پیمانکار نظامی

یکی از سوالات مهم افکار عمومی پس از فرار نیروهای نظامی آمریکا از کشور افغانستان، آن است که چرا این اشغال نظامی آنقدر طولانی شد؟ دنبال کردن مسیر پولهای خرج شده در این کشور، جواب این سوال را خواهد داد.

به گزارش سرویس دفاع و امنیت مشرق، اشغال نظامی افغانستان توسط آمریکا و برخی اعضای ناتو به مدت ۲۰ سال، به عنوان طولانی ترین جنگ تاریخ آمریکا شناخته می شود. تهاجم آمریکا و متحدان این کشور به افغانستان بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ میلادی به بهانه مبارزه با تروریسم و نابودی گروه القاعده آغاز شد اما حتی بعد از کشته شدن اسامه بن لادن در عملیات نیروهای آمریکایی در پاکستان (سال ۲۰۱۱ میلادی) همچنان اشغال افغانستان ادامه پیدا کرد. اما بعد از عقب نشینی عجولانه ارتش آمریکا، انفجار انتحاری در فرودگاه کابل با دهها کشته و تصاویر دردناک از بعضی افراد افغان که به هواپیماهای آمریکا آویزان شده بودند تا از این کشور خارج شوند سوالاتی در افکار عمومی آمریکا و جهان ایجاد شد که اصولا چرا آمریکا دو دهه به حضور خود در این کشور ادامه داد؟

این در حالی است که جو بایدن رییس جمهور آمریکا مدتی پیش صراحتا اعلام کرد که هدف آمریکا از حضور در این کشور ملت سازی نبوده و البته وضعیت ارتش و نیروهای امنیتی آموزش دیده شده توسط آمریکا نیز اکنون واضح و مشخص است. شاید برای پاسخ به این سوال باید رد میلیاردها دلار پول ورودی به این کشور اشغال شده را گرفته و نگاه کنیم چه کسانی از ادامه روند اشغال سود می بردند.

بیشتر بخوانید:

فاکتورهای میلیاردی آمریکا برای «آموزش‌های خیالی» به ارتش افغانستان/ «ضعف آموزش و پشتیبانی» اسم رمز ماندگاری اشغالگران در همسایگی ایران +عکس

آمارهایی تأسف‌بار از وضعیت ارتش افغانستان پس از ۲۰ سال رفاقت با آمریکا/ ۹۰ میلیارد دلار فاکتورسازی دروغین برای کشوری که حتی یک سلاح سنگین جدید ندارد!

عاقبت شعبده‌بازی ۸۸ میلیارد دلاری ارتش آمریکا برای آموزش و تجهیز ارتش افغانستان/ تسلیم بالگردهای «بلک هاوک» و خودروهای «هاموی» بدون شلیک حتی یک گلوله! +عکس

همه به دنبال قراردادهای کلان افغانستان

اگر نگاهی به اعداد و ارقام در خصوص جنگ افغانستان داشته باشیم متوجه می شویم که چیزی در حدود ۳۱/۲ تریلیون دلار در این درگیری و در دو دهه اخیر هزینه شده است. این رقم در ۲۰ سال به معنی هزینه کردن روزی ۳۰۰ میلیون دلار در این دوره زمانی است. پیش از این در گزارشی به این مسئله اشاره شد که هزینه صرف شده برای ارتش و نیروهای انتظامی و امنیتی افغانی چیزی در حدود ۸۸ میلیارد دلار بوده است. کل هزینه که در بالا به آن اشاره شده در بخش های مختلف - از آنچه هزینه های خود ارتش آمریکا در این کشور بوده تا هزینه های بخش های دیگر دولت افغانستان بوده- گردآوری  شده است. هزینه عملیات نظامی آمریکا و متحدانش نیز چیزی در حدود ۸۰۰ میلیارد دلار در این ۲۰ سال عنوان شده است.

نکته جالب آن است که وقتی هزینه کلی انجام شده برای افغانستان را در یک طرف قرار داده و هزینه اعلام شده برای ارتش و نیروهای امنیتی این کشور را نیز بعلاوه هزینه عملیات رزمی خود نیروهای آمریکایی و متحدین از آن کم کنیم، باز هم ارقام سنگینی دیده می شود که روی کاغذ بخش قابل توجهی از این پول ها قرار بوده برای ساختن زیر ساخت های کشور افغانستان به کار برود. رقم اعلام شده برای بازسازی کشور افغانستان که تا به اینجا اعلام شده عددی در حدود ۱۴۵ میلیارد دلار است. این پول چه اثری در زندگی مردم این کشور داشته است؟ از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ میلادی، اقتصاد افغانستان کمی بیش از ۹ درصد رشد داشته که آن هم مدیون نه توسعه تولید و صادرات و یا اموری از این دست و بلکه به لطف صرفا تزریق سرمایه های خارجی بوده و هنوز بعد از گذشت دو دهه بسیاری از مردم این کشور با دستمزد روزانه ۲ دلار یا کمتر از آن زندگی می کنند. رشد اقتصادی بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ نیز در حدود ۲.۵ درصد بوده و طبق آمارها، بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد این پول ها نیز در نهایت به چرخه اقتصادی آمریکا بازگشته اما منت آن بر سر مردم افغان و ملت های منطقه گذاشته شده است.

علت این امر ساختار کلی کار خارجی بر اساس مدل آمریکایی است که تقریبا تا جایی که ممکن است امور به شرکت های خصوصی برون سپاری شده و این شرکت ها نیز با ترکیبی از نیروهای خود و پیمانکاران محلی، کار را به پیش می برند. اما در مورد افغانستان میزان سوء استفاده و فساد مالی به قدری بالا بوده که عملا مشاهده می کنیم تغییر خاصی در زندگی اقتصادی مردم این کشور رخ نداده و بسیاری اعتقاد دارند یکی از دلایل اصلی عدم هر گونه مقاومت در بسیاری از نقاط اففانستان در برابر نیروهای طالبان، همین نارضایتی شدید از وضعیت اقتصادی و فساد سنگین دولت این کشور بوده است.

اما اگر بخواهیم بیشتر بر روی بحث نظامی در افغانستان متمرکز شویم باید بگوییم در حوزه نظامی نیز آمریکا به شدت به پیمانکاران بخش خصوصی برای انجام امور مختلف خود نیاز دارد. برای نمونه به این عدد توجه کنید. از سال ۲۰۰۲ میلادی تا به امروز، ارتش آمریکا قراردادهایی به ارزش کلی تقریبا ۱۰۸ میلیارد دلار با پیمانکاران شرکت های مختلف برای انجام کارهای گوناگون برای نیروهای این کشور در افغانستان به امضاء رسانده و هزینه کرده است.

ژنرال‌های خاص و کمپانی‌های مشهور نظامی؛ برندگان واقعی اشغال افغانستان/ آشنایی با مستشاران و شرکت‌هایی که «۱۰۸ میلیارد دلار قرارداد» را چپاول کردند +عکس

پیمانکاران غیر نظامی آمریکایی در پایگاه بگرام در افغانستان

به عنوان مثال در ماه جولای - اوایل تابستان سال جاری- به ازای هر سرباز آمریکایی در افغانستان سه نفر پیمانکار آمریکایی در این کشور وجود داشت که به معنی عددی در حدود ۸ هزار نفر است. دقت داشته باشید که این رقم صرفا مربوط به پیمانکاران وزارت دفاع آمریکا بوده و بخش های دیگر حضور پیمانکاران و مستشاران آمریکایی در این کشور را شامل نمی شود.

ژنرال‌های خاص و کمپانی‌های مشهور نظامی؛ برندگان واقعی اشغال افغانستان/ آشنایی با مستشاران و شرکت‌هایی که «۱۰۸ میلیارد دلار قرارداد» را چپاول کردند +عکس

پیمانکاران غیر نظامی آمریکایی در پایگاه هوایی بگرام افغانستان

یکی از نمونه های جالب دیگر رشد ارزش شرکت های تسلیحاتی در بازارهای بورس است. در آمریکا شرکت های تسلیحاتی و نظامی بسیاری وجود دارند ولی ۵ نام در این میان از بقیه بزرگتر هستند که شامل لاکهید مارتین، بویینگ، ریتهون، جنرال دینامیکس و نورثروپ گرومن هستند. اگر  یک هفته بعد از حوادث ۱۱ سپتامبر مبلغی در حدود ۱۰ هزار دلار را از یکی یا کل این ۵ شرکت سهام می خریدید امروز ارزش آن سهام به ۱۰۰ هزار دلار می رسید.

ژنرال‌های خاص و کمپانی‌های مشهور نظامی؛ برندگان واقعی اشغال افغانستان/ آشنایی با مستشاران و شرکت‌هایی که «۱۰۸ میلیارد دلار قرارداد» را چپاول کردند +عکس

دو پیمانکار آمریکایی در حال تعمیر هواپیمای سوپر توکانوی ارتش افغانستان

این در حالی است که اگر از دیگر شرکت های موجود در لیست موسوم به اس‌اندپی ۵۰۰ که پانصد سهم برتر در بازار بورس نیویورک و نزدک هستند همین مبلغ را خریداری می کردید امروز سهم شما عددی در حدود ۶۱ هزار دلار بود و این بدین معناست که این ۵ شرکت دفاعی افزایشی ۵۸ درصدی نسبت به سایر شرکت ها و سهام ها در همین لیست داشته اند. کارشناسان، درگیرهای مختلف در منطقه غرب آسیا و همچنین طولانی شدن و افزایش هزینه ها در افغانستان را از جمله مهم ترین دلایل این افزایش ارزش در سهام شرکت های تسلیحاتی می دانند.

از استخدام افراد پر نفوذ تا سرمایه گذاری در اندیشکده ها

مسئله مهم بعدی این است که چطور این شرکت های تسلیحاتی به این سطح از نفوذ در آمریکا رسیده اند؟ شاید بد نباشد برای شروع با دولت جو بایدن و وزیر دفاع آن آغاز کنیم. ژنرال آستین وزیر دفاع حال حاضر آمریکا در سال ۲۰۱۶ میلادی از ارتش این کشور بازنشسته و در سال ۲۰۲۰ نیز به عنوان وزیر دفاع این کشور وارد پنتاگون شد. اما در این فاصله او چه می کرد؟ وی به عنوان یکی از مدیران شرکت تسلیحاتی ریتهون فعالیت می کرد و در زمانی که به عنوان وزیر دفاع انتخاب شد از این شرکت خارج شده و با فروش سهام همین شرکت مبلغی در حدود ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار به جیب زده و سپس راهی پست جدید خود شد.

ژنرال‌های خاص و کمپانی‌های مشهور نظامی؛ برندگان واقعی اشغال افغانستان/ آشنایی با مستشاران و شرکت‌هایی که «۱۰۸ میلیارد دلار قرارداد» را چپاول کردند +عکس

ژنرال لوید آستین - وزیر دفاع فعلی آمریکا

در دولت ترامپ نیز داستان به نوعی شبیه به همین بود. اولین وزیر دفاع اون یعنی ژنرال جیمز متیس، افسر عالیرتبه سپاه تفنگداران دریایی بود که در سال ۲۰۱۳ از این نیرو بازنشسته شده و به سرعت توسط شرکت جنرال دینامیکس جذب شد، وی زمانی که به عنوان وزیر دفاع انتخاب شد از این شرکت جدا شده و وقتی که توسط ترامپ از سمت خود کنار گذاشته شد نیز به سرعت توسط این شرکت به جایگاه قبلی خود در این کمپانی بازگردانده شد.

ژنرال‌های خاص و کمپانی‌های مشهور نظامی؛ برندگان واقعی اشغال افغانستان/ آشنایی با مستشاران و شرکت‌هایی که «۱۰۸ میلیارد دلار قرارداد» را چپاول کردند +عکس

ژنرال جیمز متیس - اولین وزیر دفاع در دولت ترامپ

یک گزارش در سال ۲۰۱۶ میلادی نشان می دهد که در مجموع فقط در این سال ۳۸۰ نفر از پرسنل رده بالای پنتاگون یا افسران نیروهای مسلح آمریکا (تقریبا همه با درجه ژنرالی) با خروج از سازمان های خود به شرکت های بزرگ تسلیحاتی آمریکا پیوسته و در نقش های مختلف مثل عضو هیئت مدیره یا تیم لابی گری برای آنها به ایفای نقش پرداختند. اگر از علاقمندان به مباحث مربوط به غرب باشید حتما در خصوص اندیشکده ها و نقش آنها در بحث نقش دادن به تفکرات جوامع غربی و دولت های آنها نیز آگاه هستند. در یک گزارش تقریبا جدید به تلاش صنایع نظامی برای جذب این اندیشکده ها اشاره شده است. یک نمونه مربوط به شرکت CACI International Inc که مرکز آن در ویرجینا در آمریکا قرار داد می باشد.

این شرکت در حوزه های مراقبت های پزشکی، مسائل دفاعی و امنیت و اطلاعات داخلی فعالیت می کند. بعد از اعلام قطعی خروج نیروهای نظامی آمریکا از افغانستان این شرکت به سهامداران خود اعلام کرد که میزان سود دهی و ارزش سهام آن با کاهش رو به رو خواهد شد. اما اگر بخواهیم از سوابق درخشان! این شرکت برای شما بگوییم می توانیم به حضور عوامل آن در زندان بد نام ابوغریب در عراق اشاره کنیم، جایی که چندین شهروند عراقی بعد از رهایی از آن از کارمندان این شرکت به جرم تعرض جنسی و شوک الکترونیکی در دوره بازداشت شکایت کرده اند و پرونده آن هنوز در جریان است.

این شرکت همچنین در سال ۲۰۱۹ میلادی قراردادی به ارزش تقریبی ۹۰۷ میلیون دلار به منظور عملیات اطلاعاتی و پشتیبانی تحلیلی از ارتش آمریکا در افغانستان به مدت ۵ سال را بدست آورده بود که با خروج آمریکا از این کشور مشخصا وضعیت این قرارداد نیز نامشخص است. همچنین باید گفت که شرکت مورد نظر از جمله حامیان مالی اندیشکده انسیتو مطالعات جنگ در آمریکا است که چندی قبل از خروج آمریکا در یک گزارش تقریبا ۲۰ صفحه ای به نقد تصمیم این کشور برای خروج از افغانستان پرداخته و این حرکت را باعث سود بردن ایران، روسیه، چین و ترکیه از این وضعیت اعلام کرده است.

آنچه در بالا گفته شده یک روایت بسیار فشرده و کوتاه از حقیقت سیستم مدیریت و نفوذ لابی های شرکت های نظامی در آمریکا است. آنچه نزدیک به دو دهه است به عنوان جنگ بر علیه تروریسم از آن یاد می شود صرفا یک پوشش برای پول سازی و سود رسانی به شرکت های اسلحه سازی است. شاید بد نباشد در انتهای این مطلب اشاره ای به هشدار ژنرال آیزنهاور، رییس جمهور وقت آمریکا داشته باشیم، در زمان دولت وی بود که رقابت تسلیحاتی و جنگ سرد بین آمریکا و شوروی سابق به معنی واقعی آغاز شد و شرکت های کوچک و بزرگ تسلیحاتی در آمریکا شروع به رشد کردند. وی در همزمان هشدار داده بود که دولت نباید اجازه رشد و از همه مهم تر نفوذ بیش از حد مجموعه صنعتی – نظامی را بدهد چرا که این نفوذ باعث می شود تا این گروه دارای اثربخشی زیاد بر روی سیاست های دولت آمریکا خواهند شد اما نتیجه نشان داد تا چه حد، نفوذ این شرکتها می تواند جنگ و صلح را در جهان رقم بزند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 17
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 88
  • IR ۰۲:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
    7 20
    این پولی که تو افغانستان خرج شد از کیسه ملت آمریکا خرج شد وگرنه افغانها که پولی نداشتند که خرج کنند
    • شاکی IR ۰۸:۴۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      22 0
      تمام هزینه جنگ مطمئنا دوباره با سود چند برابری به خود امریکا برگشته و کشته های بی گناه و ویرانی و اوار هم سهم افغانستان بوده
    • IR ۰۸:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      19 1
      آره ارواح عمت، اون صد میلیارد دلار و چندین تن طلا که متعلق به افغانستانه و تو بانک‌های آمریکاست نمی‌خوان پس بدن هم پول مالیات دهندگان آمریکاست، خجالت بکشین!! یانکی یعنی دزد و آدمکش، یکی از اسنادش هم همین افغانستانه!!!
    • قریشی IR ۰۹:۰۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      13 0
      این ویرانی های به بار آمده، پلهای تخریب شده، اماکن ویران شده، خونهای ریخته شده، اجساد افغانهایی که باهاشون عکس سلفی میگیرن، اقتصاد خراب شده ... اینها که از جیب افغانستان هزینه شده اند! ضمنا این مواردی که در متن اشاره شد پولهایی بودند که قرار بود برای بازسازی افغانستان هزینه شوند نه اینکه با فتکتورسازی چندبرابری به جیب پیمانکاران امریکائی برگردد
    • IR ۰۹:۳۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      12 1
      افغانستان = عربستان لیتیوم و اورانیوم معلوم نیست تو این 20 سال چقدر از منابع طبیعی افغانستان رو بردند و یک آب هم روش ......... کدوم مالیات...
    • IR ۱۱:۳۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      1 0
      افغانستان صد ملیارد دلارش کجا بود.کلن هشت ملیارد دلاره. امار درست
    • IR ۱۳:۵۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      2 0
      بَابُ الْحَرَكَةِ وَ الِانْتِقَالِ 1- مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْبَرْمَكِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبَّاسٍ الْخَرَاذِینِيِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِيِّ عَنْ أَبِی إِبْرَاهِیمَ ع قَالَ ذُكِرَ عِنْدَهُ قَوْمٌ يَزْعُمُونَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَنْزِلُ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْزِلُ وَ لَا يَحْتَاجُ إِلَى أَنْ يَنْزِلَ إِنَّمَا مَنْظَرُهُ فِی الْقُرْبِ وَ الْبُعْدِ سَوَاءٌ لَمْ يَبْعُدْ مِنْهُ قَرِیبٌ وَ لَمْ يَقْرُبْ مِنْهُ بَعِیدٌ وَ لَمْ يَحْتَجْ إِلَى شَيْ‏ءٍ بَلْ يُحْتَاجُ إِلَيْهِ وَ هُوَ ذُو الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ أَمَّا قَوْلُ الْوَاصِفِینَ إِنَّهُ يَنْزِلُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَإِنَّمَا يَقُولُ ذَلِكَ مَنْ يَنْسُبُهُ إِلَى نَقْصٍ أَوْ زِيَادَةٍ وَ كُلُّ مُتَحَرِّكٍ مُحْتَاجٌ إِلَى مَنْ يُحَرِّكُهُ أَوْ يَتَحَرَّكُ بِهِ فَمَنْ ظَنَّ بِاللَّهِ الظُّنُونَ هَلَكَ فَاحْذَرُوا فِی صِفَاتِهِ مِنْ أَنْ تَقِفُوا لَهُ عَلَى حَدٍّ تَحُدُّونَهُ بِنَقْصٍ أَوْ زِيَادَةٍ أَوْ تَحْرِیكٍ أَوْ تَحَرُّكٍ أَوْ زَوَالٍ أَوِ اسْتِنْزَالٍ أَوْ نُهُوضٍ أَوْ قُعُودٍ فَإِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ عَنْ صِفَةِ الْوَاصِفِینَ وَ نَعْتِ النَّاعِتِینَ وَ تَوَهُّمِ الْمُتَوَهِّمِینَ وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ الَّذِی يَرَاكَ حِینَ تَقُومُ وَ تَقَلُّبَكَ فِی السَّاجِدِینَ‏ اصول کافى جلد 1 صفحه: 169 روایة: 1 ترجمه : جعفرى گوید، در خدمت حضرت موسى بن جعفر علیه السلام گفته شد: مردمى عقیده دارند خداى تبارک و تعالى به آسمان پائین فرود آید حضرت فرمود: خدا فرود نیاید و نیازى به فرود آمدن ندارد: دیدگاه او نسبت به نزدیک و دورر برابر است (همچنانچه آسمان بالا را مى‏بیند آسمان پائین را هم مى‏بیند) هیچ نزدیکى از او دور نشده و هیچ دورى از به او نزدیک نگشته، او به چیزى نیاز ندارد بلکه نیاز همه به اوست، او عطا کننده است شایسته پرستشى جز او نیست عزیز و حکیم است، اما گفته وصف کنندگانى که گویند خداى تبارک و تعالى فرود آید (درست نیست) و این سخن کسى گوید که خدا را به کاهش فزونى نسبت دهد (زیرا جسم محدود است و هر محدودى کم و زیاد مى‏شود)
  • جاویدایران NL ۰۶:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
    6 0
    یه سوال، چرا یک ارگان یا شخص مسئول میگه تولیدناخالص داخلی ایران در سه سال اخیر ۵۷ درصد کاهش پیداکرده اما یه ارگان دیگه هم میگه ما همین اخیراً رشد بسیار عالی حدود ۷ درصدی در اقتصاد داشتیم؟؟!! ماجرای اینها چی هستن؟ مگه میشه هم افت ۵۷ درصدی داشته باشیم هم رشد خوب ۷ درصدی؟؟ ضمناً این افت ۵۷ درصدی چطور ممکنه اگه اینجور بود شاخص های اقتصادی باید تغییرات بشدت شدید رو تجربه میکردن اما تاجایی که من اطلاع دارم اینطور تغییرات بسیار شدید زلزله وار رو ما نداشتیم!! موضوع چیه که هر مسئولی یه آماری میده!؟ اینی که گفته ۵۷ درصد افت داشتیم چجور آدمی هست!
    • IR ۰۸:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      10 5
      من این کامنت ها رو که میخونم میفهمم که مشرق صاف زده تو برجک این غربگداها چون میان اینجا بی ربط به موضوع هزیون میگن تا فرار مفتضحانهٔ اربابشونو یه جوری به حاشیه ببرن! خوب برگردیم به اصل موضوع، یانکیها چقدر از پول‌های افغانستان رو دزدیدن و چند تا زن و بچه رو تو این چند سال کشتن؟؟!!
    • افشین IR ۱۱:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      2 3
      این آمارها رو آدمهایي بی ربط مثل شما لازم دارن. الان بحث جنایات آمریکا و هزینه و فرارش مثل سگ پاسوخته از افغانستان هست نه آمار. حتی برای بی ربط حرف زدن هم باید جای خودش رو پیدا کنی.
    • ناصر IR ۱۳:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      2 1
      آمار اقتصادی نیاز به تحلیل نداره چون بیشترش به حباب ختم میشه و آخرش مردم . باید دولت سامانه های رهگیر ایجاد کنه سامانه هایی که سالها در حال ساخته و هنوز هم تکمیل نشده . وقتی سامانه نداشته باشی نمیشه پایش اطلاعات رو انجام داد پس هر جا افراد نیاز بدونن و دوست داشته باشن میتونن منافع خاصی رو برای افراد ایجاد کنن.
  • امیرو IR ۰۹:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
    14 8
    بیست سال پیش یه قلدری اومد افغانستان رو گرفت یه خری گفت خوش بحال افغانها! حالا اون قلدر پا به فرار گذاشته این احمق هنوز همون خر بیست سال پیشه
    • افشین IR ۱۱:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      4 0
      خداييش خیلی خوب گفتی. روز اول حمله آمریکا به افغانستان تو سوپر یه جوانی میگفت افغانستان دیگه بهشت شد.آمریکا افغانستان رو اروپا میکنه. البته من نمیشناختمش ولی از همون خرها که گفتی باید باشه. ایکاش ميشناختمش الان نظرش،رو می پرسیدم . آدرس بهشت رو ازش میگرفتم.
    • سید عبدالله قریشی IR ۱۲:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      4 1
      منطقی ترین و کوتاه ترین تحلیل گویای اشغال افغانستان و دیدگاه غربگداها همین کامنت بود ... جزاک الله
  • IR ۱۲:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
    0 0
    مملکتی که نمیتونه ملت را تامین کند چه به کار دخالت به امور مردم
    • افشین IR ۲۳:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
      0 0
      بله.آمریکا میلیونها نفر کارتن خواب و زباله گرد و فاضلاب خواب دارد ولی در امور همه مردم دنیا دخالت میکند . درست ميفرماييد. با این هزینه ميتونستند چند بار آمریکا رو نوسازی کنند ولی ترجیح دادن هشت هزار میلیارد دلار هزینه دخالتهايشان فقط دریک منطقه باشد. اصلا جایی در دنیا هستکه از دست یانکیها و شرارتهاي اونا و جنایات اونا در امان باشه؟؟
  • IR ۱۹:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
    0 0
    این دلالان سلاح و اسلحه سازی های آمریکایی دنیا را به آتش کشیده اند، هرجا که می روند جنگ است و جنگ است وجنگ، برای چند دلار سود بیشتر جنگی به راه می اندازند، اگر آمریکا این پولی را که صرف تجهیز ارتش افغانستان و تأمین نیروهای نظامی خودش در آنجا کرده را خرج بهداشت، آموزش و زیرساخت های افغانستان کرده بود امروز اوضاع اینطور نبود، اگر القاعده احمد شاه مسعود را شهید نکرده بود اصلا پای این آمریکایی ها و متحدانشان به افغانستان باز نمی شد، امان از دست این پول که الحق بلایی است که نظیرش در تاریخ نبوده و نیست.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس