یکی از موارد دخالت و خیانت انگلستان در ایران، طرح احداث راه آهن شمال جنوب در زمان سلطنت رضا شاه پهلوی است. این طرح که در آن زمان با تبلیغات بسیار و هزینه ی گزاف به عنوان یکی از افتخارات ایرانیان و خدمات رضا شاه معرفی می شد، در حقیقت طرحی بود برای تأمین منافع انگلستان که قرار بود از جیب مردم ایران برای آن هزینه شود. در این گزارش به ابعاد پنهان و آشکار این امر خواهیم پرداخت.

گروه گزارش ویژه مشرق؛ در طول تاریخ ایران، هیچ کشوری مانند انگستان به بد نامی در بین مردم مشهور نبوده و نیست. مردم ایران همواره در معرض دخالتها و غارت منابع خود از جانب دولت انگستان بوده اند. دادن امتیازات متفاوت به انگستان در زمینه های مختلف از جمله قرارداد های نفتی، توسط پادشاهان ایران زمینه ی دخالت و نفوذ این کشور در ایران را پدید آورد. یکی از موارد دخالت و خیانت انگلستان در ایران، طرح احداث راه آهن شمال جنوب در زمان سلطنت رضا شاه پهلوی است. این طرح که در آن زمان با تبلیغات بسیار و هزینه ی گزاف به عنوان یکی از افتخارات ایرانیان و خدمات رضا شاه معرفی می شد، در حقیقت طرحی بود برای تأمین منافع انگلستان که قرار بود از جیب مردم ایران برای آن هزینه شود.

طرح احداث راه آهن شمال جنوب بر می گردد به سال 1304 هجری شمسی. در آن زمان دولت ایران تصمیم گرفت تا به وسیله ی احداث خط راه آهن، دریای خزر را به خلیج فارس متصل کند. به همین منظور قانون مربوطه در 9 خرداد آن سال در مجلس شورای ملی به تصویب رسید.



طبق قانون مجلس شورای ملی هزینه ی این طرح باید بدون کمک خارجی تأمین می شد که مقرر شد این هزینه از طریق گرفتن دو ریال مالیات از هر سه کیلو قند و شکر وچایی که وارد یا تولید می شود، تأمین شود. و باقیمانده ی هزینه ها از طریق بودجه ی عمومی تأمین گردد.

خط شمال از بندر گز( امام خمینی فعلی) در ساحل جنوب شرقی دریاچه خزر آغاز شد و از بین دشت و با عبور از جنگل به شهر ساری می رسید و با عبور از گدوک و جلگه خوار و ورامین به ایستگاه تهران ختم می شد. خط منتهی به جنوب نیز از بندر شاهپور آغاز و با عبور از پل­های متعدد بویژه پل کارون به بخش کوهستانی می رسید.



بعد از عبور از تونل های پی در پی به فلات مرکزی وارد می شد و بدون عبور از شهر های مهمی مثل اصفهان و شیراز به تهران ختم می شد. تاریخ شروع به کار این طرح در سال 1306 بود که بعد از 11 سال یعنی در سال 1317، با هزینه ای بالغ بر سی میلیون لیره ی انگلیسی به دست رضا شاه افتتاح شد.

احداث راه آهن در هر مکانی باید حداقل یکی از این سه خصلت استراتژیکی (منظور دفاعی و نظامی)، اقتصادی (ترانزیت بین المللی و معاملات بازرگانی) و ارتباطی را برای مردم آن منطقه داشته باشد. با بررسی راه آهن شمال جنوب، که در دوران خود با رنج و زحمت های فراوان کارگران و هزینه های گزاف ساخته شد ، هیچ یک از این سه شاخص مشاهده نمی شود.



احداث راه آهن یکی از آرزوهای دیرینه ی ایرانیان در آن زمان بود که اقدام رضا شاه در راه اندازی آن امیدواری های فراوانی را در بین مردم و برخی نخبگان ایجاد کرد اما غافل از اینکه این خط آهن، با این هزینه ی گزاف که از طریق مالیات های مردم و بودجه ی عمومی کشور ساخته می شد، سود خود را به جای مردم ایران به بیگانگان می رساند و تأمین کننده ی منافع دولت انگستان در منطقه بود.

اولین مخالفت هایی که در رابطه با طرح راه آهن شمال جنوب مطرح شد، اشکال در مسیر شمالی جنوبی این خط آهن بود. برخی معتقد بودند که مسیر مناسب برای احداث خط راه آهن مسیر شرقی- غربی است. زیرا از گذشته مسیر بازرگانیِ ایران به این طریق بوده و مسیرِ ترانزیت بین المللی از این قسمت عبور می کند.

