کرونا و نظم نوین جهانی

یک اندیشکده کانادایی هشدار داد که ثروتمندان و سیاستمداران فاسد غربی از بحران کرونا برای شتاب بخشیدن به روند بیکاری گسترده، ورشکستگی، و سرخوردگی در مقیاس جهانی بهره‌برداری می‌کنند.

سرویس جنگ نرم مشرق - پایگاه تحلیلی گلوبال ریسرچ در یادداشتی به نوشته پروفسور مایکل چوسودوفسکی استاد اقتصاد در دانشگاه اوتاوا، , بنیانگذار و مدیر این اندیشکده کانادایی نوشت:  یک بحران جدی در حوزه سلامت رقم خورده که باید به نحو مناسبی حل‌وفصل شود. این بحران در واقع اولویت شماره یک است. اما یک بُعد مهم دیگر نیز وجود دارد که باید به آن پرداخت. میلیون‌ها نفر از مردم شغل خود و همچنین پس‌انداز یک عمر زندگی خود را از دست داده‌اند. در کشورهای درحال‌توسعه، فقر و نومیدی چیره شده است.


مخاطبان گرامی، محتوا و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش، صرفاً جهت تحلیل و بررسی رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر شده است و ادعاها و القائات احتمالی این مطالب هرگز مورد تأیید مشرق نیست.


- افزایش گرسنگی در آمریکا و کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه

با اینکه قرنطینه عمومی به‌عنوان تنها راه حل‌وفصل بحران جهانی در حوزه سلامت همگانی به افکار عمومی ارائه شده است، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ویرانگر آن اما عموماً نادیده گرفته می‌شود. واقعیتِ ناگفته آن است که ویروس کرونا بهانه‌ای شده برای ذینفعان مالی قدرتمند و سیاستمداران فاسد برای آنکه روند حرکت دنیا به سمت بیکاری گسترده، ورشکستگی، و فقر شدید را شتاب بخشند. این پروفسور کانادایی معتقد است: این چهره واقعی آن چیزی است که دارد اتفاق می‌افتد. فقر عالم‌گیر شده است. در شرایطی که قحطی در کشورهای جهان سوم در حال رقم خوردن است، در ثروتمندترین کشور روی زمین «میلیون‌ها آمریکایی مستأصلانه در صف‌های شلوغ و طولانی منتظر دریافت اعانه‌اند.»

هند در معرض قحطی بزرگ!

این اندیشکده در ادامه می‌نویسد: در هند مواد غذایی در حال نایاب شدن است... در شهرهای آلونک‌نشین، بیرون رفتن از خانه یا قدم زدن به سمت خانه یا گیر افتادن در خیابان ترس دارد. در هند ۱۰۶ مورد مرگ‌ومیر ناشی از ویروس کرونا تا به امروز اتفاق افتاده است. جهت درک تصویر کلی‌تر، این رقم را مقایسه کنید با ۳۰۰۰ کودک هندی که هر روز در اثر گرسنگی می‌میرند. از بمبئی گرفته تا نیویورک، این به مثابه «جهانی‌شدن فقر» است. تولید متوقف شده است. گرسنگی در آسیا و آفریقا. قحطی در آمریکا. همه کشورها اکنون دیگر جزو کشورهای جهان سوم هستند. این در واقع به مثابه «جهان‌سوم‌سازی» به اصطلاح «کشورهای توسعه‌یافته» پردرآمد است.

چه اتفاقی در ایتالیا در حال رخ دادن است؟   مواد غذایی مردم در حال اتمام است. بر اساس گزارش گاردین، تائید شده که این در واقع مافیا است، نه دولت، که «با توزیع غذای رایگان در میان خانواده‌های فقیر تحت قرنطینه که پولشان ته کشیده، حمایت محلی کسب می‌کند.» این بحران در واقع ترس و اضطراب ناشی از کووید ـ ۱۹ را با فرآیند پیچیده دستکاری اقتصادی تلفیق نموده است.

- کشورهای درحال‌توسعه: «داروی اقتصادی» صندوق بین‌المللی پول و جهانی‌شدن فقر

این پروفسور کانادایی در بخش دیگری از یادداشت خود به بررسی پیامدهای کرونا بر جهان می‌پردازد: بگذارید ابتدا تأثیرات بحران کرونا بر کشورهای درحال‌توسعه را بررسی کنیم. آیا بحران ویروس کرونا بخشی از یک رسالت فراگیرتر در حوزه اقتصاد کلان است؟ بهتر است ابتدا به پیشینه تاریخی بپردازیم. من به مدت بیش از ده سال به پژوهش میدانی درباره تأثیر اصلاحات اقتصادی صندوق بین‌المللی پول ــ بانک جهانی در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین، اروپای شرقی، و حوزه بالکان پرداختم. از اوایل دهه ۱۹۸۰، یک «داروی اقتصادی قوی» تحت آنچه «برنامه تعدیل ساختاری» نامیده می‌شود به کشورهای بدهکار درحال‌توسعه تحمیل شده است.

بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵، من دست به تحقیقات میدانی در هند، بنگلادش، و ویتنام زدم و جهت تکمیل تحقیقات خود درباره برزیل به آمریکای لاتین برگشتم. در همه کشورهایی که از آنها بازدید کردم، از جمله کنیا، نیجریه، مصر، مراکش، و فیلیپین، یک الگوی دستکاری اقتصادی و مداخله سیاسی از طرف نهادهای مستقر در واشنگتن را مشاهده کردم. در هند، میلیون‌ها نفر به‌واسطه اصلاحات صندوق بین‌المللی پول دچار گرسنگی شده بودند. در ویتنام ــ که جزو شکوفاترین اقتصادهای تولیدکننده برنج در دنیاست ــ قحطی در مقیاس محلی مستقیماً در اثر برداشتن تدابیر کنترل قیمت و مقررات‌زدایی از بازار غلات رقم خورده است.  سلطه دلار برقرار شد. با افزایش بدهی‌های دلاری، نظام پولی در نهایت در اکثر کشورهای درحال‌توسعه «دلاریزه» شد.

به باور نویسنده تدابیر ریاضتی گسترده منجر به سقوط دستمزدها شدند. برنامه‌های خصوصی‌سازی به‌طور گسترده وضع شدند. این اصلاحات اقتصادی مرگبار ــ که از طرف طلبکاران وضع شدند ــ ناگزیر به فروپاشی اقتصادی، فقر، و بیکاری گسترده دامن زدند.

در نیجریه از دهه ۱۹۸۰ به بعد، کل نظام سلامت همگانی تحلیل رفته بود. بیمارستان‌های عمومی به سمت ورشکستگی رفتند. پزشکانی که با آنها صحبت کردم با اندکی مزاح و شوخ‌طبعی از برنامه تعدیل ساختاری یاد کردند. آنها در این باره گفتند: «برنامه تعدیل ساختاری توان ما را تحلیل برده است. بیمارستان‌های ما به لطف صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی عملاً نابود شده‌اند.

- از تعدیل ساختاری تا تعدیل جهانی

گلوبال ریسرچ می‌افزاید: امروزه مکانیسم دامن زدن به فقر و فروپاشی اقتصادی اساساً متفاوت و پیچیده‌تر است. بحران اقتصادی سال ۲۰۲۰ با منطق همه‌گیری کووید-۱۹ پیوند خورده است. نیازی نیست که صندوق بین‌المللی پول ــ بانک جهانی بر سر اعطای وام تعدیل ساختاری با دولت‌های ملی مذاکره کنند. آنچه در قالب بحران کووید-۱۹ اتفاق افتاده در واقع «تعدیل جهانی» ساختار اقتصاد دنیاست. این تعدیل به ناگاه به فرآیند ورشکستگی، بیکاری، فقر، و نومیدی کامل در سرتاسر دنیا دامن می‌زند. این فرآیند چگونه اجرا می‌شود؟ قرنطینه عمومی به‌عنوان تنها راهکار جهت حل‌وفصل بحران کووید-۱۹ به دولت‌های ملی ارائه می‌شود. این امر صرف‌نظر از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ویرانگر آن به یک اجماع سیاسی تبدیل می‌شود.

- نجات مالی مردم دنیا در جریان فروپاشی مالی قریب‌الوقوع

نیازی نیست درباره پیامدهای احتمالی تفکر یا این پیامدها را تحلیل کنید. دولت‌ها در خصوص تبعیت از این امر تحت فشار قرار می‌گیرند. تعطیلی کل یا بخشی از اقتصاد ملی از طریق اجرای به اصطلاح «دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت» صورت می‌پذیرد. این دستورالعمل‌ها به قرنطینه عمومی و همچنین محدودیت‌ها در حوزه تجارت، مهاجرت و حمل‌ونقل مربوط می‌شوند.

نهادهای مالی قدرتمند و گروه‌های لابی از جمله وال‌استریت، بیگ فارما، مجمع جهانی اقتصاد، و بنیاد بیل و ملیندا گیتس در شکل‌دهی به اقدامات سازمان جهانی بهداشت در خصوص همه‌گیری کووید-۱۹ نقش داشتند. قرنطینه عمومی در کنار محدودسازی فعالیت‌های تجاری و سفرهای هوایی، راه را هموار ساخت. این تعطیلی اقتصادهای ملی در سرتاسر دنیا از ماه مارس به بعد اتفاق افتاد و همزمان شمار زیادی از کشورها در نقاط مهم دنیا را تحت تأثیر قرار داد. این امر در تاریخ جهان بی‌سابقه است. چرا رهبران اجازه دادند چنین اتفاقی رخ دهد؟ پیامدها واضح و آشکار بودند.

این تعطیلی بر خطوط تولید و تأمین کالاها و خدمات، فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، صادرات و واردات، تجارت خرده‌فروشی و عمده‌فروشی، هزینه‌کرد مصرفی، تعطیلی مدارس، دانشگاه‌ها، مؤسسات پژوهشی، و غیره تأثیر می‌گذارد. این امر به نوبه خود فوراً موجب بیکاری گسترده، ورشکستگی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، از بین رفتن قدرت خرید، فقر و قحطی گسترده می‌شود.

- هدف از این تجدید ساختار اقتصاد جهانی چیست؟

این امر چه پیامدهایی دارد؟ چه کسی از آن سود می‌برد؟

· متمرکزسازی گسترده ثروت و سرمایه شرکتی

· بی‌ثبات‌سازی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در همه حوزه‌های مهم فعالیت اقتصادی از جمله خدمات، کشاورزی، و تولید

· فرآیند تملیک کسب‌وکارهای ورشکسته را سهولت می‌بخشد

· حقوق کارگران نادیده گرفته می‌شوند و بازار نیروی کار متزلزل می‌شود

· به بیکاری گسترده دامن می‌زند

· دستمزدها (و هزینه‌های نیروی کار) را در «کشورهای توسعه‌یافته» پردرآمد و همچنین کشورهای فقیر درحال‌توسعه منقبض می‌سازد

· به افزایش بدهی خارجی می‌انجامد

· فرآیند خصوصی‌سازی را سهولت می‌بخشد

ذکر این نکته ضروری است که تعدیل جهانی بسیار زیان‌بخش‌تر از برنامه تعدیل ساختاری صندوق بین‌المللی پول ــ بانک جهانی در مقیاس کشوری است. این در واقع نئولیبرالیسم در منتهای آن است.

- صندوق بین‌المللی پول وارد می‌شود!

بحران کووید-۱۹ ناگهان (طی یک ماه گذشته) موجب فقر و محرومیت بخش بزرگی از جمعیت دنیا شده است. حدس بزنید چه کسی به کمک آمده است؟ صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی. کریستالینا گئورگیوا مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول تصدیق کرده که اقتصاد دنیا از حرکت باز ایستاده است، بدون آنکه به علل فروپاشی اقتصادی بپردازد. وی در این باره گفته است:

«سازمان جهانی بهداشت از سلامت مردم مراقبت می‌کند و صندوق بین‌المللی پول نیز حافظ سلامت اقتصاد دنیاست.»

او چگونه می‌خواهد «از اقتصاد دنیا محافظت کند»؟ به قیمت از بین رفتن اقتصادهای ملی؟ «راهکار جادویی» وی کدام است؟

«مجموع ظرفیت وام‌دهی ما ۱ تریلیون دلار است»

در نگاه اول این رقم سخاوتمندانه است و پول زیادی به نظر می‌رسد. اما این در نهایت همان چیزی است که «پول کاذب» می‌نامیم. این بدان معناست که: «ما به شما پول قرض می‌دهیم و شما با همان پول، قرضتان را پس می‌دهید.»

هدف غائی این است که بدهی خارجی (دلاری) افزایش یابد. صندوق بین‌المللی پول مقصود و منظورش واضح است. این نهاد از طریق یکی از صندوق‌های وام‌دهی خود موسوم به صندوق مهار و امداد فاجعه که در مورد همه‌گیری بیماری‌ها نیز اطلاق‌پذیر است، «تسهیلاتی جهت رهایی از بدهی به فقیرترین و آسیب‌پذیرترین اعضا اعطا می‌کند.»

هدف در واقع پر کردن جیب طلبکاران است، زیرا این پول در راستای تسویه بدهی‌ها اختصاص می‌یابد. «ما به کشورهای کم‌درآمد و کشورهای نوظهور با درآمد متوسط... تا ۵۰ میلیارد دلار وام می‌دهیم که اجرای کامل برنامه صندوق بین‌المللی پول را الزامی نمی‌سازد.» در خصوص نحوه هزینه‌کرد پول هیچگونه شرط و شروطی وضع نمی‌شود. اما این پول موجب افزایش بدهی می‌شود و باید آن را بازپرداخت نمود.

چوسودوفسکی بنیان‌گذار این اندیشکده کانادایی در ادامه می‌نویسد: کشورها پیشاپیش در تنگنا بسر می‌برند. هدف این است که آنها از خواسته‌های طلبکاران تبعیت کنند. این یک راهکار نئولیبرال است که در سطح جهانی اعمال می‌شود: بهبودی اقتصادی عملاً رخ نمی‌دهد و فقر و بیکاری بیشتری در سرتاسر دنیا رقم می‌خورد. این «راهکار» به خودی خود به یک «علت» تبدیل می‌شود. این امر به دور جدیدی از بدهکاری دامن می‌زند و بدهی‌ها را افزایش می‌دهد. هرچه که بیشتر وام دهید، کشورهای درحال‌توسعه را بیشتر تحت فشار قرار می‌دهید تا به لحاظ سیاسی اطاعت‌پذیر شوند. این همان هدف غائی امپراتوری رو به افول آمریکاست.

واقعیت ناگفته آن است که این یک تریلیون دلارِ مؤسسات برتون وودز هدفش دامن زدن به بدهی‌های خارجی است. در قالب تحولات اخیر، وزرای اقتصاد گروه ۲۰ تصمیم گرفتند تعهدات فقیرترین کشورهای دنیا در خصوص بازپرداخت وام‌هایی که جهت تسویه بدهی‌ها به آنها اعطا شده بود را به حالت تعلیق دربیاورند. ابطال بدهی‌ها مطرح نیست. برعکس، این راهبرد موجب افزایش بدهی‌ها می‌شود. یک نکته مهم اینکه، دولت‌ها در کشورهای درحال‌توسعه باید موضع محکمی در قبال «عملیات نجات» صندوق بین‌المللی پول ـ بانک جهانی اتخاذ کنند.

- بحران بدهی جهانی در کشورهای توسعه‌یافته

یک بحران مالی بی‌سابقه در همه سطوح حاکمیت در حال رخ دادن است. با توجه به سطوح بالای بیکاری، کسب درآمدهای مالیاتی در کشورهای درحال‌توسعه تقریباً متوقف شده است. طی دو ماه گذشته، دولت‌های ملی به‌طور فزاینده بدهکار شده‌اند. دولت‌های غربی و احزاب سیاسی نیز به نوبه خود بیش از پیش تحت کنترل طلبکاران قرار می‌گیرند. و این طلبکاران هستند که حرف آخر را می‌زنند.

دولت‌ها در همه سطوح به سمت تنگنای بدهی سوق پیدا کرده‌اند. بدهی‌ها را نمی‌توان بازپرداخت کرد. در آمریکا، کسری بودجه فدرال «به میزان ۲۶ درصد افزایش یافته و به ۹۸۴ میلیارد دلار طی سال مالی ۲۰۱۹ رسیده که بالاترین رقم طی ۷ سال گذشته به شمار می‌رود.» این تازه آغاز راه است.

در کشورهای غربی، بدهی عمومی به میزان بسیار زیادی افزایش یافته است. از این منابع جهت تأمین مالی «بسته‌های نجات مالی»، «پرداخت اعانه» به شرکت‌ها، و «تأمین اجتماعی» بیکاران استفاده می‌شود.

منطق بسته‌های نجات مالی از برخی جهات شبیه منطق ورای بحران ملی سال ۲۰۰۸ است، اما از مقیاس بزرگ‌تری برخوردار است. نکته طنزآمیز اینکه، در سال ۲۰۰۸، بانک‌های آمریکایی هم طلبکاران دولت فدرال آمریکا و هم دریافت‌کنندگان خوش‌شانس بودند: عملیات نجات توسط بانک‌ها با هدف «نجات بانک‌ها» تأمین مالی شد. تناقض‌آمیز نیست؟

- خصوصی‌سازی کشورها

این بحران در نهایت خصوصی‌سازی کشور را شتاب می‌بخشد. دولت‌های ملی به‌طور فزاینده تحت سلطه پول‌های کلان قرار می‌گیرند. در شرایطی که کشورها به‌واسطه بدهی‌های فزاینده فلج شده‌اند، خطری که وجود دارد خصوصی‌سازی بالفعل کل ساختار کشوری در کشورهای مختلف در همه سطوح دولتی تحت نظارت ذینفعان مالی قدرتمند است. با این وجود، این داستان ساختگی که «دولت‌های مستقل» در راستای منافع رأی‌دهندگان عمل می‌کنند همچنان حفظ می‌شود.

سطح اول کشور که در معرض خصوصی‌سازی قرار می‌گیرد شهرداری‌ها هستند (که بسیاری‌شان پیشاپیش به‌طور جزئی یا کامل خصوصی‌سازی شده‌اند، مثلاً شهرداری دیترویت در سال ۲۰۱۳). میلیاردرهای آمریکایی اغوا می‌شوند یک شهر را به‌طور کامل خریداری کنند. چند شهر بزرگ پیشاپیش در آستانه ورشکستگی قرار دارند. (این امر تازگی ندارد.) آیا شهر ونکوور خصوصی‌سازی می‌شود؟ «شهردار ونکوور پیشاپیش نسبت به ورشکستگی شهر ابراز نگرانی کرده است» (لو دوار، ۱۵ آوریل ۲۰۲۰).

در بزرگ‌ترین شهرهای آمریکا، مردم قادر به پرداخت مالیات نیستند: بدهی شهر نیویورک در سال مالی ۲۰۱۹ به ۵۶/۹۱ میلیارد دلار رسیده (سال مالی ۲۰۱۹) که یک افزایش ۱۳۲ درصدی را در مقایسه با سال مالی ۲۰۰۰ نشان می‌دهد. بدهی‌های شخصی نیز به نوبه خود در سرتاسر آمریکا سر به فلک گذاشته‌اند. «خانوارهای آمریکایی مجموعاً حدود ۱ تریلیون دلار در کارت‌های اعتباری خود بدهکارند.» هیچ اقدامی در آمریکا در راستای کاهش نرخ بهره کارت‌های اعتباری صورت نگرفته است.

- نظم نوین جهانی؟

قرنطینه عمومی موجب فقر و محرومیت کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه می‌شود و عملاً اقتصادهای ملی را نابود می‌سازد. این امر دورنمای اقتصادی را به‌طور کامل بی‌ثبات می‌سازد. این امر همچنین مؤسسات اجتماعی از جمله مدارس و دانشگاه‌ها را تضعیف می‌کند. این امر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را به سمت ورشکستگی سوق می‌دهد.

- چه نوع دنیایی انتظار ما را می‌کشد؟

این گزارش در پایان اینگونه نتیجه‌گیری می‌کند: آیا همانگونه که هنری کیسینجر اخیرا گفته است، یک «نظم نوین جهانی» اهریمنی دارد شکل می‌گیرد؟

«همه‌گیری ویروس کرونا نظم جهانی را برای همیشه تغییر می‌دهد»

اظهارنظر تاریخی کیسینجر در سال ۱۹۷۴ را به خاطر بیاورید:

«جمعیت‌زدایی باید اصلی‌ترین اولویت سیاست خارجی آمریکا در قبال جهان سوم باشد».

پیامدهای سیاسی از گستره وسیعی برخوردارند. پس از بحران چه نوع حکومتی خواهیم داشت؟ سوءتفاهمات بسیاری در خصوص ماهیت بحران مطرح هستند. چند روشنفکر مترقی اکنون می‌گویند این بحران به مثابه شکست نئولیبرالیسم است. «این یک شروع تازه را رقم می‌زند.» برخی مردم آن را یک «نقطه عطف بالقوه» می‌دانند که فرصت «شکل دادن به سوسیالیسم» یا «احیای دموکراسی اجتماعی» را در پی قرنطینه عمومی رقم می‌زند. شواهد و قرائن حکایت از آن دارند که نئولیبرالیسم شکست نخورده است. برعکس، کاپیتالیسم جهانی سلطه خود را تقویت کرده است. ترس و اضطراب مستولی می‌شود. کشورها در حال خصوصی شدن هستند. این‌ها مسائلی هستند که باید به آنها بپردازیم. فرصت تاریخی جهت مقابله با ساختارهای قدرت کاپیتالیسم جهانی از جمله تشکیلات نظامی آمریکا و ناتو را باید در دوران پس از قرنطینه عمومی رقم زد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 43
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 3
  • علیرضا NL ۲۲:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    50 12
    دقیقا منم نظرم همینه. اینا میخان اقتصاد جهانیو زمینگیر کنن بعدا مدل اقتصادی مدنظر خودشونو پیاده و اجرایی کنن
    • IR ۰۵:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      24 23
      تو‌ برو مدل اقتصاد مثلا اسلامی بیار مال تو رو پیاده کنیم
    • IR ۰۵:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      8 19
      باز اونها یه کتاب و دفتری دارن برای اقتصاد، ما چی اسم اسلام داریم و رسم غارتگری مردم و خزانه و مملکت
    • قریشی IR ۰۹:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      37 13
      در پایخ به 5:37 و 5:38 (که هر دوتاشون یک نفرند) : اولا دقیق ترین معادلات اقتصادی در اسلام موجود است و شما بدون اینکه از اسلام کمترین اطلاعاتی داشته باشی در مقابل اون جبهه میگیری، قطعا از اون دسته افرادی هستی که علاقه مندی مانند امثال گلشیفته برهنگی و تن فروشی پیشه کنی ولی قوانین اخلاقی اسلام دست و پاتو بسته!...
    • IR ۱۴:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      0 5
      یکی از اون دقیق ترین معادلات اقتصادی رو که قابل اجرا در اقتصاد پیچیده امروز باشه می فرمایید قریشی عزیز ؟ فعلا که ما هر چی از مدعیان شنیدیم فقط همین ادعا بوده !
    • IR ۰۰:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۶
      2 0
      پاسخ به ۰۵:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵ : سوسیالیزم اسلامیزه شده مدل اقتصادی ماست. سوسیالیسم آلمانی اسلامی
    • محمدی IR ۰۸:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۸
      1 0
      ای داد از نادانی، ما چی از اقتصاد اسلامی می دونیم و درباره اسلام قضاوت می کنیم؟ این شیوه‌ای که در اقتصاد کشور می بینید مخصوصا بانک کاملا ضد اسلام است کجای اسلام ربای بانکی با نام سود مجاز شمره شده؟ کجای اسلام گفته شده اعتبارات بجای تولید به بازرگانی و دلالی داده شود؟ ای داد از نادانی
  • CH ۲۳:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    35 14
    اظهارنظر تاریخی کیسینجر در سال ۱۹۷۴ را به خاطر بیاورید: «جمعیت‌زدایی باید اصلی‌ترین اولویت سیاست خارجی آمریکا در قبال جهان سوم باشد».
  • IR ۲۳:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    13 42
    حالا یکی تو کانادا یه حرفی زده دیگه شما شلوغش نکنید
    • IR ۰۸:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      14 8
      23:19 هرکی تو کانادا شکر خورد شما مسئول ماله کشیش هستی؟؟؟
  • فرامرز IR ۲۳:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    17 21
    سپاه موظفه هر روز يه پرس كوبيده با پياز و نوشابه بفرسته در خونم تا هم كرونا نگيرم و هم حال كنم نه آهن پاره بفرسته فضا .
    • قریشی IR ۱۰:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      16 3
      موشکهای آهن پاره سپاه نبود نوامیس امثال... باید جلو خلفای داعشی رقص کمر میرفتن!
    • IR ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      0 3
      اینا غیرت ندارن که خودش میفرستاد رقص بره کشته نشه جون دوست بدبخت
    • IR ۱۱:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      5 0
      کوبیده با پیاز و نوشابه ات حاضره بیا دم در تحویل بگیر. سپاه هیچ کس رو نا امید نمیکنه حتی مفت خورهارو .فقط مراقب باش آهن پاره هاش گلوتو جر نده
    • IR ۱۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      3 0
      23:30 روزی سه بار یخ درمانی کن عزیـــــــــــــــــــــــزم :)
    • IR ۱۲:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      5 0
      تو باید جای مردم عراق و سوریه بودی تا قدر بفهمی ۹۵ درصد بودجه مملکت دست دولت هس از چیه سپاه طلبکاری؟؟!
    • IR ۱۲:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      4 5
      تو هیچ کشوری اجازه نمیدن اینجور به نیروهای نظامی حمله بکنی برو خدا رو شکر کن اجاز میدن همچین مضخرفاتی رو بلغور کنی.
  • NL ۲۳:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    39 8
    واقعیتو گفته. با وام هایی که به کشورا میدن اونا رو شدیدا بدهکار میکنن و بعدا کلی فشار میارن بهشون و ..... ایران هم نباید وام بگیره. نمیدونم چه اصراری دارن وام بگیرن
    • قریشی IR ۱۰:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      14 7
      دولت روحانی از یک طرف چهار و هشت دهم میلیارد دلار و هاپولی کرده از اون طرف پینج میلیارد دلار از صندوق بین المللی وام میخواد !!! لعنت بر ذات هر کسیکه داره به این ملت و نظام خیانت میکنه
  • NL ۲۳:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۴
    10 4
    واقعیتو گفته. با وام هایی که به کشورا میدن اونا رو شدیدا بدهکار میکنن و بعدا کلی فشار میارن بهشون و ..... ایران هم نباید وام بگیره. نمیدونم چه اصراری دارن وام بگیرن
  • علی IR ۰۱:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    19 3
    احتمالا هدف در ابتدا چیزی شبیه همین تحلیل بود اما نه برای کل جهان فقط برای چین.سرکیسه کردن اقتصاد چین بعد از فروپاشی شدید اقتصادی واجتماعی بعد از بیماری با تسهیلات ترمیمی ذکر شده بانک جهانی برای آمریکای در حال ورشکستگی بهترین راه برای خلاص شدن از شر بزرگترین طلبکارش یعنی چین و برگردوندن آب رفته به جوبش بود. اما قربون خدا بشم همچین حساب کار رو از دستشون در آورده موندن کجای کارو جمع کنن.
  • IR ۰۱:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    9 12
    چه اسم باحالی داره رفیق کمونیستتون!!!! پس ارباب چین قرنطینه کرده چرا تا حدود زیادی قرنطینه کرده؟؟؟؟!!! شما نمی خواهید دوزار از حرام خوریتون کم بشه و به مردم بدید برای همین صغری و کبری میچینید..
    • IR ۰۹:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      10 3
      یانکی برو خونهٔ کرونا زدت!!!!
    • قریشی IR ۱۰:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      11 3
      رفیق کمونیست شرف داره به رفیق اهریمنی شیاطین امریکائی ... ضمنا الان چیزی که از نظام کمونیسم باقی مونده برخی از قواعد اقتصادی اونه ابله
  • IR ۰۱:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    9 3
    این که ارتشهای کشورهای غربی فاقد نیروی انسانی هستند و گرسنگی هندیها و .. وسیله جذب نیروی مورد نیاز آنها است آنها تجارب اشغال و استعمار در پاکستان و هندو عربستان و مصر و آفریقا را می خواهند پدید بیاورند اما روزگار دگر گون شده تفکر فاسد و جنایت پیشه غربیها و هر قدرتی که دنبال جنایت است گذشته است - کشورهای دنیا بیدار باشند
  • علی IR ۰۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    12 3
    کافی یه نگاه به وضعیت بورس کشور خودمون بندازید ببینید خصوصی سازی با چه سرعتی در حال انجام شدنه. میشه گفت نظرات این اقتصاد دان تا حدود زیادی درسته. دولت های در کل جهان درحال ضعیف شدن هستن و مطیع دربرابر سرمایه داران و صندوق های بین الملی واتاق های تصمیم سازی و همه میدونن بیشتر این سرمایداران یهودی هستن.
  • IR ۰۶:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    10 10
    جمهوری اسلامی از مدت ها قبل با انواع و اقسام فشارها بر ملت بحث جمعیت زدایی با توان آغاز کرده البته در این کار بسیاری از مردم حسود و بخیل با نان بری و زیرآب زنی در این کار با نظام شریک بودند .
    • قریشی IR ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      16 6
      این که میفرمائید ربطی به نظام نداره، دولت فاسد اصلاح طلبان بودند که شما رفتی برای رای جمع کردی و گرنه امام خامنه ای همیشه جزو موافقین و مروجین افزایش تعداد فرزند بوده .
    • IR ۱۲:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      1 0
      06:31 چخه عزیز دلم چخه.. قربونت برم
  • IR ۰۸:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    19 11
    این مرتیکه همکار گلوبال ریسرچ ازون چاپلوسهاست
    • قریشی IR ۱۰:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      69 31
      یک فرد صاحب نظر در اقتصاد جهانی مطالبی خلاف منافع ارباب امریکائی و صهیونیستهای پشت پرده مطرح کرده شده چاپلوس، اونوقت منابع قابل اعتماد شما بیسوادهای عقده ای مانند مصی علی نژاد و خاله مهناز هستن!
    • IR ۱۰:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      3 0
      جناب قریشی، دستتون درد نکنه بابت کامنت های منطقیتون و خسته نباشید بابت سعی در فرو کردن میخ آهنین در سنگ، خدا قوت!!!
    • IR ۱۲:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      0 65
      10:13.مهناز افشار قبله آمال توست. برو خره سرچ کن و پاچه نگیر. من به حرف این مردک اعتمادی ندارم. توهم نساز. با افتخاربسیجی هستم. اما گویا جانور درنده ای هستی که وقت بی ارزشت به زنان معطل سینمای ایران میگذره. ننگ بر تو!!!
    • IR ۱۲:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      مخاطب 13/ 10. تو یک زن خاله زنک باید باشی که دائم تو اینستاگرام ول می چری. نفهم الفبای سیاسی رو ندوسته بزرگتر از هیکلت میزنی و جواب پس میدی؟؟؟؟؟ ؟؟؟ خاک بر سر بیسوادت برو کشکت رو بساب !!!!!!!
  • IR ۰۸:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    4 6
    اگر مردم به جای خرید ملک و سهام و خودرو که همان کمک به دولتها و سازمانها و افراد مفتخور است. طلا میخریدن و ذخیره میکردن دیگه هیچ وقت کلاه سرشون نمیرفت و بعضی‌ها تسبیح از دستشون میفتاد
    • CH ۱۲:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      3 0
      فقط مانده دلالهای میدان فردوسی کامنت بگذارند و رهنمود بدهند!
  • فرهنگی باز نشسته IR ۱۱:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    6 0
    خدایا به حق این ایام عزیز وبه پاس خون سردار دلها اگراین رییس دولت قابل هدایت است هدایتش کن واگرقابل هدایت نیست سریعتر رسواش کن که بیش از این ارمان های شهدا اسیب نبیند
  • IR ۱۳:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    1 3
    مشرق چاپ کن و تبعیض نگذار! مایکل چوسودوفسکی همونیه که جمله تاریخی داره و میگه هم هندویسم و هم اسلام از فقر توده ها ذی نفعند بعد یه احمق بیسواد تازه اکابر رفته مثل مخاطب 10 و سیزده حمله کرده به بنده که چرا به حضرت مایکل اعتماد نداری!!!! خاک بر سرت بنده با افتخار تقویت دینم رو از الف و ب در خارج از کشور نمی گیرم تو گویا مترسکی هستی و کوکی. اعتماد به این افراد با مواضع مختلط ندارم. همین!!!!!
    • قریشی IR ۱۸:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
      3 0
      هدف از چاپ این مقاله دفاع از هویت واقعی یا اعتقادات چوسودوفسکی نیست، ایشون تحلیل بجایی از این جریان ارائه دادند که واقعا قابل تامل است . هر دو مورد در خصوص بحث قرنطینه و هم در مورد اعطای وام از صندوق بین المللی پول قابل مشاهده هستند و همین دولت ناکارآمد افساد طلبان نیز یکی از منتظران دریافت وام . گاهی افرادی در بین خودشان در رابطه با جریانات پشت پرده افشاگری هایی انجام میدهند که لازم است بشنویم و تحلیل کنیم و نتیجتا هوشیارانه عمل کنیم
  • IR ۱۳:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    6 1
    ما هم نباید وام خارجی بگیریم بعدا همین صندوق بین المللی پول پدرمونو در میاره دولت حاضر نیست نظام مالیاتی کشور رو برای دریافت مالیات از اقشار پردرآمد سروسامان بده اما برای دریافت وام از این صندوق متقاضی هست بی اونکه به عواقب طولانی مدت این وام و فشارهای بعدی صندوق بین المللی پول فکر کرده باشه
  • IR ۱۳:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    3 0
    """بحران کرونا و قرنطینه سراسری؛ توطئه‌ای برای فروپاشی اقتصادی کشورها""" این جمله را باید با آب طلا در هر کوی و برزن نوشت .
  • IR ۱۴:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    3 0
    اقتصاد سرمایه داری پیش از کرونا در حال فروپاشی بود به نظر کرونا راه باز تجدید این اقتصاد و جان بخشی تازه به ستون فقرات این سیستم یعنی دلار هست.
  • IR ۱۹:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۵
    2 0
    پول در قرنطینه بین المللی معنا ندارد و بی ارزش است یک تکه کاغذ ! کالا مهم است آن هم از نوع راهبردی ، تولید علم ، جهش تولید در همه زمینه ها ، و گسترش معنویت و اخلاق اسلامی .

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس