به گزارش مشرق، بهمن‌ماه ۱۴۰۳، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در جریان بازدید از نمایشگاه دستاوردهای صنعت دفاعی، از مسیری سخن گفت که باید با شتاب بیشتری ادامه پیدا کند؛ مسیری برای حمایت از متخصصان و توسعه ظرفیت‌های دفاعی کشور.

پزشکیان در آن بازدید گفت: «باید پشتیبانی کنیم از این عزیزان، باید بستر را برای توسعه و گسترش‌ها و زمینه‌های توسعه وسیعی که در پیش داریم آماده کنیم. این جوان‌های ما و این عزیزان ما قادرند به تمام آن چیزهایی که لازم است در دنیا دست پیدا کنیم، دست پیدا کنند و این باعث افتخار است.»

آن روز بخشی از توان دفاعی ایران در نمایشگاه دیده شد؛ اما ماه‌های بعد، ابتدا در جنگ ۱۲ روزه و یک سال بعد در جنگ ۴۰ روزه، توان موشکی، پهپادی و پدافندی ایران در میدان به آزمون گذاشته شد؛ آزمونی که بخشی از محاسبات اولیه درباره تضعیف قدرت ایران و ایجاد محدودیت در توان عملیاتی کشور را به چالش کشید.

اما پشت آنچه در میدان دیده شد، یک زنجیره صنعتی گسترده قرار داشت؛ از آزمایشگاه و دانشگاه تا شرکت دانش‌بنیان، بخش خصوصی و خطوط تولید دفاعی.

توان موشکی، پهپادی و پدافندی ایران در میدان جنگ آزموده شد

جنگ ۱۲ روزه و پس از آن جنگ ۴۰ روزه، بخشی از ظرفیت‌هایی را که پیش‌تر در نمایشگاه‌ها و رزمایش‌ها دیده شده بود، وارد یک آزمون واقعی کرد.

استمرار عملیات‌های موشکی و پهپادی و فعالیت شبکه پدافندی ایران در طول جنگ نشان داد که مسئله فقط برخورداری از سامانه‌های پیشرفته نیست؛ توان ادامه عملیات نیز بخش مهمی از قدرت نظامی است.

در همین دوره، طرف مقابل تلاش داشت تصویری از تضعیف توان ایران ارائه کند و انتشار اخبار مربوط به محل دقیق برخی اصابت‌ها نیز با محدودیت و سانسور مواجه شد؛ با این حال، استمرار عملیات‌ها معادلات اولیه درباره محدود شدن توان ایران را با چالش مواجه کرد.

دولت بودجه نظامی را بیش از ۲۰۰ درصد افزایش داد

تقویت این توان با افزایش منابع دفاعی نیز همراه شد. دولت چهاردهم در نخستین بودجه خود افزایش بیش از ۲۰۰ درصدی بودجه نظامی را پیش‌بینی کرد.

همزمان، توسعه همکاری صنایع دفاعی با بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در دستور کار قرار گرفت تا ظرفیت علمی و صنعتی کشور در مقیاسی گسترده‌تر وارد زنجیره تولید تجهیزات دفاعی شود.

نتیجه این سیاست، توسعه زیست‌بومی است که دیگر صرفاً به وزارت دفاع و مجموعه‌های نیروهای مسلح محدود نیست و دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع خصوصی نیز در آن نقش دارند.

۹۳۰۰ شرکت در زنجیره تولید محصولات دفاعی فعال هستند

ابعاد این شبکه را می‌توان در یک عدد دید؛ ۹۳۰۰ شرکت اکنون در زنجیره تولید محصولات دفاعی کشور فعال هستند.

این شبکه گسترده، ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و صنعتی کشور را به صنایع دفاعی متصل کرده و بخشی از قطعات، فناوری‌ها و زیرسامانه‌های مورد نیاز محصولات دفاعی از طریق همین مجموعه‌ها تأمین می‌شود.

به این ترتیب، پشت موشک، پهپاد یا سامانه‌ای که در میدان به کار گرفته می‌شود، تنها یک کارخانه قرار ندارد؛ شبکه‌ای از ظرفیت‌های علمی و صنعتی کشور در تولید آن نقش دارد.

تولید تجهیزات دفاعی ایران در یک سال ۲ برابر شد

خروجی این سیاست در خطوط تولید نیز قابل مشاهده است. براساس اعلام سردار رضا طلایی‌نیک سخنگوی وزارت دفاع، تولید تجهیزات دفاعی کشور طی یک سال دو برابر شده است.

اهمیت این افزایش در شرایط جنگ بیشتر نمایان شد؛ جایی که استمرار عملیات به معنای افزایش نیاز به تجهیزات و در نتیجه فشار بیشتر بر خطوط تولید بود.

در جنگ‌های طولانی، موجودی تسلیحات تنها بخشی از قدرت نظامی است؛ بخش دیگر، توان صنعتی برای جایگزینی تجهیزات مصرف‌شده و حفظ جریان تأمین نیازهای میدان است.

سرعت تولید برخی اقلام راهبردی در جنگ بیش از ۳ برابر شد

این ظرفیت در دوره جنگ نیز با سرعت بیشتری به کار گرفته شد و براساس آمارهای اعلام‌شده، شتاب تولید برخی اقلام راهبردی در دوره جنگ از سه برابر عبور کرد.

این عدد یکی از مهم‌ترین نشانه‌های پشتوانه صنعتی قدرت نظامی ایران است؛ زیرا همزمان با افزایش مصرف تجهیزات در میدان، خطوط تولید نیز توانسته‌اند سرعت خود را متناسب با نیازهای عملیاتی افزایش دهند.

در واقع، بخشی از قدرتی که در عملیات‌های موشکی، پهپادی و پدافندی دیده شد، پیش از رسیدن به میدان در همین خطوط تولید شکل گرفته بود.

ظرفیت صنعت دفاعی ایران پس از جنگ افزایش می‌یابد

نمایشگاه بهمن ۱۴۰۳ یک تصویر از توان دفاعی ایران بود؛ جنگ‌های پس از آن بخشی از این توان را در میدان آزمودند و آنچه امروز در خطوط تولید جریان دارد، تلاش برای حفظ و افزایش همین ظرفیت است.

افزایش بیش از ۲۰۰ درصدی بودجه نظامی، شبکه ۹۳۰۰ شرکتی فعال در زنجیره دفاعی، دو برابر شدن تولید تجهیزات در یک سال و افزایش بیش از سه برابری سرعت تولید برخی اقلام راهبردی در جنگ، حلقه‌های یک زنجیره‌اند؛ زنجیره‌ای که از ظرفیت علمی و صنعتی کشور آغاز می‌شود و محصول نهایی آن در میدان دیده می‌شود.

آنچه در جنگ به‌عنوان قدرت موشکی، پهپادی و پدافندی ایران دیده شد، تنها محصول موجودی زرادخانه‌ها نبود؛ پشت این توان، صنعتی قرار دارد که در یک سال تولید خود را دو برابر کرده و در شرایط جنگی توانسته سرعت تولید برخی اقلام راهبردی را به بیش از سه برابر برساند.