پیشنهاد تأسیس راه آهن در زمان قاجار هم به همین دلیل از جانب ایران رد شد. احمدشاه در پاسخ به پیشنهاد انگلیسی‌‌ها برای مفتوح ساختن باب مذاکره در مورد کشیدن راه آهن گفت: «راه آهنی که به صلاح و صرفه ایران است، راه آهنی است که از دزداب (زاهدان فعلی) شروع می‌شود و مسیر آن به اصفهان و تهران باشد و از آنجا به اراک و کرمانشاه متصل شود، یعنی از شرق به غرب ایران، چنانکه از زمان داریوش هم راه تجارت هندوستان در آسیا و سواحل مدیترانه همین راه بوده است و این راه برای ملت ایران ‌‌نهایت صرفه را از لحاظ تجارت خواهد داشت، ولی راه آهن عراق به منجر خزر فقط جنبه نظامی و سوق‌الجیشی دارد و من نمی‌توانم پول ملت را گرفته یا از کشورهای خارج وام گرفته و صرف راه آهنی که فقط جنبه نظامی دارد نمایم.»

دکتر مصدق هم در زمان طرح این موضوع در مجلس شورای ملی، مخالفت خود را با احداث را آهن اعلام کرد و بحث های داغی را در مجلس پیش آورد که این مخالفت ها هم نتوانست از احداث این خط آهن جلو گیری کند . دکتر مصدق معتقد بود که این طرح توجیه اقتصادی ندارد و در آن شرایط فشار زیادی را به مردم تحمیل خواهد کرد.

مسئله ی بعدی در مورد این خط آهن، رعایت نشدن خصلت ارتباط بین شهری در این خط است. در زمان احداث راه آهن، هفت شهر مهم کشور از لحاظ جمعیت و ارزش اقتصادی، غیر از تهران عبارت بودند از تبریز، اصفهان، مشهد، همدان، شیراز، رشت و کرمانشاه که مسیر راه آهن شمال جنوب هیچ یک از این شهرهای مهم را به هم مرتبط نمی کرد و بیشتر از شهر های کوچک و غیر مهم عبور می کرد. علاوه بر این منتهی الیه شمال این خط آهن به بندر گز- که نقطه ای بن بست بود- و در جنوب به خورموسی ختم می شد که به علت نزدیکی به مرز خشکی عراق از لحاظ نظامی و استراتژیک غیر مناسب بود.

مسیر راه آهن با ید به گونه ای انتخاب شود که بعد از عبور از شهر ها و نقاط پرجمعیت اقتصادی کشور به دو نطقه ی انتهایی «آزاد» متصل شود تا ارتباط بین المللی با نقاط اقتصادی کشور تأمین گردد. انتخاب مسیر راه آهن به این طریق در بسیاری از کشور های دنیا مرسوم است، به طوری که هر یک از خطوط راه آهن در کشور های آمریکا و کانادا، شهر های مهم مسیر خود را، به دو نطقه ی انتهایی آزاد در اقیانوس کبیر و اطلس متصل می کنند.



دروازه های ورود و خروج ایران در آن زمان به لحاظ ورود و خروج مسافر و کالا در شمال، تبریز (برای ارتباط بوسیله ی شوسه و راه آهن به اروپا از طریق روسیه و ترکیه) و بندر انزلی (انتهای خط کشتی رانی شوروی) بودند. بنابراین باید یکی از این دو شهر که نقاط آزاد بودند به عنوان نقاط انتهایی انتخاب می شدند.

به این ترتیب احداث راه آهن از طریق این مسیر هم از لحاظ مرتبط کردن شهر های مهم و هم از لحاظ صرفه ی اقتصادی فاجعه آمیز بود و سطح زندگی عمومی مردم ایران را کاهش می داد زیرا که هزینه ی آن از طریق ما یحتاج روزانه ی مردم(قند و چایی و شکر) تأمین می شد. اما عده ای انتخاب این مسیر را بیشتر به خاطر منافع نظامی حاصل از احداث این راه آهن برای کشور می دانستند. الول ساتن در کتاب خود به همین موضوع اشاره می کند: « منظور از ساختن این راه آهن رعایت جنبه ی سوق الجیشی و نظامی است که قادر باشند با آن در مواقع مقتضی از مازندران و تهران قشون و مهمات را به جنوب برسانند....»



این استدلال هم به نظر درست نمی نماید زیرا که در جنوب غربی ایران خطر عمده ای که دولت را وادار به ساختن راه آهنی پر خرج با آن طول و تفصیل کند به چشم نمی خورد. بیشتر افرادی که می توانستند در جنوب مشکلاتی ایجاد کنند توسط دولت سرکوب شده بودند و عشایر و ایلات آن منطقه بدون وجود راه آهن هم از طریق راههای مختلف قابل کنترل بودند و ساختن راه آهن با آن همه دردسر و هزینه برای سرکوب عشایر اصلاً به صرفه نبود.

در آن تاریخ دو سازمان نظامی مجاز بودند که وضع راه آهن را مورد بررسی قرار دهند؛ رکن سوم ستاد کل ارتش از لحاظ طرح های عملیانی و دانشگاه جنگ از نظر آکادمیک. سرهنگ غلام رضا مصور رحمانی یکی از متخصصین نظامی در کتاب خود به این موضوع اشاره می کند و بعد از بررسی های دقیق، می گوید« در رکن سوم ستاد کل ارتش کوچکترین اثری در اینکه این این رکن در بررسی مسیر راه آهن و دادن نظریه در آن باب شرکت داشته وجود نداشت.» همچنین دانشگاه جنگ هم بعد از یک هفته تحقیق و بررسی و مسافرت با راه آهن نتایج قابل توجهی را اعلام کردند:

« 1. برای بررسی مسیر کلی راه آهن سراسری هیچ یک از سازمان های نظامی مورد مشورت قرار نگرفته اند.

2. پایان دادن مسیر راه آهن به بندر گز، بررسی نظامی آن را از لحاظ ایران ناچار متوجه همسایه ی شمالی می ساخت که در آن اولاً تصور ادراک عمل تعرضی ایران بلا مفهوم و غیر قابل بحث شمرده می شد. ثانیاً تصور اینکه همسایه ی شمالی، ایران را از طریق گرگان مورد تعرض قرار دهد از نظر نظامی غیر قابل قبول و مباین با موازین عقلی به نظر می رسید.»

ویژگی های سه گانه ای که برای هر راه آهن می توان متصور شد هیچ کدام در راه آهن شمال جنوب مشاهده نمی شود؛ اما سؤال این است که چه عاملی باعث شد که این همه هزینه و زحمت صرف راه آهنی شود که هیچ سودی برای مردم ایران نخواهد داشت؟

بدون شک برای پیدا کردن جواب باید به دنبال عامل خارجی گشت. اگر این طرح را فاقد سود و منفعت برای مردم ایران بدانیم، باید به سراغ کسانی رفت که از این طرح سود می برند. انگستان در ایران منافع استراتژیک و مهمی داشت که اصلی ترین آنها در آن زمان حفظ مستعمره ی مهم خود یعنی هند است. ایران یکی از دروازه های حمله به هند بود که انگستان با نفوذ و کنترل بر ایران می توانست هند را از شر بسیاری از تهدیدات حفظ کند.



از طرف دیگر ایران با روسیه، اصلی ترین رقیب انگستان، هم مرز بود وکنترل بر ایران می توانست به نوعی کنترل بر روسیه نیز باشد. این را هم باید اضافه کرد که انقلاب بولشویکی در روسیه و خطر گسترش کمونیست، عامل محرک دیگری برای اقدام به احداث این راه آهن بود.

در حقیقت هدف اصلی در ایجاد راه آهن سراسری شمال جنوب، دفاع استراتژیکی هندوستان در قبال تعرض احتمالی روسیه بود. این خط آهن به گونه ای طراحی شده بود که دولت انگستان که تسلط بر دریا ها را دارا بود، نیروهای خود را به گوشه ی شمال خلیج فارس برسانند و سپس در حداقل زمان ممکن آنها را از طریق راه آهن سراسری ایران به جنوب شرق دریای خزر سوق دهند، تا بتوانند در منطقه ی گرگان متمرکز شوند.



این راه آهن با مسیر معینه ی خود می توانست اولین عناصر نظامی انگستان را در ظرف چهل و هشت ساعت از جنوب غربی خلیج فارس به گرگان برساند، منطقه ای که جهت دفاع از هندوستان از طریق قطعِ خطِ عقب نشینی ارتش متعرّض به هندوستان در منطقه ی مشهد – هرات، اهمیت استراتژیکی را برای انگستان ایجاد می کرد . این خط آهن علاوه بر اینکه به انگستان اجازه می داد تا در صورت لزوم از نیروی نظامی خود به بهترین وجه استفاده کند، فکر تعرض به هندوستان را برای حریف کاملاً تأمل آمیز می ساخت.

سرهنگ غلام رضا مصور رحمانی در مورد چگونگی انشاء مسیر راه آهن اینگونه می گوید: «بنا بر اظهار یکی از کارمندان با سابقه ی وزارت راه، منشاء اصلی مسیر راه آهن سراسری منحصر به یک برگ کاغذ آبی رنگ بود که روی آن خطی از منتهی الیه شمال غربی خلیج فارس به تهران و جنوب شرقی بحر خزر کشیده شده بود بدون اینکه جزئیات در آن مشخص باشد. آن صفحه ی کاغذ را سفیر انگلیس به رضاه شاه داده بود و رضا شاه به دست خود آن را برای عمل مستقیماً به وزیر راه داد.»

تأیید کننده ی این نظر صحبت های لرد کترزین نایب السطنه ی هندوستان ، در مجلس عوام انگستان بر سر مسئله ی راه آهن ایران است: «در مدت ۲۰ سال تأیید کردند که هندوستان باید محاط باشد، در یک حلقه کوه‌ها و صحرا‌ها که بدون تلفات زیاد و پول، غیرقابل عبور باشد.

این سیاست، هندوستان را از هر حمله‌ای حراست کرده و هیچ ملتی حق عبور از این منطقه حمایت شده را نداشت؛ اما اگر این راه آهن، راه آهن غربی- شرقی ایران ساخته می‌شد، آن وقت تمام آن سیاست به خطا بوده و به ما می‌گویند، این اصول را نپذیرید که سیاست حقیقی هند عبارت است از باز کردن سرحدات آن به طرف مغرب.»

پس از افتتاح این راه آهن هم انگستان منافع بسیاری را از طریق این خط آهن بدست آورد. بعد از اینکه هیتلر در جنگ جهانی، با پیشروی های خود به سمت شوروی در حرکت بود، انگستان توانست از طریق ایران و خط آهن شمال جنوب کمک های خود را به شوروی برساند تا پازل پیروزی های هیتلر کامل نشود.

رضا شاه هم بعد از اینکه توسط انگستان تبعید شد از عدم اقدام خود برای تخریب راه آهن اظهار تأسف کرد. ملکه مادر در خاطراتش می‌نویسد: «یادم هست که رضا دو سه روز بعد از اشغال ایران به من گفت: تاجی جان ما خبط (اشتباه) بزرگی کردیم که پل ورسک را منهدم نساختیم، ما باید از‌‌ همان اواسط مرداد ماه که زمزمه حمله به ایران را شنیده بودم، اقدام به نابود کردن راه آهن می‌کردیم. رضا تا پایان عمر همیشه غبطه می‌خورد که چرا پل ورسک را، خراب نکرده و راه متفقین را نبسته است.»





به این ترتیب هزینه و زحمتی که می توانست به احداث راه آهنی در راستای منافع ایران تبدیل شود، با دخالت و اعمال نفوذ انگستان به طرحی برای حفظ منافع انگستان تبدیل شد که مردم ایران می بایست هزینه ی آن را پرداخت کنند.

منابع:

کهنه سرباز، خاطرات سرهنگ غلام رضا مصور رحمانی

تنش بزرگ، خسرو معتضد

اقتصاد سیاسی ایران، محمد علی همایون کاتوزیان

http://tarikhirani.ir/fa/events/3/EventsList//%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9.%D9%88.%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7.html?Page=&Lang=fa&EventsId=87&Action=EventsDetail

http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37414

http://www.rai.ir/Site.aspx?ParTree=A09000801112&LnkIdn=5367

http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%A2%D9%87%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86

http://www.tinn.ir/vgljyveo.uqeotufbtsu2j.zbftu.w.html


نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

نظرات

  • انتشار یافته: 46
  • در انتظار بررسی: 3
  • غیر قابل انتشار: 9
  • ۰۰:۱۴ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    9 1
    خوب که چی؟ عمو با عوارض قندو چای راه آهن ساخته با خودشم که نبرده! تو این مملکته. چند تا راه آهن مثل این ساختین که چیزی واسه گفتن داشته باشید.با همان امکاناتی که در آن زمان بوده. شما دست خوشی یه اتوبان تهران شمال رو بزنید بعد بیایید مقاله بنویسید............. منتشر که نمی کنید خودتون بخونید آدم شین
  • محمد ۰۰:۲۱ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    1 8
    خاندان پهلوی، همیشه گوش به فرمان غرب بودند
  • ۰۰:۴۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 5
    خیلی خوب بود بارک الله مشرق یه سؤال: چرا اسم نویسندگان گزارش رو نمی زنید؟
  • ۰۲:۰۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 5
    میتونست ببره و نبرد ؟؟؟ اونا هر چی تونستن بردن .
  • ۰۷:۱۷ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    4 0
    درود به همه كساني كه به اين آب و خاك خدمت كردند و هيچ چيز جاي عشق به ايران را در دلشون نگرفت
  • شناس ۰۸:۱۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    1 0
    کاملا با شما موافقم. آفرین بر شما
  • ۰۸:۳۲ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    3 0
    این گزارش چیزی نیست جز آسمان و ریسمان کردن برای اثبات یک پیش فرض غلط که راه آهن شمال جنوب برای مردم هیچ سودی نداشته و فقط انگلستان از آن سود برده است !
  • مهدی ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 1
    دوست عزیز ناشناس! واقعا تصور میکنی اگر همان هزینه هایی که به زور برای تأمین منافع انگلیسها از مردم گرسنه و فقیر گرفتند در مسیر نیازهای واقعی و توسعه کشور در آن روز خرج می شد، وضعیت مردم بهتر از این نبود؟ غیرت و همیت ایرانی حکم میکنه که این روش نخ نمای استعماری رو محکوم کنیم و با انتشار چنین مقالاتی مشت روباه پیر را بازتر!!! چیزی که از احداث این راه آهن عاید انگلیسی ها شد علاوه بر تشدید بدبختی و بردگی مردم گرسنه خاورمیانه و آسیای شرقی، بسیار بیشتر از راه آهنی نا همگون با نیازهای توسعه ای ایران آن زمان برای مردم ما بود. برای درک بهتر موضوع، لطفا برای یک بار هم که شده تشریف ببرید و برای خانه ای که لوله های آب مصرفی اش دچار پوسیدگی است، هزینه سنگینی بپردازید و نمای آن را سنگ کنید!!! دوستان عزیز در مشرق هم اگر به اسناد تاریخی موجود در کتابخانه ملی مراجعه داشته باشند، حتما مطالب خواندنی فراوانی در مورد انواع باج های بسیار سنگینی که دیکتاتور پیر پهلوی بابت سنگ تمام گذاشتن در نوکری انگلیس پرداخت نمود (مثل: اجازه قلع و قمع جنگلها و مراتع اطراف مسیر راه آهن، اعطای امتیازات فوق العاده ی املاک حریم این مسیر و به کار گماردن کارگران گرسنه ایرانی در ازای حقوق بخور و نمیر در مقابل پرداخت های هنگفت به مهندسان خارجی و . . .) به دست می آورند.
  • ۰۸:۳۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 1
    مگه راه آهن رو آلمانی ها نساختن؟!
  • امین ۰۸:۵۳ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    مثل این که شما در جریان اخبار نیستید یه سری به آمار گسترش راه و راه آهن بعد از انقلاب بزنید
  • محسن ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    با اون امكانات، با اون سرمايه، اين كار عظــــيم. حالا تو اين دوره به اجنبي مي‌گيم بابا پول 2 برابر بهت مي‌ديم ولي بازم كار نميكنن.(نمونش نيروگاه بوشهر)
  • ایران ۰۹:۰۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    واقعا مغرضانه بود.انصاف داشته باشید.تاریخ همیشه قضاوت خواهد کرد.درست است که رضاشاه دیکتاتور بود اما راه اهن از کارهای خوب وی بود
  • سیاه نمایی ممنوع. ۰۹:۰۲ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    عوارض از قند و چای یعنی از جیب مردم؛ شما اگه سر دیشو بچرخونی داخل میبینی چند تا راه آهن از اول انقلاب ساخته شده.
  • سید حسن ۰۹:۴۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    همیشه از راه اهن به عنوان یکی از افتخارات بزرگ رضا شاه یاد میکنند ولی کسی نیست بگه این کار انگلیسیها و در جهت منافع آنها بوده
  • ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    1 0
    متاسفانه آدم این نظرای غیر منطقی و از روی عناد برخی رو میخونه تازه میفهمه با کیا شده 70 میلیون؟؟؟
  • ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    خوب که چی ....!؟؟؟ یا متنو کامل نخوندی یا خودتو زدی به .....
  • ۱۰:۰۱ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    اگه متنو کامل خونده بودی حتما میفهمیدی یعنی چی
  • ۱۰:۰۲ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    واقعا گزارشاتتون عالیه من به خاطر گزارشاتتون که همیشه بهتون سر میزنم
  • ۱۰:۰۳ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    دستتون بابت این گزارشای ویژه درد نکنه مثل همیشه عالی بود این دوستمونم احتمالا متنو تا آخر نخونده
  • ۱۰:۰۴ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    متاسفانه در محیط های آکادمی هم نمیتونن اینقدر زیبا و با منطق مظلبو برسونن
  • ۱۰:۰۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    مرگ بر پهلویها . ولی تو اونموقع کار بزرگی بود.
  • ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    گزارش آبكي و انحرافي بود
  • ۱۱:۳۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    من در ابتدا عرض کنم مدافع پهلوی نیستم اما به عنوان کسی که بسیار مطالعه میکنم دوست دارم آنچه به عنوان حقیقت به ذهنم میرسد بگویم در طول انقلاب اسلامی همیشه به تاریکترین زاویه های حکومت این پدر و پسر پرداخته شده وتا حدی بزرگنمایی هم شده در صورتیکه اگر چه در قیاس با جمهوری اسلامی هیچ خدماتی نداشته اتد اما در قیاس با قاجار خدمات قابل توجهی داشته اند منتهی چون همیشه تاریخ را فاتحان مینویسند به دستاوردهای پهلوی ها هم یا پرداخته نشده یا آن را فاقد ارزش تلقی کرده اند یک شاهد عینی این ادعا هم نقل قول تفاوت پهلوی با قاجار از زبان پدر بزرگ هایمان است که در آن دوران زیسته اند روایت شده در خلال انتقال سلطنت به رضا خان و آن قحطی بزرگ که میلیون ها نفر از گرسنگی مردند عده ریادی از مردم آذر بایجان به شوروی پناه بردند .پس از قدرت یابی رضا شاه او طی یک سخنرانی از ایزانیان پناهنده شده به شوروی خواست تا دوباره به ایران برگردند و حتی به هر خانواده مبلغ 100تومان وجه نقد( یا 100 سکه نقره) در بندر انزلی پرداخت کردند که در آن زمان پول زیادی بوده که طبق نرخ آن دوران با هر1 تومان 1گاو نر میشد خرید که این برای روستائیان هدیه ای رویایی بوده است
  • ۱۲:۰۷ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    باریک جوگیر نشو با نویسنده بودم نه باتو حرفت تاحدودی درست ولی آزادراه تهران شمال و بی کفایتی برخی متصدیانش رو نباید در جهت تایید کار رضاخان استفاده کنی برادر ارجمند فراموش نکن که در جنگ جهانی ما نیمی از هم وطنانمون را ازدست دادیم اینم برای جنگ دوم جهانی بود راه آهن برا ما نبوده و حتی نیست اصلا و کاملا برا انگلیسی ها بوده تو یکم به مسیر راه آهن نگاه کن اصلا از تهران یا شهرهای پرجمعیت رد نمی شه
  • ۱۲:۱۵ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    یک گزارش هم رجع به ذوب آهن بنویسین من شنیدم که این طرح هم دستور انگلیسها برای رساندن تجهیزات جنگی به جبهه شوروی در زمان جنگ دوم جهانی بوده .
  • ۱۲:۲۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    پیمان کارش آلمانی بوده وگرنه طرح و نقشه ی ساختش رو انگلیسی ها به رضا شاه دادن
  • ۱۲:۳۵ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    قاجار ها لااقل به صورت مستقیم جلوی دین نایستادن ولی پهلوی ها به صورت مستقیم جلوی دین ایستادن، کشف حجاب کردن، با عزاداری مخالفت کردند، به حرم امام رضا جسارت کردندو....
  • ۱۳:۱۶ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    اره بخدا والله نمیدونم اگه بدرد نمیخوره چرا هنوز ازش استفاده میکنن؟اصلا ریلاشو بکنید بندازید دور خودشون مسخره کردن با این مقاله نوشتنشو نشسنت میگن اون پهلوی ها هیچ کاری نکردن همین راه اهنه که خیلی کارو داره انجام میده یا همون نیروی نظامی بود که اون یکی پهلوی درست کرد تونستیم باهاش در مقابل عراق وایسیم یا اینم قبول ندارید؟نمیدونم چرا میخواین بگین حکومت های قبلی بد هستن ولی شماها خوبین؟یا نه زورتون میاد میخواین به هر طریقی خرابشون کنید ولی نمیدونید که ما در مورد حکومت های قبلی از پدرانمان و منابع دیگه کمک میگیریم و هر روز برامون تکرار میکنند شما یه زحمتی بکش و احترام بذار به کسایی که برا ایران از خودشون کلی مایه گذاشتن که الان ما با این همه سالی که از اون موقع گذشته داریم هنوز ازش استفاده میکنیم واقعا جای تاسف داره که دوست دارین چشماتونو به روی واقعیت ببندید
  • ۱۴:۱۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    انصافا خودتون بگید زمان جنگ تحمیلی این راه آهن چقدر به درد خورد؟ اگر این راه آهن نبود چطور میخواستید اون حجم تجهیزات جنگی و رزمندگان رو برسونید جبه های جنوب؟
  • ۱۴:۲۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    برو بابا با این گزارش های دروغ و مسخرت یه سری خوزبلات نوشتی فکر کردی که خیلی می دونی
  • ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    نیتش چی بوده ؟؟؟
  • ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    زمان جنگ هواپیماهای خرید شاه هم استفاده شدن ولی نیت شاه که این نبود . نیت پدرش هم خدمت نبود . اصلا نمیتونست نیت داشته باشه چون فقط یه نوکر بود .
  • ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    برو خوب مطالعه کن بعد نظر بده .
  • sadegh ۱۸:۴۶ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۹
    0 0
    یکی دیگر از خدمات پهلوی ها ذبح ادوار تاریخ ایران از جمله قاجار است، درست است که شاهان قاجار بی کفایت بودند،اما خدماتی هم داشتند از جمله: بیشترین بنای عام المنفعه در زمان قاجار ساخته شده است. هشتاد درصد نسخ خطی متعلق به دوره قاجار است. بیشترین تلاش برای حفظ فرهنگ و هنر ایرانی از موسیقی،نقاشی و آیین های ایرانی از جمله:ساخت آخرین نمونه معماری ایرانی، مسجد سپهسالار آخرین نمونه سنگ نگاره ایرانی بند بریده جاده هراز آنچه که امروزه با نام نوروز می‌شناسیم (اعم از سفره هفت‌سین، حاجی‌فیروز، لحظه تحویل سال، صدای توپ، چهارشنبه‌سوری، سیزده‌بدر و امثال آنها) از آداب و رسوم و نوآوری‌های دربار قاجاری است. احیای تقویم شمسی ردیف دستگاهی موسیقی ایران با همت میرزا عبدالله و آقا حسین‌قلی (دو برادر در دربار ناصری) وضع و تدوین گردید که از مشهورترین نمونه‌های روایت ردیف موسیقی ایران است. مقاومت در برابر لغات بیگانه برای مثال واژه‌های «عکس»، «عکاسی» و «دوربین» شخصاً توسط ناصرالدین‌شاه وضع شده‌ و متداول گردیده‌اند. تربیت شخصیت هایی کم نظیر حتی در دربار قاجار نظیر: ادیب‌الممالک، میرزا عیسی فراهانی (میرزا بزرگ)، قائم‌مقام فراهانی، امیرکبیر، عباس میرزا، تاج‌السلطنه، فروغ‌الدوله، فخرالدوله و... در مقابل چنین خدماتی که قاجار به هویت ایرانی نمودند چند خدمت از پهلوی ها سراغ دارید؟
  • ۰۰:۰۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۰
    0 0
    اگر به راستی رضاخان قصد داشت خدمتی به ایرانیان بکند راه آهن را باید از مسیری عبور می داد که مورد نیاز ایرانیها بود. مثلا راه آهن حتما باید از اصفهان و تبریز و مشهد می گذشت اما تنها شهر مهم آن روز بر سر راه آهن فقط تهران بود و بس. بیشتر مسیر از مناطق کوهستانی ایران و دور از شهرهای اصلی می گذشت. جالب اینکه همزمان با اجرای این طرح بشدت قانون تخت قاپو و یکجانشین کردن عشایر و ایلات اجرا شد تا مسیر راه آهن به دور از هر نوع حضور عشایر باشد. وقتی نقش عشایر و مخصوصا قشقایی ها را در جنگهای پس از 1907 به یاد آوریم که چگونه در مقابل نیروهای انگلیسی مقاومت کردند راز طرحهای رضاخان را متوجه خواهیم شد. لعنت بر رضاخان و پسر منحوسش.
  • ۰۱:۲۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۰
    0 0
    یه مشت غرب زده سعی می کنن هر کاری که استعمارگران انگلیسی و...در ایران انجام دادن با دیدن بخشی از واقعیت و ندیدن واقعیت بزرگتر ماست مالی کنن اگر منافع انگلیس در اولیت نبود صدسال این راه آهن ساخته نمی شد
  • عمو ۰۹:۴۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۱
    0 0
    تو اصلا خوندیش عمو جون؟
  • ۰۹:۴۰ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۱
    0 0
    از کارهای خوبش واسه انگلیسیا بود
  • ۰۹:۴۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۱
    0 0
    بی خیال عموجون. فعلا برو رو دیکتت کار کن بعد بیا درباره گزارش صحبت میکنیم
  • علیرضا ۱۷:۰۲ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۲
    0 1
    اگر رضا شاه مرد بود و از انگلیسها نمی ترسید اینجوری خودشو با خفت تسلیم انگلیسها نمیداد تا تبعیدش کنن. دریغ از یک جو شهامت
  • ۲۲:۵۵ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۶
    0 0
    نانشناس منظورت از اون امکانات مردن نصف جمعیت از گرسنگی هست؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ همون که 11 میلیون جمعیت مردن تا رضا جونت به راهن نظامیش بباله؟ واقعا شرافت و سواد خوب چیزیه که در وجود شماها یافت نمیشه
  • ۱۲:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۸
    0 0
    شما تهمت زن هستید. همه کار رضا شاه که بد نبوده. انصاف داشته باشید. مثل همین راه آهن اگر عرضه دارید بسازید. مثل جاده زاهدان به مشهد - فقط تهمت وشعار تو خالی و حسادت بلدید.
  • احمد صنعتی رشاپور ۱۱:۵۸ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۵
    0 0
    رعایت نشدن خصلت ارتباط بین شهری در این خط است. در ................. خط آهن ایران به ترکمنستان قرار بود از گنبد کاووس رد شه ولی نشد . حتما این هم خیانتهای دولت فخیمه انگلستان نسبت به مردم مظلوم و بیگناه ایران است
  • مسعود ۱۱:۲۹ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۰
    0 1
    سلام نظرات مخالف و موافق دوستان را در تاریخهای مختلف خواندم اما میخوام یه چیز به اونایی که طرفدار اقدام سازنده رضاشاه در کشیدن راه آهن اون هم از این مسیر است بگم که بروند روی نقشه خوزستان نگاه کنند ببینند راه آهن غیر از اهواز از کدام شهر آباد رد شده؟ رضاشاه اگه دلش برای پیشرفت ایران می سوخت لااقل باید راه آهن را از خرمشهر شروع می کرد به اهواز و بعد به شوشتر و دزفول که شهرهای آباد با پتانسیل عظیم کشاورزی و دامداری هستند می رسوند و اونها را آبادتر می کرد و اشتغال بیشتری ایجاد می کرد و بعد وارد کوههای لرستان می شد. اونهایی که خیلی هیجانی از اقدامات رضاشاه می شن یه نگاه دیگه ای به نقشه ایران و مسیر راه آهن از بروجرد تا قم بیاندازند می بینند که راه آهن رضاشاه بجای عبور از شهرهای بروجرد ، ملایر ، همدان ، قزوین و کرج بعد از خروج از کوههای لرستان در روستای دورود آن زمان که تنها چهل کیلومتر با بروجرد فاصله دارد راهش را کج کرده و دوباره به بیابان نوردی خود ادامه داده و به اراک و قم و سپس تهران می رسد. این مسیر گرچه کوتاهتر است اما اگر هدف از ایجاد راه آهن را اتصال شهرهای یک کشور به هم فرض کنیم تا از امکانات آن شهرها در اقتصاد کشور استفاده شود این مسیر جوابگو نبوده و بطور عجیبی شهرگریز بوده است. حالا بعنوان یک ایرانی که اعتقاد به صرف هزینه برای احداث زیربناها در جهت پیشرفت کشور هستی خودت قضاوت کن رضاشاه با احداث این راه آهن خدمت کرد یا پول مردم را هدر داد؟ و چیزی ساخت که برآورنده نیازهای یک کشور برای پیشرفت نبود.
  • ایرانی ۰۷:۴۲ - ۱۳۹۴/۰۶/۰۱
    0 1
    لعنت برخاندان پهلوی
  • sara ۱۲:۱۶ - ۱۳۹۵/۰۵/۰۵
    1 0
    پس الکی نخواین مردم نظر بدن وقتی نظر مردم رو پخش نمی کنید

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس