به گزارش مشرق، در ادامه سیاست چهار دهه‌ای امنیتی‎سازی منطقه‎ خاورمیانه (غرب‎آسیا)، وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا ۴ سپتامبر (۱۳ شهریور) با چند معامله احتمالی فروش تجهیزات نظامی به ارزش حدود ۶.۱ میلیارد دلار برای شرکای کلیدی خود در خاورمیانه، یعنی عربستان سعودی، سلطنت عمان و عراق موافقت کرد.

هدف اصلی واشنگتن دوشیدن شیوخ ثروتمند اما نگران منطقه با هدف تقویت بنیه تضعیف‎شده اقتصادی‌ آمریکا به ‎دلیل مصائب جنگ است. بزرگ‌ترین معامله تاییدشده در این میان، خرید بیش از ۱۰ هزار کیت «مهمات تهاجم مستقیم مشترک» (جدام) با برد افزایش‌یافته و تجهیزات مرتبط توسط ریاض اختصاص دارد که ارزش آن پنج میلیارد دلار برآورد می‌شود. این معامله احتمالی همچنین شامل تعداد مشابهی بمب غیرهدایت‌شونده است که به‌طور تقریبا مساوی بین مهمات ۲۲۵کیلوگرمی و ۹۰۰کیلوگرمی تقسیم می‌شوند. این بمب‌ها پس از تجهیز به کیت‌های جدام، به سلاح‌های دقیق و نقطه‌زن تبدیل می‌شوند. غول صنایع هوافضای بوئینگ، وظیفه تولید و تأمین این مهمات را برعهده دارد.

در رویدادی جداگانه، دولت آمریکا فروش خدمات پشتیبانی به ارزش ۱۸۸ میلیون دلار برای ناوگان جنگنده‌های اف-۱۶ عمان تایید کرد و در نهایت، وزارت امور خارجه آمریکا با فروش احتمالی بالگردهای بل ۴۱۲‌ای‌پی‌ایکس به عراق موافقت کرد. ارزش این معامله در اطلاعیه منتشرشده حدود ۱۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود و شرکت بل-تکسترون پیمانکار اصلی آن خواهد بود.

ناتوانی فرماندهی مشترک ایالات‎متحده (سنتکام) در شکست قاطع قدرت موشکی کشورمان طی جنگ ۴۰روزه (رمضان)، زمینه نگرانی امنیتی شیوخ آسیب‎پذیر حاشیه جنوبی خلیج‎ فارس را فراهم کرد؛ بنابراین کاخ‎ سفید با بسته‌های تسلیحاتی جدید به‎ دنبال احیای جایگاه خود در قلوب اعراب رنجور است. معامله‌ای دو سر برد که شاید بخشی از بدهی‌های فزاینده واشنگتن در جنگ با ایران را پوشش دهد.

رقص شمشیر با اوراق قرضه

خرید کلان تسلیحاتی عربستان و متحدان منطقه‌ای، بازتابی از کارکرد مدرن دکترین «بازبازیافت دلارهای نفتی» در ساختار مالی واشنگتن است. تزریق نقدینگی شورای همکاری خلیج‌فارس به پایگاه صنعتی-دفاعی آمریکا، به‌مثابه یک کانال جذب سرمایه عمل کرده و فشارهای ناشی از بدهی ملی و صعود بازده اوراق قرضه خزانه‌داری را تعادل می‌بخشد. این خریدهای راهبردی با ایجاد تقاضای ساختاری پایدار، بخشی از کسری بودجه فدرال را پوشش داده و نرخ اوراق بدهی را مهار می‌کنند. در واقع، نیازهای دفاعی منطقه به ابزاری ژئواکونومیک برای سرپوش گذاشتن بر چالش‌های ساختاری اقتصاد کلان ایالات متحده تبدیل شده است.

پشتیبانی زنجیره تأمین و نگهداری ناوگان زرهی ریاض توسط شرکت‌های پیشران آمریکایی، سودآوری بخش صنعتی و تزریق مستقیم سرمایه به بازارهای مالی واشنگتن را تضمین می‌کند. در نهایت، تلفیق بازسازی ناوگان زرهی و انباشت مهمات هوایی عربستان، مکانیسمی کلیدی برای پوشش بدهی‌های حاکمیتی واشنگتن و تعدیل فشارهای تورمی اوراق قرضه فراهم آورده است.

تزلزل در دکترین دفاعی ‎آل‎سعود

براساس برآوردهای مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی CSIS، انباشت و ذخیره‌سازی مهمات جدام توسط عربستان سعودی در پی بمباران‌های سنگین هوایی در جریان درگیری با ایران صورت می‌گیرد؛ نبردهایی که ذخایر مهمات نقطه‌زن و کلیدی این کشور را کاهش داده است. اگرچه سامانه جدام اغلب به‌عنوان جایگزینی کم‌هزینه‌تر برای سلاح‌های پیشرفته‌تر شناخته می‌شود.

علاوه بر این، وزارت امور خارجه آمریکا با دومین معامله احتمالی تسلیحاتی با ریاض شامل ۶۰ دستگاه موتور تانک ای‌جی‌تی-۱۵۰۰ موافقت کرد که نیروی‌شان را به تانک‌های ام۱ آبرامز منتقل می‌کنند. طبق اعلام این وزارتخانه، ارزش معامله مذکور ۷۵۰میلیون دلار برآورد می‌شود و شرکت هانی‌ول پیمانکار اصلی آن خواهد بود.

موج جدید خریدهای تسلیحاتی خاندان آل‎سعود خروجی ضربات سنگین موشکی-پهپادی به مراکز امنیتی است. آسیب‎های وسیع به‎ پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در نزدیکی الخرج، پالایشگاه و تأسیسات نفتی رأس تنوره همچنین میدان نفتی شیبه طی جنگ‎ اخیر اعتماد به‎ نفس عربستان را تضعیف کرده و در نتیجه، این کشور درخواست خرید تسلیحات جدید از تامین‎ک ننده اصلی سلاح‎‌های خود، یعنی پیمانکاران پنتاگون ارائه کرده است.

تلاش برای مهار روابط مسقط و تهران

برخلاف دغدغه‌های امنیتی سعودی، سلطنت عمان به‌عنوان میانجی نبرد هرمز بیش‎ از بازیگران منطقه‎ای نسبت‎ به خشم دیپلماتیک ماه‌های اخیر واشنگتن آزرده‌خاطر است. دونالد ترامپ، رئیس ‎جمهور آمریکا به‎ دفعات مسقط را درصورت همراهی با ترتیبات ایرانی بر تنگه هرمز، تهدید به بمباران کرد. عقلای واشنگتن جهت ترمیم روابط با عمانی‎‌ها از در معاملات تسلیحاتی وارد شدند تا مانع تقویت ارتباط دیرینه مسقط با تهران در روزهای پیش‎روی جنگ تحمیلی محتمل سوم شوند.

به‎ ادعای وزارت امور خارجه آمریکا، این بسته تسلیحاتی روی میز، ناوگان کنونی جنگنده‌های اف-۱۶ عمان را تقویت می‌کند و توانمندی این کشور را برای مقابله با تهدیدهای امنیتی فعلی و آینده افزایش می‌دهد. اجرای این طرح همچنین سازگاری و هماهنگی عملیاتی نیروهای عمانی را با ایالات متحده و متحدان منطقه‎ ای را بهبود می‌بخشد.

فارغ ‎از اختلافات در روابط عمان با آمریکا این کشور طی جنگ ۴۰‎روزه گزارشاتی مبنی‎ بر حملات موشک-پهپادی ناشناسی به‎ بندر دقم در استان وسطی، منطقه مسندم نزدیک بنادر خصب و صلاله مخابره کرد که نمادی آشکار از ضعف امنیتی عمان قلمداد شد. سلاطین مسقط امیدوارند که با تقویت نظامی، خود را برای چشم‌انداز مبهم منطقه آماده و همزمان که به‎ میانجی‎گری برای بازگشت به تفاهم‎نامه اسلام‎آباد ادامه دهند.

جهت‎دهی به حاکمیت میان‎رودان

اقدام خرید تسلیحات آمریکایی توسط دولت بغداد بعد جنگ ۴۰‏روزه، بخشی از برنامه گسترده‌تر الزیدی جهت نوسازی ناوگان هوایی و جایگزینی بالگردهای قدیمی روسی محسوب می‌شود. بغداد مدعی است که خرید جدید توانایی نیروهای ضد تروریسم عراق را در مأموریت‌های ترابری و پشتیبانی به شکل چشمگیری افزایش خواهد داد. غافل‎ از این‌که ستون فقرات اصلی بین‎ النهرین علیه داعش، رزمندگان نامقارن الحشد الشعبی به‌ویژه کتائب حزب‎ا...، جنبش النجباء و کتائب سیدالشهدا هستند که بیشترین پافشاری را بر خروج اشغالگران دارند.

این توافق تسلیحاتی همزمان با تحولات مهم سیاسی و خروج کامل نیروهای ائتلاف بین‌المللی تا پایان سپتامبر (۸ مهر) صورت می‌گیرد. دولت عراق می‌کوشد با تقویت نهادهای نظامی رسمی، کنترل کامل امنیت کشور را به دست گیرد و پوشش هوایی مستقلی ایجاد کند. تقویت نیروهای مسلح دولتی بغداد غیرمستقیم به آمریکا کمک می‌کند تا جنبش‎های مسلح غیردولتی را خلع‌سلاح کند و حاکمیت ملی همسو با پنتاگون را تثبیت سازد. به‎ عبارت دیگر، با خروج نیروهای ائتلاف هدف تصمیم ‎سازان آمریکایی ایجاد فضایی علیه محورمقاومت است که بهانه‌ای برای ادامه فعالیت جنبش‎های مقاومت باقی نماند و اقتدار دولت نزدیک به‎ کاخ‎ سفید افزایش یابد. به‎ اعتقاد مقامات نظامی پنتاگون، دستیابی به‎ این تجهیزات پیشرفته، ظرفیت واکنش سریع عراق را در برابر تهدیدهای امنیتی گریز از مرکز آتی را ارتقا می‎دهد.

منبع: روزنامه جام جم