به گزارش مشرق، محمد مجاور شیخان طی یادداشتی نوشت:
رزمایش ۳۱۳ هزار نفری «جانفدای ایران» را میتوان در امتداد تحولات اجتماعی و سیاسی یک سال گذشته و در افقی گستردهتر یعنی «قدرت ملی» به تحلیل نشست. اهمیت این رویداد، بیش از آن که در شمار حاضران خلاصه شود، در همافزایی ظرفیتهایی است که به میدان آمدند: مردم، بسیج محلات، هیأتهای مذهبی، اقشار، اصناف و شبکههای اجتماعی و رسانهای. گویی اجزای پراکنده جامعه ایرانی برای لحظهای در یک قاب قرار گرفتند تا تصویری واحد از سرمایه ای مشترک ارائه کنند.
بر همین اساس یکی از مهمترین کارکردهای رزمایش «جانفدای ایران» را باید در تقویت احساس همبستگی و امید عمومی جست و جو کرد. جامعهای که دورهای از جنگ، ناامنی و فشارهای چندلایه را پشت سر گذاشته، بیش از همیشه به تحکیم پیوندهایی نیاز دارد که حضور مردم را به ظرفیتی پایدار برای مشارکت اجتماعی تبدیل میکند.
قرار گرفتن این رزمایش در آستانه هفته دفاع مقدس نیز بر معنای آن میافزاید. دفاع مقدس در حافظه تاریخی انقلاب اسلامی، منظومهای از مفاهیمی چون ایثار، وحدت، مقاومت و دفاع از میهن اسلامی است. عنوان «جانفدای ایران» میکوشد این میراث معنایی را با زمانه امروز پیوند دهد و مفهوم دفاع از کشور را به مسئولیتی همگانی مبدل سازد. در این ترکیب، «ایران» نشان هویت ملی و «جانفدایی» نماد نهایت ایثار و فداکاری برای آن است و پیوند این دو واژه، یادآور مسئولیتی که هر نسل باید نسبت خود را با آن روشن کند.
این رزمایش از منظر رسانهای نیز اهمیتی ویژه دارد. در روزگار نبرد روایتها هر رویداد بزرگ، افزون بر واقعیت میدانی، متضمن واقعیتی رسانهای و ادراکی نیز هست. تصویر صدها هزار نفر از مردم، تنوع اقشار، نظم سازمانی و گستره اجتماع تنها در قاب خیابانهای تهران باقی نمیماند؛ بلکه از لنز دوربینها می گذرد و به مخاطبانی در داخل و خارج از کشور میرسد. از این رو، نحوه روایت و بازنمایی رویداد، کموبیش به اندازه خود رویداد اهمیت دارد.
همه این قرائن گویای آن است که «جانفدا» در چشم اندازی نزدیک به سرعت از مقیاس رویدادی ملی فراتر خواهد رفت و مفاهیمی چون ایثار، مسئولیت اجتماعی، دفاع از کشور و مشارکت عمومی را از میدان اجتماع به متن زندگی اجتماعی منتقل کرده و در فرهنگ عمومی جامعه نهادینه خواهد کرد.
در نهایت، «جانفدای ایران» را میتوان فراتر از یک رزمایش و اجتماع مردمی و به مثابه صحنهای دانست که در آن چندین لایه از قدرت ملی بر یکدیگر منطبق میشوند: مردم و سازمان، هویت ملی و هویت انقلابی، فرهنگ و دفاع، محله و شبکه های اجتماعی، میدان و رسانه؛ و همه اهمیت اصلی این رویداد نیز در همین نقاط تلاقی نهفته است.
