عباس سلیمی‌نمین

مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران در یادداشتی نسبت به تحریف تاریخ جدایی بحرین از ایران، توسط روزنامه سازندگی واکنش نشان داد.

به گزارش مشرق، عباس سلیمی‌نمین مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران در یادداشتی که در شماره امروز روزنامه سازندگی منتشر شد، نسبت به تحریف تاریخ جدایی بحرین از ایران، توسط این روزنامه واکنش نشان داد.

متن یادداشت سلیمی‌نمین به شرح زیر است:

باسمه تعالی

جناب آقای قوچانی

سردبیر محترم روزنامه سازندگی

با سلام، در جریده شماره ۳۷۳ مورخ شنبه ۲۸ اردیبهشت بحثی مفید و مستند در مورد تعلق تاریخی بحرین به ایران، در انتها با اراده‌ای باطل برای تبرئه پهلوی‌ها به انحراف کشانیده شده است. بر این اساس در جمع بندی پایانی مقاله «یک منازعه تاریخی- سرزمینی» می‌خوانیم: «دنیس رایت، سفیر وقت انگلیس، خود در سال ۱۳۴۷ خ. به دولت انگلستان نوشت شاه تمایلی در به‌کارگیری نیروی نظامی برای اشغال بحرین ندارد ولی برای ملاحظه افکار عمومی نمی‌تواند از ادعای مالکیت بحرین بدون دست یافتن به امتیازی دیگر دست بردارد. او در گزارشی که چند روز بعدترنوشت به ملاقات خود با شاه در مورد جزیره‌های ایرانی اشاره کرد.

بیشتر بخوانید:

«شناخت تاریخی» و جبران عقب‌ماندگی‌ها

با آنکه ایجاد این فدراسیون (امارات متصالحه با عضویت ده کشور از جمله بحرین) را اقدامی استعماری و امپریالیستی و بازگشت انگلستان به منطقه از در پشت می‌دانست و تهدید کرده بود در صورت لزوم برای حفظ منافع تاریخی وحقوقی سرزمین خود، قدرتمندانه وارد عمل خواهد شد در عمل واکنشی جدی صورت نداد. فشارهای انگلستان و مذاکرات در مورد جزایر سه گانه در نهایت شاه را به عقب نشینی واداشت تا جایی که گفت: اگر مردم بحرین مایل نباشند به کشور ما ملحق شوند هرگز به زور متوسل نخواهیم شد وهرکاری که بتواند اراده مردم بحرین را به نحوی که نزد همه جهانیان به رسمیت شناخته شود نشان دهد، خوب است.» (روزنامه سازندگی، شنبه ۲۸/۲/۹۸ ص ۱۰)

و در عبارت پایانی مقاله می‌خوانیم: «گزارش نماینده سازمان ملل دال بر درخواست استقلال از سوی قریب به اتفاق مردم بحرین به تصویب شورای امنیت رسید و۲۳ مرداد ۱۳۵۰ بحرین در بیانیه رسمی، استقلال خود را اعلام کرد. با تصویب مجلس شورای ملی و سنا منازعه تاریخی حاکمیت ایران بر بحرین پایان یافت. بحرین ۲۳ مرداد ۱۳۵۰ رسمأ اعلام استقلال کرد و ساعتی بعد ایران نخستین کشوری بود که بحرین را به عنوان کشوری مستقل پذیرفت.» (همان)

در زمینه تن دادن پهلوی‌ها به تجزیه بحرین از خاک ایران چند نکته حائز اهمیت است:

۱- انگلیس قبل از اجرایی کردن تصمیم خود برای کاستن از هزینه‌های حضور فیزیکی و ناوگانی‌اش در خلیج فارس نقاط استراتژیکی را در این منطقه برای داشتن پایگاه ثابت کم هزینه مشخص ساخت که از آن جمله بحرین بود؛ بنابراین هرگز مسئله خروج و بازگشت انگلیس به منطقه از در پشت مطرح نبود.

۲- از محمدرضا پهلوی هرگز در تاریخ، عملکردی در مخالفت با حضور و تسلط انگلیسی‌ها بر منطقه به ثبت نرسیده است بلکه وی با تقدیم بحرین به مثابه پایگاهی رایگان تداوم سلطه لندن را امکان پذیر ساخت.

۳- اعطای بخشی از خاک ایران به بیگانه در قبال دریافت امتیازی صورت نگرفت. آنچه در مورد جزایر سه‌گانه ایرانی گفته می‌شود پرونده خیانت آمیز دیگری است که باید در ادامه به آن پرداخت.

۴- پهلوی دوم مدت‌ها قبل از طرح همه‌پرسی دروغین از ایرانیان ساکن جنوب خلیج فارس برای واگذاری بحرین به زورگویی انگلیس و تجزیه خاک ایران تن داده بود.

۵- هرگز در بحرین همه‌پرسی جدایی از سرزمین مادری صورت نگرفت؛ زیرا محال بود چنین خیانتی به تصویب مردم برسد.

۶- تعجیل مجلسین ایران (که جهان وطنان در آن، جا خوش کرده بودند) در تصویب جدایی این بخش از خاک میهن و به رسمیت شناختن استقلال بحرین توسط دولت شاهنشاهی در فاصله یک ساعت و به عنوان اولین کشور، میزان تعلق خاطر هیئت حاکمه و دربار پهلوی را به ایران و ایرانی به نمایش می‌گذارد! حال باید پرسید در شرایطی که شخص محمدرضا پهلوی واگذاری بحرین به انگلیسی‌ها را به نوعی خیانت می‌خواند چگونه در جریده سازندگی این عمل تن دادن به اراده بخشی از مردم ما که در بحرین زندگی می‌کردند القا می‌شود؟

امیر اسدالله علم در خاطرات روز شنبه ۱۸/۱۱/۴۸ خود به نقل از محمدرضا پهلوی می‌نویسد: «بعد فرمودند مسئله بحرین دارد حل می‌شود… حالا من و تو هستیم. آیا فکر می‌کنی در آینده ما را خائن خواهند گفت یا چنان که معتقدم و اغلب سیاستمداران دنیا هم معتقدند، من که حاضر به حل مطلب بحرین شدم خواهند گفت کار بزرگی انجام دادیم؟» (یادداشت‌های علم، ویراستار علینقی عالیخانی، جلد اول، انتشارات مازیار و معین، سال ۱۳۸۰، ص ۳۷۶)

بنابراین یک سال و اندی قبل از بحث رجوع به افکار عمومی (که هرگز صورت نگرفت) محمدرضا پهلوی واگذاری بحرین به انگلیسی‌ها را تمام شده اعلام می‌دارد و آنچه در این زمینه برایش اهمیت دارد نظر سیاستمداران غربی است و نه ملت ایران، کما اینکه در فرازی دیگر علم این رویکرد را با صراحت بیشتری آشکار می‌سازد: سه شنبه ۱۱/۱/۴۹- فرمودند مردم از جریان کار بحرین چه می‌گویند؟ عرض کردم محافل خارجی تعریف می‌کنند، که عمل شاهانه [دولتمردانه] بود… اغلب ایرانی‌های عوام هم خیال می‌کنند واقعأ ممکن است رأی مردم به نفع الحاق بحرین به ایران در [آید] یک عده هم عرق ملیت دارند واقعاً ناراضی به تمام معنی هستند…» (همان، جلد ۲، صص ۱۵-۱۴)

پهلوی دوم و وزیر دربارش به‌خوبی واقفند که بنا نیست به افکار عمومی رجوع شود، ضمن اینکه تمام ایرانیان دارای عرق ملی از چنین بی‌توجهی به تمامیت ارضی به‌شدت ناراضی بودند؛ البته برای حکومتی که توسط بیگانه روی کار می‌آید رضایت آن‌ها مهم است؛ از این رو علم با اولویت نظر آنان را به پهلوی دوم منعکس می‌سازد.

همین امر نیز برای وی کفایت می‌کند و در ادامه هرگز سخنی در مورد تأسف و تأثر ایرانیان علاقه‌مند به آب و خاکشان به میان نمی‌آورد. علم همچنین به‌صراحت در مورد فرمایشی‌بودن رجوع به افکار عمومی سخن می‌گوید و هیچ اعتراضی در این زمینه از جانب دربار پهلوی صورت نمی‌گیرد؛ این بدان معنی است که اصولاً آنان اولاً برای آرای ملت ایران هیچ گونه ارزشی قائل نبودند ثانیاً می‌دانستند در صورت رجوع به افکار عمومی هرگز ملت به جدایی بحرین از خاک ایران رأی نمی‌دهد و این تعلق‌خاطر توافقات و تعهدات پشت پرده با بیگانه را بر هم می‌زند، اما اینکه در قبال چنین خیانتی امتیازی دریافت شده باشد علم می‌نویسد: یکشنبه ۲۰/۲/۴۹ - امشب راجع به بحرین با یکی از دوستان در منزل خودم صحبت می‌کردیم، باید بگویم وضع نظرخواهی در آنجا خلاف اصول بود، یعنی رفراندوم نبود. سؤال از جمعیت‌ها و باشگاه‌ها… بود… حال نمی‌دانم در ازاء این گذشت، ما جزایر تنب و ابوموسی را می‌گیریم.» (همان، ص ۴۷)

بر اساس اظهارات صریح علم در ازای این خیانت حتی معلوم نیست حق حاکمیت ملت ایران بر جزایر سه گانه‌اش توسط انگلیسی‌ها به رسمیت شناخته شود. بی توجهی به عرق ملی وعدم تعلق پهلوی‌ها به این آب و خاک به گونه‌ای بود که حتی تمسخر افراد بی‌هویتی چون علم را نیز بر می‌انگیزد: «سه شنبه ۲۲/۲/۴۹- … شورای امنیت به اتفاق آراء میل مردم بحرین را به داشتن استقلال کامل (؟!) تصویب کرد، نماینده ایران هم فوری آن را پذیرفت. خنده‌ام گرفته بود. گوینده رادیو تهران طوری با غرور این خبر را می‌خواند که گویی بحرین را فتح کرده‌ایم.» (همان، ص ۴۸)

هر چند پهلوی برای رأی مردم ارزشی قائل نبود، زیرا قدرت خود را ناشی از اراده آنان نمی‌دانست، اما مسئله بحرین خدمتی بزرگ به بیگانه بود که در تاریخ ایران سابقه نداشت؛ به عبارت دیگر هرگز بدون شکست در جنگی بخشی از خاک ایران جدا نشده بود. هر چند برای اولین بار در دوران پهلوی اول بخش‌هایی از خاک ایران با اراده انگلیسی‌ها به افغانستان، عراق و ترکیه بخشیده شد تا پیمانی بین این کشورها به اتفاق ایران به نفع لندن علیه اتحاد جماهیر شوروی شکل گیرد، اما واگذاری بحرین به بیگانه، یعنی رها سازی نیمی از اقتدار ایران در خلیج فارس، چیزی نبود که بتوان از آثار اجتماعی آن به‌سهولت گذشت بعد از واگذاری این بخش استراتژیک قلمرو ایران، به فکر فریب ملت برآمدند.

علم در زمینه مقاومت انگلیسی‌ها در پذیرش حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه می‌نویسد: «جمعه ۲۲/۳/۴۹- … عصری سفیر انگلیس آمد… گفتم شما دارید با ما بازی می‌کنید... بر فرض که این جزایر ارزش استراتژیکی نداشته باشد با افکار عمومی ملت ایران که ما نمی‌توانیم بازی کنیم. بحرین را بدهیم، بعد از کجا که نوبت خوزستان نرسد واین برای رژیم خطرناک است.» (همان، ص ۶۵)

با وجود همه این عجز و لابه‌های دربار پهلوی، انگلیسی‌ها حاضر نمی‌شوند جزایر سه گانه را که آن هم جزء قطعی خاک ایران بود، از کنترل خود خارج سازند؛ زیرا صرفأ دراین صورت بود که آنان هم در جنوب خلیج فارس و هم در شمال آن می‌توانستند حاکمیت کم هزینه داشته باشند. در نهایت با طرح یک فریب زمینه را برای یک حرکت تبلیغاتی فراهم ساختند. علم در این زمینه بسیار مجمل سخن می‌گوید: «در باره ابوموسی، ایران و شارجه توافق کردند این جزیره را به دو نیم مساوی تقسیم کنند و بخش بی جمعیت آن به ایران تعلق یابد… از این گذشته مبلغی نیز برای تقدیر از شیخ شارجه به عنوان کمک، محرمانه به او پرداخت شد.» (همان، ص ۲۰۶)

در مورد این ترفند که با هدف آرام سازی ملت ایران صورت گرفت چند نکته را نباید از نظر دور داشت:

الف: به ایران اجازه داده شد در بخش غیر مسکونی ابوموسی به صورت تبلیغاتی حضور پیدا کند که از نظر حقوقی حق مالکیتی را برای ایران رقم نمی‌زد.

ب: شهروندان ابوموسی جملگی غیر ایرانی بودند. با دوایر دولتی که بر سر در آن‌ها پرچم شارجه در اهتراز بود حتی امنیت داخلی جزیره به عهده این شیخ نشین بود. از کشورهای مختلف عربی نیز اتباعی به خدمت گرفته شده بودند. از جمله معلمان این جزیره مصری بودند و… بنابراین هر زمان اراده می‌شد مراجع بین‌المللی حق حاکمیت را به شارجه یعنی همان انگلیسی‌ها می‌دادند؛ زیرا همه اتباع این جزیره، غیر ایرانی بودند.

ج: پهلوی دوم با دادن پول به طور محرمانه به شیخ شارجه برای استقرار یک واحد نظامی در قسمت غیرمسکونی جزیره عملاً مستأجر بودن و موقتی بودن حضور این نیروها را تأیید کرده بود.

ناصر انقطاع در کتاب «پنجاه سال تاریخ با پان ایرانیستها» به نقل از دریابد فرج‌الله رسایی، ابعاد دیگری از این فریب را بازگو می‌کند. وی ضمن به تمسخر گرفتن ادعای تصرف جزایر سه‌گانه به عنوان یک پان ایرانیست مخالف عملکرد پهلوی‌ها در مورد بحرین و جزایر می‌نویسد: «دریابد فرج‌الله رسایی در زمینه تصرف!! جزیره‌های یاد شده در ماهنامه «ایرانیان واشنگتن» چنین می‌نویسد… «اعلیحضرت شاه، روزی به من گفت: بالاخره انگلیسی‌ها موافقت کردند که سه جزیره متعلق به ایران را که در گذشته به نام شیوخ سواحل جنوبی خلیج فارس تصرف کرده بودند، به دولت ایران پس بدهند!!…»

نیک بیندیشید این موافقت و گذشت جوانمردانه! انگلیسی‌ها بود که تصمیم گرفتند سه جزیره تنب بزرگ و کوچک و ابوموسا را به ماپس بدهند وگرنه دولت ایران هرگز به یادش نبود که این سه جزیره با این نام‌ها از آن اوست و به گفته رضا قاسمی ادعای مالکیت ایران بر آن‌ها خالی از محتوا شده و جنبه طنز به خود گرفته بود… مهمترین بخش نوشته تیمسار دریابد فرج‌الله رسایی آن‌جاست که می‌نویسد: … از آن تاریخ جزیره ابوموسی به دو بخش تقسیم گردید و قسمت شرقی آن در اختیار دولت ایران قرار گرفت... ولی حقیقت آن است که دولت شاه، ضمن بستن پیمانی که هرگز آن را برای ملت ایران در آن روزها فاش نکرد، پذیرفت که جزیره‌های یادشده را با امارات متحده مشترکاً اداره و فرمانروایی کنند و شاید تصرف نکردن دو جزیره تنب بزرگ وتنب کوچک نیز به همین انگیزه بود. این نکته محرمانه پس از انقلاب بهمن سال ۵۷ اندک اندک فاش شد و اکنون آخوندها به گفته معروف «دبه» در آورده و آن بخش باختری را نیز از آن ایران کرده‌اند و امارات متحده (یعنی دولت انگلیس) از این نکته خشمگین است (پنجاه سال تاریخ با پان ایرانیستها، ناصر انقطاع، نشر کتاب، لوس آنجلس، سال ۲۰۰۱، صص ۱۶۱-۱۵۹)

البته پرواضح است که چنین حضوری در قسمت غیر مسکونی ابوموسی به هیچ وجه حاکمیت ایران را در این بخش استراتژیک از سرزمین خود تثبیت نمی‌کرد و طبعاً موقتی ونمایشی بود تا صرفاً افکار عمومی را از خیانت اهدای بحرین به بیگانه منحرف سازد.

در حالی که حتی بعضاً مخالفان خارج کشوری نظام جمهوری اسلامی تلویحاً از عملکرد رهبری انقلاب در دفاع قاطع از تمامیت ارضی کشور تجلیل می‌کنند چرا می‌بایست یک حزب داخلی که از مواهب دست‌یابی به سکوهای قدرت برخوردار است در ارگان رسمی‌اش، «روزشمار فرآیند جدایی بحرین از ایران» را با این فراز پایان دهد: «۹ آذر ۱۳۵۰- ارتش ایران حاکمیت کشور را بر جزیره‌های ایرانی دهانه خلیج فارس در رزمایشی که منجر به گرفتن ابوموسی از شارجه و تنب‌ها از رأس الخیمه شده تثبیت کرد. پس از پیاده شدن سربازان ایرانی در این جزیره‌ها، ساکنان تنب بزرگ به دلخواه خود از آن جزیره خارج شدند وفقط هفت نفر هندی در آنجا باقی ماندند. شیخ شارجه در باره ابوموسی با ایران توافق کرد.» (روزنامه سازندگی، دوشنبه ۲۸/۲/۹۸، ص ۱۰)

حتی اگر آقایان حضرات کارگزاران، الگوی دیگری برای اداره جامعه در ذهن داشته باشند از آنان انتظار بیشتری در رعایت انصاف سیاسی می‌رود. اگر بر ایرانی بودن جزایر اذعان داریم (که قطعاً باید داشته باشیم) اداره مشترک ابوموسی دیگرچه مقوله‌ای است، به‌ویژه اینکه از یک سو همه اتباعش غیر ایرانی بودند وتمامی امور آن حتی به لحاظ امنیتی توسط نیروهای شارجه ای اداره می‌شد و محمد رضا پهلوی برای حضور یک واحد نظامی، پول نیز به حاکم این شیخ نشین پرداخت می‌کرد! بنابراین چرا باید تاریخ را به گونه ای به نسل جوان عرضه داریم که گویا پهلوی‌ها دارای عرق ملی بودند وتعلق خاطری به این ملت داشتند.

اگر انقلاب اسلامی صورت نمی‌گرفت همان گونه که علم به آن اذعان دارد علاوه بر بحرین جزایر سه گانه نیز از ایران جدا شده بود؛ زیرا پهلوی‌ها در برابر کسانی که آنان را به قدرت رسانده بودند اراده‌ای نداشتند. آنچه موجب شد که نه تنها در جنگی با هدایت انگلیس و آمریکا اراده شیطانی آنان برای جداسازی خوزستان ایران جامه عمل نپوشد بلکه در شرایطی سخت، حاکمیت ایران بر این جزایر نیز تثبیت شود همراه بودن رهبری انقلاب اسلامی با عرق ملی ایرانیان بود؛ با تاریخ‌پردازی مخدوش، البته این واقعیت پر افتخار محو نخواهد شد.

عباس سلیمی‌نمین

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

نظرات

  • انتشار یافته: 10
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 5
  • حقجو IR ۱۶:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    58 1
    ننگ بر دوران پهلوی که خاکِ مام میهن را به حیله ی پیر استعمار ، مفت از چنگ دادند.ننگ ...
  • حقجو IR ۱۶:۴۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    35 1
    و ننگ بر روزی نامه سازندگی که کتمان حقیقت میکند
    • سید IR ۱۸:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
      10 0
      این قوچانی سطح دانش و اطلاعاتش از مسائل سیاسی و بین المللی در مناظره تلویزیونی با آقای یاسر جبرائیلی ( در باره برجام) به خوبی عیان شد تا جایی که روزی نامه های اصلاح طلب نسبت حضورش در این برنامه به وی معترض بودند که اصولاً چرا اصلاح طلبان تهوع آور به او با این کم سوادیش اجازه شرکت در برنامه ثریا را دادند! البته این تازه باسواد در بین این جماعت نادان است!
  • عبدالله مومن IR ۱۷:۰۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    11 0
    جدا که افسادطلبان روی خبیثی را در وطن فروشی سفید کرده اند
  • سید رضا IR ۱۷:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    14 0
    روزی نامه های اصلاح طلب ؛ کاملا نقش نوکری اپوزیسیون را برعهده گرفته اند!!
  • IR ۱۸:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    14 0
    تفاله های مانده از آن دوره
  • IR ۱۸:۲۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    21 0
    اسلاحتلب و سلطنت طلب سگ غرب هستن
  • مهماندار هواپیما IR ۲۰:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    22 1
    لابد میخواد جاسوس بودن رییس سازندگی را لاپوشانی بکنه
  • CA ۲۱:۴۳ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۱
    9 0
    جوانان و مردم بحرین روزشماری میکنند که از دست این دستنشانده های غربی ها خلاصی پیدا کنند و دور نیست که شاهد باشیم دوباره به خاک میهن بازگردند
  • SE ۰۲:۲۱ - ۱۳۹۸/۰۳/۰۲
    0 0
    نوچ، فایده نداره، قلدر پالانی و توله اش با بزک ایکبیری تر میشوند

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس