سرویس سیاست مشرق- این روزها نام جنگل الیت در رسانه‌ها بارها تکرار شده است، برخی اخبار نیز حکایت از آن دارد که در آتش‌سوزی جنگل‌های الیت مازندران خسارات فراوانی به پوشش گیاهی و اکوسیستم این منطقه واردشده است.

البته روند این آتش‌سوزی کنترل‌شده و نیروهای امدادی، محیط‌بانی، بسیج، هلال‌احمر و دیگر گروه‌های مردمی با تلاش شبانه‌روزی در منطقه توانستند بر این بلای طبیعی چیره شوند، بر اساس گزارش‌های رسمی آتش جنگل‌های هریکانی با ۱۱۵ عملیات پروازی بالگردها و ۱۳ پرواز هواپیماهای ایلیوشین ۴۰ تنی سپاه پاسداران مهارشده است.

درباره منشأ این آتش‌سوزی نیز اخباری متعددی منتشرشده است ازجمله مهم‌ترین روایت حکایت از آن دارد که آتش‌سوزی جنگل الیت در فصل پاییز به دلیل وجود شاخ و برگ خشک رخ‌داده است.

از سویی مسیر این جنگل هم مسیری سخت همراه با شیبی تند است و وزش باد هم باعث بالا رفتن سطح آتش‌سوزی شده بوده است، شواهد میدانی نیز نشان می‌دهد که افزایش دما و کاهش میزان بارش‌ها همراه با انباشت برگ‌های خشک ‌روی زمین، بستر مناسبی برای وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌های الیت فراهم کرده است.

البته برخی اخبار نیز دست‌به‌دست شده است که عامل انسانی نیز در ماجرای آتش‌سوزی جنگل الیت نقش داشته است، این خبر را هدی یونسی استاندار مازندران در حاشیه جلسه ستاد مدیریت بحران داده است. رضا افلاطونی رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز عامل انسانی را در وقوع آتش‌سوزی‌های اخیر در جنگل‌های الیت قطعی دانست و گفته است که با توجه به وضعیت منطقه، وقوع حریق طبیعی بعید بوده و «عامل انسانی» قطعی است.

اما منظور از عمدی بودن آتش‌سوزی از نگاه مسئولین استانی و غیر چه بوده و آیا با یک پدیده خاص در ایجاد خرابکاری شبکه‌ای و تروریستی روبه‌رو هستیم؟ پاسخ به این سؤال نیاز به بررسی‌های فنی ویژه دارد، اما گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که منظور از عامل انسانی بیشتر گردش‌گرانی است که آتش روشن می‌کنند اما خاموش نمی‌سازند، همچنین چوپان‌ها شکارچیان و برخی افراد محلی از جمله عوامل قطعی در بروز حادثه بوده‌اند.

همچنین رد پای افرادی نیز دیده می‌شود که آتش را ابزار کار خودکرده‌اند از جمله قاچاقچیان چوب که با ایجاد حریق به بازار داغ قاچاق و نابودی جنگل‌ها دامن می‌زنند، همچنین پای زمین‌خوارها نیز در این دست آتش‌سوزی‌ها باز بوده که با جنگل سوزی فضای ویلا سازی را فراهم می‌سازند.

در این میان اما یک خبر عجیب نیز دست‌به‌دست شده و حکایت از آن دارد که آتش‌سوزی اخیر یک پدیده «بیو تروریستی» بوده و توسط عامل بیگانه برای بحران سازی اجتماعی روی‌داده است، البته این دست تحلیل‌ها در رسانه مبنای خاصی نداشته و صرفاً گمانه‌زنی‌هایی برای توجه امنیتی به مسئله است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که آتش‌سوزی عمدی در جنگل الیت بیش از آنکه منشاء خرابکاری داشته باشد ناشی از سهل‌انگاری بوده و رفع آن نیاز به آموزش به بیشتر به محلی‌ها، گردشگران و سایرینی دارد که به دلایل مختلف با جنگل‌ها سروکار دارند؛ اما ظن به روی دادن یک خرابکاری نشانه‌هایی از قبل داشته است که لازم است با دقت نظر با ماجرا نگریسته شود.

از جمله آن‌که برخی از گروهک‌های تروریستی چون سلطنت‌طلبان در سال‌های اخیر مسئله خرابکاری عمدی در منابع طبیعی را در فضای مجازی آموزش داده و ممکن است برخی افراد به دلیل ناآگاهی با این سیر همراهی کرده باشند، اسناد موجود نشان می‌دهد سال ۱۴۰۱ و پس از فتنه حجاب در برخی محلات شاهد آن بودیم که پدیده تبلیغ خرابکاری در فضای مجازی گسترش‌یافته است.

در آن مقطع شبکه بهایی‌ها شبکه‌های اجتماعی پدیده «خرابکاری شرافتمندانه» را ترویج کرده که البته مورد انتقاد وسیع حتی در میان ضدانقلاب قرارگرفته بود. تخریب اموال عمومی و نیز آسیب رساندن به منابع طبیعی از جمله تبلیغاتی بوده که از جانب این فرقه ضاله ترویج‌شده بود.

همچنین برخی افراد فریب‌خورده با عنوان «ری استارتی‌ها» نیز از جمله پدیده‌های تروریستی هستند که با خط خرابکاری میدانی در مقاطعی همکاری داشته‌اند. این دست گروهک‌ها ذیل فرقه‌های عرفانی همچنان در فضای مجازی تبلیغ می‌شود. در مورد ری استارت شواهد بسیاری وجود دارد که مبلغان آن از اقدامات خشونت‌آمیز حمایت و آن را تبلیغ کرده‌اند.

در این پروژه‌ها هدف جنگ ادراکی و ایجاد بدبینی از وضعیت موجود است، جمشید شارمهد که از او به عنوان پدر اقدامات تروریستی در ایران یاد می‌شود در اعترافات خود نوشته است که از دستورات مهم سازمان سیا به گروهک تروریستی تندر آن بود که تا جای ممکن خرابکاری در داخل ایران انجام داده و در رسانه‌ها آن را به مسئولان دولت ایران نسبت دهد.

مروری بربرخی تحرکات نشان می‌دهد که سرویس اطلاعاتی دشمن و عوامل میدانی آن‌ها از خط تشویش اجتماعی به‌منظور تست کردن شبکه آشوب استفاده می‌کنند، در این خط جریان معارض داخلی با پرچم‌داری یک حزب اصلاح‌طلب تندرو، تعدادی گروهک ضدانقلاب و جبهه خارجی با هدایت منافقین فعال هستند.

در نگاه راهبردی دشمن حوادثی چون آتش‌سوزی در جنگل الیت باعث خود مشغولی داخلی شده و قدرت راهبردی درونی ایران را کاهش خواهد داد. البته تهران نیز به‌خوبی دست رقیب را خوانده است، ازاین‌رو به‌جای مشغول شدن به شاخ و برگ‌های اضافی در جنگل به‌صورت مستقیم ضربه به ریشه را علامت‌گذاری کرده است، این بازی فرسایشی نبوده، اما نیاز به صبر راهبردی دارد.