به گزارش مشرق، تولید مستند درباره شخصیتهای اثرگذار تاریخی و رهبران سیاسی-مذهبی همواره یکی از ضروریترین ابزارها برای ثبت تاریخ معاصر و انتقال تجربیات زیسته به نسلهای آینده است.
در این بین، ساخت مستندهایی که بتوانند جامعیت و چندبعدی بودن کاراکتر رهبر شهید انقلاب را توضیح دهند؛ سخت است. ایشان از سنخ رهبران سیاسی غرب آسیا و شمال آفریقا نبودند و کاراکترشان به دلیل هوشمندی بسیار و پیچیدگیهای فراوان از اهمیت ویژهای برخوردار بود، بهگونهای که همین مسئله در ایجاد قدرت فرامنطقهای ایران نقشی مهم و کتمانناشدنی ایفا کرد. آیتالله خامنهای بهعنوان یکی از نزدیکترین یاران امام(ره) جایگاه ویژهای در مبارزات پیش از انقلاب، سالهای سخت دفاع مقدس، پیشرفتهای موشکی، دوران رهبری و... داشتند و کاملا طبیعی است که اکنون پس از شهادتشان به دست شقیترین دشمنان بشریت مستندسازها بخواهند برای پروژههای مختلف تصویری دوربینهایشان را به سمت ایشان برگردانند.
علاوه بر ابعاد سیاسی و جنبههای فکری، آقای شهید ایران، آیتالله خامنهای دارای پیشینهای غنی در حوزه ادبیات داستانی، شعر، مطالعات فرهنگی و... بودند و از سوی دیگر نگاه ویژهای به تولد علم بومی در کشور داشتند. بنابراین، فارغ از تمام دغدغههایی که میتواند این شخصیت والا را به کاراکتری محبوب در نظر مسلمانان راستین و چهرههای آزاده متصل کند، باید درنظر داشت که مقام معظم رهبری حائز خصوصیاتی بودند که ایشان را به سوژهای جذاب برای فیلمها، سریالها و مستندهای بلند و کوتاه تبدیل میکردند و همچنان نیز میکنند. اکنون خبر رسیده که مستندسازان در طیفهای مختلف فکری دوربین را روی دوش خود گرفتهاند و هرکدام از زاویهای متفاوت قصد دارند که به برشهایی از زندگی شخصی و سیاسی مقتدای ایران بپردازند. تمرکز این گزارش بر معرفی این مستندهاست؛ مستندهایی که خبر تولید بعضی از آنها پیشتر در خروجی برخی از خبرگزاریها قرار گرفته بود و این گزارش علاوه بر اشاره به موارد قبلی پرده از نمونههای جدید و ذکرنشده هم برمیدارد.
حال خونیندلان، پهلوان جهان
چندی پیش عکسی از مصلای امام خمینی(ره) منتشر شد که بهروز افخمی، کارگردان شناختهشده سینما را در میان شور انقلابی مردم برای ساخت مستند حال خونیندلان، پهلوان جهان نشان میداد. موضوع این مستند در مورد مواجهه شهروندان غیرایرانی از کشورهای دور مثل آمریکا، فرانسه، کانادا، چین، اندونزی و... با مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب است. افخمی و گروهش توانستند با بعضی از این افراد -که بهصورت خودجوش میخواستند در مراسم شرکت داشته باشند- برای حضور در جلوی دوربین تماس بگیرند تا اگر خودشان میتوانند با دوربین موبایل از موقعیت و حسوحالشان نسبت به رهبر شهید و حالوهوای شهروندان آزاده جهان در مواجهه با این واقعه عظیم بشری بگویند. فیلمساز در حال خونیندلان، پهلوان جهان قرار است این افراد را با دوربین در ایران و عراق و در میان جمعیتهایی در تهران، قم، کربلا، نجف اشرف و مشهد دنبال کند. زمان تقریبی این مستند ۷۰ دقیقه است.
میرکریمی دستبهکار میشود
«رضا میرکریمی» یکی از چهرههای اثرگذار سینمای ایران در دوران حیات فرهنگی جمهوری اسلامی است. به بیان دیگر نگاه او به سینما ادامه همان رویکردی است که امام خمینی(ره) در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ نقطه آغاز آن را در مواجهه با سینمای طاغوتی مشخص کرد. اکنون این کارگردان باسابقه، سرپرستی تولید چند مستند را با حضور فیلمسازان مختلف برای مرکز مستند سوره برعهده گرفته است. براساس شنیدههای خبرنگار «فرهیختگان»، طیفی از سینماگران شاخص و حتی کمترشناختهشده مانند «هادی مقدمدوست»، «محمد علیزادهفرد»، «حسن حبیبزاده»، «محمدحسن یادگاری»، «نازنین چیتساز»، «محمد داوودی»، «محمد اسفندیاری»، «میلاد محمدی»، «مهدی انصاری»، «امین قدمی»، «بابک خواجهپاشا»، «حسین نمازی» و «مجید رستگار» از جمله فیلمسازانیاند که با طرح روایت تشییع رهبر انقلاب از زوایای گوناگون، رضا میرکریمی را همراهی میکنند. به بیان دیگر هر کدام از این سینماگران روایت موردنظر خویش را از این میزانسن ارائه خواهند داد. در این میان «امیر مهریزدان»، «یوسف بشاری»، «علی شیرمحمدی» و «حبیبالله والینژاد» هم بهعنوان تهیهکننده در تیم تولید حضور دارند. ممکن است به تعداد کارگردانان این پروژه افراد دیگری هم اضافه شوند.
