original.jpg

در جدیدترین نسخه کرونا یعنی COVID-۱۹ نرخ مرگ و میر کمتر از ۲ درصد است که از نظر ظاهری پایین تر از اکثر شیوع بیماری های جهانی محسوب می شود.

مشرق - در ماه می  سال ۱۹۹۷، پسری ۳ ساله با علائمی شبیه سرماخوردگی بیمار شد. هنگامی که علائم وی شامل گلو درد، تب و سرفه  به مدت شش روز ادامه یافت، وی به بیمارستان ملکه الیزابت در هنگ کنگ منتقل شد. در آنجا سرفه او بدتر شد و شروع به نشان دادن علائم تنگی نفس کرد و در نهایت با وجود مراقبت های ویژه، این پسر درگذشت. پزشکان نمونه ای از بزاق دهان این پسر را به وزارت بهداشت چین ارسال کردند. اما پروتکلهای آزمایش استاندارد نمی توانستند ویروس دخیل در این بیماری را به طور کامل شناسایی کند. رئیس بخش ویروس شناسی بیمارستان تصمیم گرفت برخی از نمونه ها را به همکارانش در سایر کشورها ارسال کند.

جیمز همبلین استاد دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه ییل در نشریه «آتلانتیک» نوشت: در ماه می  سال ۱۹۹۷، پسری ۳ ساله با علائمی شبیه سرماخوردگی بیمار شد. هنگامی که علائم وی شامل گلو درد، تب و سرفه  به مدت شش روز ادامه یافت، وی به بیمارستان ملکه الیزابت در هنگ کنگ منتقل شد. در آنجا سرفه او بدتر شد و شروع به نشان دادن علائم تنگی نفس کرد و در نهایت با وجود مراقبت های ویژه، این پسر درگذشت. پزشکان نمونه ای از بزاق دهان این پسر را به وزارت بهداشت چین ارسال کردند. اما پروتکلهای آزمایش استاندارد نمی توانستند ویروس دخیل در این بیماری را به طور کامل شناسایی کند. رئیس بخش ویروس شناسی بیمارستان تصمیم گرفت برخی از نمونه ها را به همکارانش در سایر کشورها ارسال کند.

در ادامه این مطلب آمده است: در مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها در آتلانتای آمریکا، نمونه بزاق پسربچه به مدت یک ماه بایگانی شد و سپس روند آهسته آنالیز آنتی بادی روی آن انجام شد. این نتایج در نهایت تأیید کرد که این بیماری نوعی آنفلوانزا است؛ ویروسی که باعث کشته شدن تعداد زیادی از افراد در طول تاریخ شده است. اما این نوع قبلاً در انسان دیده نشده بود. این  گونه از بیماری، H۵N۱ یا “آنفولانزای مرغی” بود که دو دهه قبل کشف شد، اما فقط به آلوده کردن پرندگان مشهور بود.

در ماه اوت دانشمندان در سراسر جهان اعلام خطر کردند. دولت چین به سرعت ۱٫۵ میلیون مرغ (بر اثر اعتراض پرورش دهندگان مرغ) را کشت. موارد بعدی از نزدیک مورد بررسی و جداسازی قرار گرفتند. در پایان سال ۱۸ مورد شناخته شده در انسان وجود داشت و شش نفر درگذشتند.

این روند به عنوان یک واکنش جهانی موفق ظاهر شد و گسترش ویروس طی سالهای بعدی مشاهده نشد. با وجود این که این بیماری بسیار شدید بود: کسانی که به آن مبتلا شدند، به شدت بیمار شدند، اما مهارش ممکن به نظر می رسید. H۵N۱ نرخ مرگ و میر در حدود ۶۰ درصد داشت و به سرعت مشخص شد وضعیت شیوع خطرناکی دارد.   با این وجود از سال ۲۰۰۳، این ویروس تنها ۴۵۵ نفر را کشته است. در مقابل، ویروس های آنفلوانزای بسیار خفیف، به طور متوسط ‌کمتر از ۱/۱ درصد از افراد آلوده را می کشند، اما مسئول صدها هزار مرگ و میر سالانه هستند.

بیماری شدید ناشی از ویروس هایی مانند H۵N۱ نشان می دهد که افراد آلوده باید به سرعت شناسایی و قرنطینه شوند و در غیر این صورت خطر مرگ وجود دارد. پس از آن نوبت به شهرت خانواده کرونا ویروسها رسید که از لحاظ علمی به SARS-CoV-۲ معروفند. این ویروس ها در سراسر جهان رواج یافته اند و می توانند باعث بیماری تنفسی حاد شوند. در جدیدترین نسخه کرونا یعنی COVID-۱۹ نرخ مرگ و میر کمتر از ۲ درصد است که از نظر ظاهری پایین تر از اکثر شیوع بیماری های جهانی محسوب می شود. اما این ویروس  علی رغم این میزان مرگ و میر اندک زنگ خطر جهانی را به صدا درآورده است.

ویروس کرونا شبیه ویروس های آنفولانزا است به این دلیل که هر دو حاوی رشته های تک RNA هستند. معمولا چهار نوع ویروس کرونا انسان را آلوده می کنند و باعث سرماخوردگی می شوند. اعتقاد بر این است که این ویروسها در انسان تکامل یافته اند تا حداکثر گسترش خود را داشته باشند. این یعنی مردم بیمار می شوند اما الزاما نمی میرند. دو شیوع کروناویروس قبلی شامل سارس (سندرم حاد تنفسی حاد) و مرس (سندرم تنفسی خاورمیانه) می شد که اولین بار در حیوانات مشاهده شده بود. درست مثل  H۵N۱ این بیماری ها برای انسان بسیار کشنده بود. در نهایت سارس و مرس هر کدام کمتر از ۱۰۰۰ نفر را کشتند.

گزارش شده است که COVID-۱۹ بیش از دو برابر این تعداد را کشته است. این ویروس با ترکیبی از ویژگی های قدرتمند، برخلاف بیشتر مواردی که توجه مردم را به خود جلب می کند: کشنده است (اما نه خیلی کشنده). این ویروس باعث می شود افراد بیمار شوند، اما در بسیاری از موارد، بیماری آنها قابل تشخیص نیست. هفته گذشته، ۱۴ آمریکایی با وجود احساس سالم بودن روی یک کشتی در ژاپن آزمایش دادند و پاسخ آزمایششان مثبت بود. ویروس جدید ممکن است خطرناک ترین ویروس از خانواده کرونا  باشد زیرا به نظر می رسد گاهی هیچ علائمی ایجاد نمی کند.

جهان با سرعت و بسیج منابع بی سابقه ای به این ویروس پاسخ داده است. ویروس جدید بسیار سریع شناسایی شد. ژنوم آن توسط دانشمندان چینی توالی شده و طی چند هفته در سراسر جهان به اشتراک گذاشته شد. جامعه علمی جهانی داده های ژنومی و بالینی را با نرخ های بی سابقه به اشتراک گذاشته است. کار روی واکسن در حال انجام است. دولت چین اقدامات مهار مهیجی را به تصویب رسانده  و سازمان بهداشت جهانی وضعیت اضطراری بین المللی را اعلام کرد. همه اینها در کسری از مدت زمان لازم برای شناسایی حتی H۵N۱ در ۱۹۹۷ اتفاق افتاد. با این حال شیوع این ویروس همچنان ادامه دارد. استاد اپیدمیولوژی دانشگاه هاروارد؛ مارک لیپسچ در این باره می گوید: “به نظر من نتیجه احتمالی همه این تلاشها این است که در نهایت  ویروس قابل کنترل نخواهد بود. ”

مهار، اولین قدم برای پاسخ به هر شیوع بیماری است. در مورد COVID-۱۹، احتمال (هرچند غیرممکن) جلوگیری از ابتلا به بیماری و اپیدمیک شدن آن طی چند روز  اول وجود دارد. از ژانویه، چین شروع به قرنطینه مناطقی کرد که به تدریج بزرگتر می شدند. دولت کار خود را از شهر ووهان شروع کرد و سرانجام حدود ۱۰۰ میلیون نفر را قرنطینه کرد. ممنوع الخروج بودن افراد از مراکز قرنطینه از اقدامات مهم چین بود اما با این وجود، این ویروس اکنون در ۲۴ کشور جهان یافت شده است.

علی رغم ناکارآمدی ظاهری چنین اقداماتی (با توجه به هزینه های نامناسب اجتماعی و اقتصادی آنها)،   این  نوع سرکوب همچنان در حال افزایش است. تحت فشار سیاسی برای “متوقف کردن” ویروس، پنجشنبه گذشته دولت چین اعلام کرد که مقامات استان هوبی به صورت درب به درب جلوی خانه های شهروندان می روند و افراد را برای تب و بیماری آزمایش می کنند و به دنبال علائم بیماری می گردند، سپس همه موارد بالقوه را به اردوگاه های قرنطینه می فرستند. اما حتی با مهار ایده آل، گسترش ویروس ممکن است اجتناب ناپذیر باشد. اگر افراد ناقل و بدون علائمی مثل تب، ویروس را گسترش دهند وضعیت بسیار خطرناک خواهد شد.  

لیپسیچ پیش بینی می کند که ظرف یک سال آینده، حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد از مردم در سراسر جهان به ویروس COVID-۱۹ آلوده شوند. او به طور واضح و روشن توضیح می دهد، این بدان معنی نیست که همه مبتلایان، بیماری های شدید خواهند داشت. وی گفت: “این احتمال وجود دارد که بسیاری از افراد به بیماری خفیف مبتلا شوند یا ممکن است بدون علامت باشد. مانند آنفلوانزا، که اغلب برای افرادی که شرایط سلامتی ضعیف تری دارند یا سن بالاتری دارند، تهدید کننده تر است. اما در مواردی که افراد سیستم ایمنی قوی تری دارند،   بدون مراقبت پزشکی ویروس را پشت سر می گذارند. (به طور کلی، حدود ۱۴ درصد از افراد مبتلا به آنفلوانزا علائمی ندارند.)”

لیپسیچ معتقد است این ویروس به گسترش گسترده اش ادامه خواهد داد. اغلب  اپیدمیولوژیست ها معتقدند که به احتمال زیاد، گسترش این بیماری، نتیجه شیوع یک بیماری فصلی جدید است. در واقع همانطور که می دانیم در فصل سرما خطر آنفولانزا افزایش می یابد، بهتر است بدانیم که به اعتقاد برخی از محققان، فصل سرما از این پس با COVID-۱۹ نیز همراه است.

در این مرحله، حتی مشخص نیست که چند نفر به این ویروس مبتلا هستند. براساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، از روز یکشنبه، ۳۵ مورد تأیید شده در ایالات متحده وجود داشته است. اما تخمینهای بدبینانه تر این رقم را بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ مبتلای قطعی در ایالات متحده حدس می زدند.   همین تعداد کافی است که نگران یک اپیدمی بزرگ باشیم. روز جمعه، دانشمندان چینی در ژورنال پزشکی JAMA یک مورد بیمار بدون علامت ویروس را با استفاده از بررسی سی تی اسکن قفسه سینه گزارش کردند. محققان با کمال احتیاط به این نتیجه رسیدند که اگر این یافته یک ناهنجاری عجیب و غریب نباشد، جلوگیری از عفونت COVID-۱۹ به چالش کشیده خواهد شد. چرا که افراد بدون علامت نیز ناقلانی فعال هستند.

حتی اگر تخمین های لیپسیچ دقیق نباشند، اما پیش آگهی کلی خطرناک بودن کرونا را تغییر نمی دهند. لیپسچ گفت: “حداقل دویست مورد بیماری مانند آنفلوانزا در فصل شیوع آنفولانزا دیده می شود که سرماخوردگی تشخیص داده می شوند و آزمایش نمی شوند. این موضوع ثابت می کند که وضعیت تشخیص کرونا نیز به همین ترتیب است. ”

در ابتدا به پزشکان آمریکایی توصیه می شد افراد مشکوک به کرونا آزمایش نشوند، مگر اینکه به چین رفته باشند یا با کسی که به این بیماری مبتلا شده بود تماس داشته باشند. طی دو هفته گذشته، CDC اعلام کرد که شروع به غربالگری افراد در پنج شهر آمریکا می کند، تا تلاش کند درباره اینکه چند مورد واقعی بیماری در آنجا وجود دارد تحقیق کند. اما آزمایش ها هنوز به طور گسترده ای در دسترس نیست. انجمن آزمایشگاه های بهداشت عمومی ایالات متحده اعلام کرد که فقط کالیفرنیا، نبراسکا و ایلینویز توانایی آزمایش افراد را برای تشخیص ویروس دارند.

با در اختیار داشتن اطلاعات اندک، پیش آگاهی دشوار است. اما نگرانی از اینکه این ویروس فراتر از حد مهار باشد باعث شده بسیاری از شرکت ها برای دستیابی به واکسنی برای این ویروس با یکدیگر مسابقه دهند. طی یک ماه گذشته، قیمت سهام یک شرکت دارویی کوچک به نام Inovio بیش از دو برابر شده است. چرا که  در اواسط ژانویه، طبق گزارش ها، واکسنی اولیه برای کروناویروس جدید توسط این شرکت کشف شد. این ادعا در بسیاری از گزارش های خبری تکرار شده است، حتی اگر از لحاظ فنی نادرست باشد. مانند سایر داروها، واکسن ها به یک آزمایش طولانی نیاز دارند تا مشخص شود آیا واقعاً مردم را از بیماری محافظت می کنند یا خیر.   آنچه این شرکت و دیگران  انجام داده اند، کپی کردن از RNA ویروس است که یک روز می تواند به عنوان واکسن کار کند. این قدم اول امیدوار کننده است اما کافی نیست.

اگرچه توالی ژنتیکی و  روند بررسی درمانها بسیار سریع است، اما ساخت واکسن  یک هنر علمی و دقیق است. این کار شامل یافتن یک دنباله ویروسی است که باعث می شود حافظه سیستم ایمنی بدن از خود محافظت کند. در عین حال این دنباله ویروسی باعث ایجاد یک پاسخ التهابی حاد نمی شود که خود باعث ایجاد علائم  است.

Inovio تنها شرکت کوچک زیست تکنولوژی نیست که به دنبال درمان این ویروس است. سایر موارد شامل Moderna، CureVac و Novavax است. محققان دانشگاهی نیز در این مورد، در امپریال کالج لندن و سایر دانشگاه ها و مؤسسات بهداشتی در تلاش برای یافتن پاسخ هستند. آنتونی فاوسی، رئیس مؤسسه ملی آلرژی و بیماریهای عفونی NIH، در ژانویه در JAMA نوشت که این آژانس در حال کار با سرعت تاریخی برای پیدا کردن واکسن است. در حین شیوع سارس در سال ۲۰۰۳، محققان برای  به دست آوردن توالی ژنومی ویروس و آزمایش آزمایشگاهی بالینی مرحله ۱ واکسن حدود ۲۰ ماه زمان صرف کردند. فاوس نوشت که تیم وی این جدول زمانی را در سه ماه فشرده کرده است و آنها امیدوارند که حتی سریعتر حرکت کنند.

در سال های اخیر مدل های جدیدی نیز ظاهر شده اند که نوید بخش سرعت بخشیدن به پیشرفت واکسن است. یکی از آنها، ائتلاف برای آمادگی همه گیری (CEPI) است که در سال ۲۰۱۷ در نروژ برای تأمین اعتبار و هماهنگی در زمینه تولید واکسن های جدید راه اندازی شد. بنیانگذاران آن شامل دولت های نروژ و هند  و کمپین Well Well Trust و بنیاد بیل و ملیندا گیتس هستند. هم اکنون کمک های مالی این گروه در Inovio و سایر گروههای بیوتکنولوژی کوچک در جریان است و آنها را ترغیب می کند تا وارد بخش توسعه واکسن شوند. مدیر عامل این گروه، ریچارد هچت، معتقد است واکسن COVID-۱۹ آماده مراحل اولیه آزمایش ایمنی در ماه آوریل است و با آزمایش اواخر تابستان می توان فهمید که آیا واکسن  واقعا از بیماری جلوگیری می کند یا خیر.

به طور کلی حدس زده می شود که ۱۲ تا ۱۸ ماه طول می کشد تا محصول اولیه ایمن و موثر تلقی شود. حتی اگر طرح ریزی یکساله  تحقق یابد، محصول جدید هنوز به تولید و توزیع نیاز دارد. هچت گفت: “نکته مهم این است که آیا این رویکرد اساسی می تواند با میلیون ها دلار یا حتی میلیارد ها دلار در سال های آینده تامین مالی شود یا خیر. به خصوص در مواقع اضطراری که ویروس آماده حمله به جامعه است و زنجیره تولید و توزیع باید سریع عمل کند. ”

به نظر می رسید خوش بینی اولیه فاوسی نیز اکنون کمی تقلیل یافته است. هفته گذشته او گفت که روند تولید واکسن “بسیار دشوار و بسیار ناامیدکننده” بود. از نظر علوم پایه، این روند بدون آزمایشهای بالینی گسترده نمی تواند به یک واکسن واقعی منجر شود. تولید بسیاری از واکسن ها به  نظارت دقیق بر نتایج افراد نیاز دارد. این روند در نهایت می تواند صدها میلیون دلار هزینه داشته باشد. پولی که NIH، آزمایشگاهها و دانشگاه ها ندارند. آنها همچنین امکانات تولید و توزیع  انبوه واکسن را ندارند.

تولید واکسن از مدت ها قبل به سرمایه گذاری یکی از شرکت های عظیم جهانی داروسازی وابسته بوده است. هفته گذشته در انستیتوی آسپن، فاوسی اظهار تأسف کرد که هیچ کس هنوز نتوانسته است متعهد به ساخت انبوه واکسن شود. وی گفت: ” حتی اگر شرکت های بزرگ، درمان این بیماری را کشف کنند، به دست آوردن کالای جدید  و مهمی مانند این می تواند به معنای ضرر زیاد باشد، به خصوص اگر مردم به دلایل پیچیده، استفاده از یک واکسن نوظهور را انتخاب نکنند. ”

ساخت واکسن بسیار دشوار، پرهزینه و پرخطر است به طوری که در دهه ۱۹۸۰، هنگامی که شرکت های دارویی شروع به پرداخت خسارت شکایت های مطرح شده درباره مضرات  واکسن ها کردند، بسیاری تصمیم گرفتند به سادگی از کنار  تولید واکسن بگذرند. دولت آمریکا برای ترغیب صنعت داروسازی برای ادامه تولید این محصولات حیاتی، پیشنهاد داد که خسارت افرادی را که مدعی هستند از تزریق واکسن آسیب دیده اند پرداخت کند. با این حال، حتی هنوز هم، شرکت های دارویی سرمایه گذاری در داروهای مصرفی روزانه را به واکسن ترجیح می دهند. بنابراین تولید واکسن کرونا به آن سادگی که تصور می شود نیست و ممکن است واکسن های کرونا نیز مانند آنفولانزا نیاز به توسعه مداوم داشته باشند.

جیسون شوارتز، استادیار دانشکده بهداشت عمومی ییل که در زمینه سیاست گذاری های حوزه واکسن فعالیت می کند، می گوید: “در بهترین حالت و با بهترین سناریو ها، پیشرفت در تولید  واکسن بسیار دیر اتفاق می افتد. مشکل واقعی این است که آمادگی لازم برای مبارزه با هر اپیدمی از پیشگیری شروع می شود. اگر ما برنامه بررسی واکسن هم خانواده کرونای جدید یعنی سارس را کمرنگ نکرده بودیم، اکنون می توانستیم از تحقیقات پیشین خود در این ویروس جدید که به نوعی به سارس مرتبط است استفاده کنیم.   اما، مانند ابولا، بودجه دولت و توسعه صنعت داروسازی پس از برطرف شدن احساس  وضعیت اضطراری، از بین رفت. برخی از تحقیقات اولیه به پایان رسیدند  و تقریبا متوقف شدند. ”

روز شنبه، پولیتیکو گزارش داد که کاخ سفید در حال آمادگی است تا   ۱ میلیارد دلار بودجه اضطراری  برای مبارزه با ویروس از کنگره بخواهد. این سرمایه گذاری های بلند مدت دولت اهمیت دارد زیرا ایجاد واکسن، داروهای ضد ویروسی و سایر ابزارهای حیاتی، حتی اگر تقاضا کم باشد، نیاز به چندین دهه سرمایه گذاری جدی دارد. اقتصادهای مستقر در بازار غالباً در تلاشند تا محصولی را تولید کنند که تقاضای آن بالا باشد. دسترسی عادلانه عمومی به داروهای حیاتی موضوع دیگری است که باید شفاف سازی شود.

بدیهی است که برای جلوگیری از شیوع گسترده بیماری، ذخیره کافی واکسن و منابع دیگر درمانی کمک خواهد کرد و  ضروری است. به عنوان مثال، در طول شیوع آنفولانزای H۱N۱ در سال ۲۰۰۹، مکزیک به شدت مورد حمله قرار گرفت اما استرالیا بهتر با این مشکل رو به رو شد چرا که  دولت از صادرات در صنعت داروسازی خود جلوگیری کرد تا بر اساس دستور العمل های پزشکی، جامعه را از دارو و واکسن مورد نیاز خود اشباع کند. ارزیابی هشیارانه خطر و توزیع موثر ابزارها، از واکسن ها و ماسک های تنفسی گرفته تا مواد غذایی و صابون دستی بسیار مهم است و هر اندازه یک دولت بی پروا تر عمل کند بیشتر ضربه خواهد خورد.

ایتالیا، ایران و کره جنوبی اکنون در بین کشورهایی هستند که به سرعت در حال رشد تعداد عفونت های COVID-۱۹ کشف شده هستند. بسیاری از کشورها علی رغم کارآیی مشکوک و مضرات ذاتی سرکوب تاریخی و بی سابقه  روابط هوایی و دریایی خود با چین، تلاش کرده اند چین را در انزوا قرار دهند تا بیماری را کنترل کنند. البته  برخی از اقدامات مهار مناسب خواهد بود، اما ممنوعیت مسافرت، تعطیل کردن شهرها و احتکار منابع، راه حل های واقعا مناسبی برای  کنترل شیوع بیماری نیست. همه این اقدامات با خطرات خاص خود همراه است. در نهایت، برخی از پاسخ های مناسب به همه گیری نیاز به باز کردن مرزها دارند و بستن مرزها کاری از پیش نمی برد. انتظار اینکه برخی کشورها بتوانند از اثرات COVID-۱۹ فرار کنند عجیب است و منطقی به نظر نمی رسد.

*نویسنده : جیمز همبلین استاد دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه ییل /مترجم: رویا پاک سرشت

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 37
  • در انتظار بررسی: 12
  • غیر قابل انتشار: 5
  • حسام NL ۱۶:۱۶ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    45 3
    دیگه جنگ بعدی جنگ نظامی نیست..جنگ ویروسیه
    • IR ۱۸:۰۳ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
      26 0
      جا داره از دولتی یاد کنیم که هیچ جوره حاضر نیس آسمون رو کلیر کنه ...
    • IR ۱۸:۱۹ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
      9 0
      از قضا با کشف داروی تقابل با آن بیماران ریوی و کلوی و .. و رفع این بلای دامنگیر بشر بزودی انجام می شود - کرونا مغلوب عقل و دانش انسان می شود.
  • علی IR ۱۶:۲۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    13 6
    ترسیدیم بخدا.کاشکی امیدوارانه بود
    • IR ۱۷:۲۹ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
      14 1
      نترسید .عاقبت جوینده ، یابنده بود .
  • پری مجرد48ساله IR ۱۷:۰۵ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    9 27
    مشرق من هم کرونا گرفتم 14 روز قرنطینه ام از بس که گناه کردم خداوند گرفتارم کرد چوب خدا صدا نداره دعا کنید دعا کنید سقط نشم
  • IR ۱۷:۰۸ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    3 1
    سلام نکته ؛ فرض کنیم ۲درصد مبتلاها بمیرند چون شیوع بسیار سریع هست ، طبق نظر مقاله دستکم ظرف یک سال ۴۰ درصد مردم دنیا مبتلا بشن حالا دو درصد فوت بشن از ۳.۲ ملیارد نفر چیزی حدود ۶۴ ملیون نفر خواهند مرد فهمیدین یا باز بگم
  • SE ۱۷:۱۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    26 2
    کشورهایی مثل ترکیه و امارات هم تعداد زیادی مبتلا به کرونا دارن منتهی چون درامدشون از توریست است امار مبتلا به کرونا را مخفی می کنند تا ورشکست نشوند کشورهای دیگر هم مثل افغانستان و پاکستان و کردستان عراق هم چون سیستم پزشکی درست و حسابی ندارن اصلا نمی فهمن کی گرفته کی نگرفته این ویروس برای همیشه مهمان مردم جهان شد حتی اگر در ایران هم کرونا از بین برود کشورهای اطراف ایران همچون عراق و افغانستان و پاکستان که سیستم پزشکی درست و حسابی ندارن همیشه کرونا دارن و کافیه با عبور مخفیانه اطباعشون از مرزها این ویروس را وارد ایران می کنند
    • FR ۰۲:۴۶ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
      2 6
      كشوري به نام كردستان عراق نداريم بيسواد ! ميگويند استان كرد نشين عراق و يا اسم استان را بايد ببدي
  • پری مجرد48ساله IR ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    15 1
    تو رو خدا برام دعا کنید که خدا شفام بده کرونا گرفتم دارم میمیرم مشرق حلالم کن مشرقی ها حلالم کنید
    • Soheil IR ۰۲:۳۶ - ۱۳۹۸/۱۲/۲۶
      0 0
      خدانکنه دورازجون شما ..انشالله ک سالم وسلامت هستی وخداهمه رو حفظ کنه وسالم نگه داره یاسین بخون باحمداروم میشی واسترس هم خودبخودازبین میره
  • پری مجرد48ساله IR ۱۷:۴۴ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    14 2
    یا من اسمه دوا و ذکره شفا خدا غلط کردم دیگه گناه نمیکنم شفام بده
    • IR ۱۰:۲۴ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
      8 2
      همگي داريم دعا مي كنيم انشالله خدا به آبروي حضرت زهرا س به اين كشور وشيعيان جهان كمك ميكنه
  • DE ۱۷:۵۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    18 9
    طبق روایات داره پیش میره جنگ سوریه.و کرونا ویروس که حمله بیولوژیک آمریکا و صهیونیزمه.اول به چین و بعد ایران اونهم قم تمرکز حمله بیوتروریزم بوده.ولی الآن از کنترل خارج شده و همه جهان پخش شده.از فتنه های آخرالزمانه نزدیک ظهور امام زمان(عج) هستیم.دعا کنیم و خودمون رو آماده کنیم.
  • IR ۱۸:۰۵ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    6 0
    خدا کنه عوارض این ویروسها فقط مریضی بوده.خطر انقراض بشریت را هدف نگیرند
  • سجاد IR ۱۸:۲۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    2 4
    بلا نگیری تو رو مشرق این چی بود خدایی گذاشتی ما خوندیم خاک
  • IR ۱۸:۴۱ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    6 11
    تو ایران که نرخ مرگ و میر بالای دوازده درصد هست. یعنی شش برابر جهانی
  • IR ۱۹:۱۳ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    11 3
    ویروس کرونا در آزمایشگاه های آمریکای جنایتکار تولید شده است.
  • IR ۱۹:۱۸ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    9 4
    غلط کردی توکافرمگر علم غیب داری.؟؟؟!!!!
  • IR ۱۹:۲۵ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    15 3
    شاید خودشون ویروس را اماده میکنند برای جنگهای بیو لوژیکی
  • GB ۱۹:۳۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    2 19
    پس کار چین و ایران تمومه. مخصوصا ایران که همه چی رو شوخی گرفتن.
    • نظر IR ۰۰:۱۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
      7 1
      اون روز رو تو نمی بینی
    • IR ۰۰:۱۸ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
      11 1
      و مکرو و مکر الله و الله خیر الماکرین. دامن خود آمریکا رو میگیره. حالا ببین
  • محمد IR ۲۰:۲۶ - ۱۳۹۸/۱۲/۰۹
    0 0
    من دو مطلب را مینویسم امیدوارم مشرق چاپ کنی چون اولی حس ششمم بود که به دوستانم قبل ازشیوع کرونا گفتم احساس میکنم تااین ماه اتفاقی می افتد که همه درآن هستیم وسعی میکردم حس ششم راتوضیح دهم میگفتم نمیدونم چیه امااتفاق مهمیه ! یکی پرسید انتخاباته ! یکی میگفت دولت روحانی چیزیش میشه ! یکی میگفت بازم کاری میکنند تظاهرات بشه ! گفتم نه احساس میکنم همه هستیم انگار وارد یک دوره خاصی میشیم ! سیاسی نیست مکث میکردم میگفتم : نه اصلا سیاسی نیست ! میدونیدوقتی یه اتفاق مهم وهمه گیری مثل جنگ میخادپیش بیاد روح جمعی بشر بنوعی اونو حتی درخواب قبلا میبینند ! من یادمه اکثرکسایی که دوربرم بودن قبل ازشروع جنگ تحمیلی صدام علیه ایران جنگو رویه جوری به خواب دیده بودن حتی خواب بعضی هاهنوزهم یادمه ! خلاصه گذشت تاکرونااومد الان هم رضا دوستم زنگ زده ومیخاد بیادپیشم میدونم اومده بگه این همون چیزی بودکه میگفتی ! بیچاره رضاهم میگفت منم احساس میکنم یه اتفاقی میخادبیفته ! راستش ترسووحشت کرونا نه درایران بلکه درجهان چیزی درحدجنگه ! امانکته مهم اینه که روزای اول که کرونااومد خواب دیدم یه نفر که مدتیه توخوابهام میادوخوبیه ! برام یک شربت عسل درست کرده بود واصرارداشت که اونوبخورم ! باتعجب بهش نیگا کردم اول نپذیرفتم یعنی باورنمیکردم بخورم مفیده یانه اما اصرارش باهث شدقبول کنم عسل روبخورم الان جلوچشمامه وروزی سه بار حداقل دوباریه قاشق عسل رودریه آب ولرم میریزم ومیخورم . امیدوارم محکم همه کشوربسیج بشن تاسیرش رو متوقف کنن انشاالله وگرنه اگربه بهداشت فردی وعمومی توجه نکنیم ومردم ودولت همه باهم متحدنباشیم ممکنه خدای نکرده بشه یه خاطره تلخ وسیاهی که آیندگان ازش بترسن امادعاکنیم ویاری کنیم تاانشاالله متوقف بشه
    • IR ۰۱:۱۱ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
      0 0
      در مورد نوشته شما قضاوت نمیکنم ولی خداییش منهم اینروزها ناخوآدگاه ذهنم به سمت مصرف همگانی ومداوم یا حداقل یکی دو ماهه عسل برای ایجاد سدی محکم در برابر این اپیدمی منحوس میرود.
  • IR ۰۰:۱۷ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    12 1
    لعنت به آمریکا. سال گذشته در نشست گروه بیلدربرگ (فراماسون ها) مصوب کردند که جمعیت جهان را باید کاهش داد. این ویروس هم کار خودشونه. خدا لعنتشون کنه.
  • IR ۰۰:۲۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    0 0
    چرت گفته چهل تا هتاد درصد؟ یعنی سی درصد اختلاف؟؟؟؟ میشه دو سه میلیارد آخه این چه دانشمندیه
  • IR ۰۰:۲۸ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    1 0
    واقعا کرونا خطرناک است یا نه؟ اخیرا برخی بخاطر اینکه کرونا ۳ درصد مرگ ایجاد میکند بی خیال آن شده‌اند ولی متوجه این نیستند که اگر مردم زیادی مثلا کل ایران همگی مبتلا شوند ۳ درصد مرگ رقمی در حد ۲.۴ میلیون نفر مرگ است. سرعت انتقال کرونا بخاطر زمان طولانی انتقالش و زنده ماندن طولانی در محیط بسیار بالاست ولی اگر موارد بهداشتی رعایت شود خسارت و مرگ و میرش در حد کم خواهد بود ولی اگر بهداشت رعایت نشود بخاطر انتقال بالا می‌تواند تعداد مرگ و میر بالا داشته باشد گرچه هنوز میزان مرگش همان ۳ درصد باقی می‌ماند. تعداد مرگ بستگی به تعداد مبتلایان دارد طبیعی است اگر تعداد زیادی مبتلا شوند تعداد بیشتری مرگ خواهد بود. طبیعت برخی بیماریها خطرناک که درصدبالای مرگ دارد بخاطر دور کمون‌ و دوره انتقال و زنده‌ماندن در محیط و راه‌های انتقال طوری است که انتقالش کند است ولی تعداد مبتلایان کم است و تعداد مرگ آنها در کل کم میباشد گر چه بیشتر مبتلایان ممکن است بمیرند ولی متاسفانه کرونا گرچه میزان مرگش پائین‌ است ولی سرعت انتقالش در نبود بهداشت زیاد است و در نتیجه تعداد زیادی ممکن است مبتلا شوند و بنابراین تعداد مرگش بالا خواهد رفت. فرض کنید یک انفلانزای مثل سارس با سرعت پائین انتقال و میزان مرگ ۹.۴ درصد داریم نسبت به کرونا که میزان مرگش ۳ درصد است آیا کرونا خطرناکتر است یا سارس مسلما کرونا چون کرونا افراد بیشتری را درگیر میکند و از میان آنها سه درصد میکشد ولی بیماری دیگر تعداد کمتری را درگیر میکند و از آنها ۹.۴ درصد میکشد. اگر سرعت انتقال کرونا بعنوان مثال ده(البته این سرعت انتقال هنوز دقیقا محاسبه نشده و حدسی است) برابر سارس باشد در سه انتقال پی درپی مثلا از ده نفر اولیه درصورتی که پیشگیری و رعایت بهداشت درکار نباشد در سارس حدود ۳۰ نفر مبتلا میشوند و ۱۰ درصد میمیرند که حدود ۳ نفر است ولی در کرونا حدود ۱۰۰۰ نفر مبتلا میشوند و ۳ درصد میمیرند که حدود ۳۰ نفر. پس باید احتیاط کرد، نه سهل‌انگاری کرد البته نباید ترسید باید برنامه‌ریزی مناسب و اقدام فوری مناسب داشت. باید دانست کرونا با رعایت بهداشت فردی و جمعی براحتی کنترل خواهد شد ولی با سهل‌انگاری به یک معضل تبدیل خواهد شد.
  • IR ۰۰:۳۷ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    5 6
    روغن بنفشه بزنید
  • IR ۰۰:۳۷ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    1 14
    ویروس تا چند هفته دیگه در نیمکره شمالی، عمرش به سر میاد. اگه قراره ادامه داشته باشه، میره سراغ نیمکره جنوبی، اونجا حسابی تار و مار میکنه، چون تازه فصل سرما داره شروع میشه.
  • مصطفی IR ۰۰:۴۸ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    10 16
    این ها همش ساخته دست خود بشره که داره خودشو نابود میکنه اوج تمدن بشر اینه که خودش خودش رو بکشه هر از در علم اهل بیت دور بیفته این بلا سرش میاد
  • IT ۰۱:۱۲ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    13 12
    به نظر من که کرونا چیزی جز قهر خداوند برای بشر زمانه ما نیست من در میلان ایتالیا زندگی می کنم شهر در این چند روز مثل یک فردنیمه جان و بی رمق شده.... مردم این زمانه انگار خدا را فراموش کرده اند و ناگهان با عذاب الای مواجه شدند نگاه کنید به حکایات اقوام لوط و عاد و ثمود تاریخ بشریت اگر قوانین الهی رو رعایت نکنه تکرار میشه
  • SE ۰۲:۲۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    6 12
    این حرفها نشون میده خود آمریکایی ها ممکنه پشت این مسئله باشند. انتخاب سه منطقه رقیب مثل آسیای شرقی خاورمیانه و اروپا. اننخاب چین در آسیای شرقی ایران در مرکز خاور میانه و ایتالیا در اروپا برای آلوده سازی توسط این ویروس نشان دهنده برنامه مشخصی دارد. چطور میشود هند و پاکستان و افغانستان که بین چین و ما هستند اپیدمی هنوز شروع نشده است؟ نحوه انتشار جهانی نشاندهنده ی برنامه ریزی شده بودن این جنگ کثیف بیولوژیک است. از شما بعنوان یک رسانه خواهش میکنم این احتمال قوی را به بحث و تبادل نظر بگذارید. الان بهترین زمان است که این بحث جا بیافتد تا مردم فراموش نکنند چرا که وقتی دولت ها و ملت ها درگیری بیشتری با این ویروس پیدا کنند کسی وقت ریشه یابی این معضل جهانی را نخواهد داشت ضمن اینکه الان از لحاظ شواهد و دلایل بهترین زمان برای رسانه ای سازی و شفاف سازی حول این اپیدمی وحشتناک جهانی است.
  • IR ۰۲:۵۳ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    2 1
    یادم میاد در مورد سارس میگفتن که دو میلیارد نفر رو آلوده میکنه إخرش هم با مرگ و میر کم تموم شد. اینقدر فریب جوسازی نشید
  • SE ۰۳:۳۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    5 4
    لطفا اگر به امید خدا توانستید واکسن یا دارویش را کشف کنید همینطوری برای خودشیرینی و بدون درخواست رفع تحریم های ظالمانه به کشورهای دیگر ندهید. بزارید درد مردم ما را بفهمند و جلوی آمریکا جنایت پیشه بایستند همانا ایران سربلند تر ظفرمندانه تر از همیشه از این میدان سخت بیرون خواهد امد.از صمیم قلب دعا میکنم دانشمندان ایرانی پیام آور این خبر بسیار بسیار عالی برای جهانیان و نوع بشر باشند. آنوقت باید ترامپ رو از سطل اشغال بیرون کشید و جارو به پشتش بست تا همه او را هو کنند‌ ای خدا ای خدا خودت راهی بگذار جلوی فرزندان ایران زمین. همه با هم دعا کنیم خدا خودش کمک خواهد کرد یا حق
  • IR ۰۶:۵۱ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    1 0
    چقدر ما کارشناس کارنشناس داریم
  • IR ۱۵:۴۰ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۰
    3 0
    مرگ بر آمریکا

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس