکۀ سلطنتطلب «منوتو»
مانند تلویزیون تروریستی ایران اینترنشنال، شبکه تلویزیونی سلطنتطلب «منوتو» نیز در ابتدا سعی میکرد مادرخرجش را سهامدار اصلی نشان دهد تا اینکه بهمن ۱۴۰۲ با قطع برخی کمکهای دشمنان ایران به این شبکه سلطنتطلب، خبرنگاران آن با مخاطبان خود خداحافظی کرده و دلیل این رفتن را مشکلات مالی و عدم تأمین بودجه اعلام کردند. اما اواخر دی سال ۱۴۰۳ مدیران تلویزیون اعلام کردند با حلشدن مشکلات مالی آنها دوباره برمیگردند. برخی گزارشهای غیررسمی نشان میدهد پشت پرده تعطیلی چیز دیگری بود؛ بهطوریکه با اتفاقات پاییز سال ۱۴۰۱ ایران، این شبکه معاند در رقابت با رقبایی همچون اینترنشنال که در خط مقدم انتشار اخبار جعلی بود، جامانده و نتوانسته بود نظر مثبت مادرخرجش را تأمین کند. این موضوع باعث شد سرمایهگذاران تصمیم به حذف این شبکه بگیرند.
بعد از آن در نیمه مهر ۱۴۰۳ اعلام شد این شبکه دوباره قرار است فعالیت خود را شروع کند؛ اما با یک شیوه جدید. گویا این شبکه کارفرمای دیگری پیدا کرده بود. نگاهی بهصورت مالی شرکت تلویزیونی مرجان (مالک منوتو) نشان میدهد در سال منتهی به مارس ۲۰۲۳ این شرکت نزدیک به ۳۶ میلیون پوند (۴۷ میلیون دلار) هزینه کرده است. مجموع درآمد این شرکت در آن سال مالی کمتر از ۱.۵ میلیون پوند بوده است. به عبارتی حدود ۹۶ درصد از هزینههای این شرکت در سال مالی منتهی به مارس ۲۰۲۳ خارج از تبلیغات و آگهی تأمین شده است، همچنین بررسی صورتهای مالی شرکت مرجان نشان میدهد این شبکه تلویزیونی سلطنتطلب از ابتدای فعالیت خود تا مارس ۲۰۲۳ حدود ۲۱۰ میلیون پوند هزینه کرده که ۹۰ درصد آن از جیب سهامدار اصلی تأمین شده است. این رقم معادل ۲۸۳ میلیون دلار است. طبق صورت مالی، عمده بار مالی این شبکه در ظاهر بر گردن مرجان و کیوان عباسی و برعهده یک کارفرمای بزرگ خارجی (یکی از دشمنان ایران) بوده است.