العالم دین خود را ادا کرد
شبکه خبری العالم، پیشقراول تمام شبکهها و نهادها در قضیه تولید مستند برای آقای کشوردوست بود. مستند «روایت حضور در میدان» با اتکا بر روایتهای تاریخی، تصاویر کمتردیدهشده و همینطور اسناد آرشیوی، برشی از مسئولیتهای رهبر معظم انقلاب در قالب حضور میدانی و جایگاه ایشان در سالهای ابتدایی شکلگیری نظام جمهوری اسلامی را نشانهگذاری میکند. بخش دیگری از مستند به روایت عملیاتهای مهم دوران دفاع مقدس، از جمله ماجرای آزادسازی سوسنگرد و شکستن حصر آبادان اختصاص دارد. در این بخش، نقش پیگیریها، هماهنگیها و تصمیمگیریهای مؤثر در پیشبرد عملیاتها و ایجاد انسجام میان نیروهای حاضر در جبهه مورد بررسی قرار میگیرد. علاقهمندان میتوانند این مستند را از شبکه خبری العالم و در وبسایت فارسی و عربی این رسانه تماشا کنند.
از مرکز گسترش چه خبر؟
مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی که رسالت ثبت رویدادهای بزرگ ملی و مذهبی را بر عهده دارد، ساخت مستندی درباره مراسم تشییع را آغاز کرده است. سرپرستی تیم ساخت و تصویربرداری این پروژه بر عهده دو چهره شناختهشده سینمای کشور است؛ حامد شکیبانیا، تهیهکننده آثاری همچون «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «جایی برای فرشتهها نیست»، «هیچکس نخوابد» و «تولد در زمین سوخته» و مهدی شامحمدی، کارگردان فیلمهای سینمایی «مجنون» و «جانشین» و مستند «هجده هزارپا». این تیم برای ثبت هرچه کاملتر این رویداد، در شهرهای تهران، قم و مشهد به تصویربرداری خواهد پرداخت. نکته مثبت در این زمینه ایفای نقش فعال توسط مهدی شامحمدی است؛ او پیش از این با تهیه و ساخت فیلمهای داستانی و مستندها تبحر خود در این زمینه را به اثبات رسانده است.
اوج با محوریت تشییع پیکر رهبر شهید دست به کار میشود
سازمان اوج در فرایند تشییع رهبر معظم انقلاب تصویربرداری مراسم تشییع و تولید یک مستند جامع را توسط «صادق ابدیخواه» پیش برده است. از دل این تصاویر آقای «محمدعلی فارسی» قرار است یک خروجی ۲۵ دقیقهای به شیوه مستندهای «روایت فتح» تولید کند. راوی این مستند «محمدحسین محمودیان» است. «محسن اسلامزاده» هم وظیفه تهیهکنندگی مستندی از «علی سلمانی» را به دوش کشیده است. این اثر مواجهه اندیشمندی فرانسوی با مسئله تشییع را به تصویر درمیآورد. نقطه آغاز این مستند از روز حضور این فرد در ایران تا تمام فرایند تشییع رهبر معظم انقلاب را شامل میشود. زندگی آقا در دوران حضورشان در مشهد هم محصول مشترک اوج و مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است که «مسعود زارعیان» کارگردانی آن را بهعهده گرفته است؛ این مستند «متولد مشهد» نام دارد. مستند بعدی هم کار مشترک «امیرحسین نوروزی» و «بهروز نورانیپور» است. این فیلم سیر بهروزشده کاراکترهایی که این دو نفر چندسال پیش در سفر حضرت آقا به کرمانشاه با آنها مواجه شده بودند را روایت میکند.
ماجرا از این قرار بود مادر یک مقتول بهخاطر حضور رهبر انقلاب در کرمانشاه قاتل را میبخشد. اکنون بعد از چند سال، فیلمساز مواجهه خانواده مقتول و قاتل را همزمان با مراسم تشییع مورد بازخوانی و قرائت جدید قرار میدهد. در کنار این موارد ما به آقای حامد شکیبانیا در کار تولید مستند جامعشان از مراسم تشییع کمک میکنیم. ما در یک مجموعه جمعسپاری هم که ترکیبی از نقشآفرینی نهادهای مربوطه و روایتهای مردم عادی از مراسم تشییع در شهرها و محلههای گوناگون است به ایفای نقش میپردازیم. علاوهبر همه اینها ما خردهروایتهای یک و دو دقیقهای از مراسم تشییع منتشر کردیم که در همراهی با صادق ابدیخواه و تیمی به مدیریت مازیار هاشمی تولید و از طریق تلویزیون پخش شد.»
کارگردان «پایتخت» هم به قافله عشاق پیوست
سیروس مقدم از تولید مستندی جدید درباره «رهبر شهید ایران» پرده برداشت؛ پروژهای که به تهیهکنندگی محمدرضا شفیعی و با همافزایی چند کارگردان در حال ساخت است. بر اساس اعلام او، بخش قابلتوجهی از مراحل تصویربرداری به پایان رسیده و تیم تولید برای تکمیل این اثر، بهزودی راهی تاجیکستان خواهد شد. مقدم در تشریح جنبههای احساسی این مستند، با اشاره به نوه ۱۴ ماهه ایشان، این تصویر را یادآور واقعه کربلا خواند و آن را از تلخترین و در عین حال تأثیرگذارترین فرازهای این روایت برشمرد.
