سرویس جهان مشرق - هنگامی که خبر سفر غیرمنتظره رومن گافمن، رئیس تازهکار موساد، به واشنگتن منتشر شد، تحلیلها عمدتاً بر مأموریت رسمی او متمرکز شد: دیدار با جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، و ارائه اطلاعاتی که اسرائیل درباره برنامه هستهای ایران گردآوری کرده بود، همراه با درخواستی صریح برای انجام یک حمله نظامی مشترک جدید علیه جمهوری اسلامی.
اما آنچه در ابتدا در سایه این خبر قرار گرفت و سپس با افشای خبرگزاری رویترز آشکار شد، حضور همزمان و هماهنگ مردی در واشنگتن بود که مدتها بود در پستهای رسمی دیده نمیشد، اما نفوذش در تصمیمسازیهای رژیم صهیونیستی و رابطه با واشنگتن، از بسیاری از وزرای فعلی بیشتر است: ران درمر.
این افشاگری نشان میدهد که سفر گافمن صرفاً یک تبادل اطلاعاتی یا دیپلماسی معمول نبوده است. همزمانی حضور رئیس موساد و درمر در آمریکا، آن هم با یک هدف مشترک — متقاعد کردن دولت دونالد ترامپ برای اجرای یک عملیات نظامی مشترک — از یک عملیات هماهنگ در بالاترین سطوح سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی حکایت دارد.
منابع رویترز تأیید کردهاند که تلاشهای گافمن و درمر «بخشی از اقدامات بنیامین نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز یک حمله جدید» بوده است. پرسش اصلی اینجاست: چرا نتانیاهو در این لحظه حساس، علاوه بر فرستادن رئیس دستگاه اطلاعاتی، نیاز به حضور مردی در سایه را در واشنگتن احساس کرد که در حال حاضر رسماً هیچ سمتی در دولت ندارد؟
مردی که «مغز بیبی» نامیده میشود
برای درک اهمیت حضور ران درمر در این مأموریت، باید به گذشته و جایگاه منحصربهفرد او در ساختار قدرت رژیم صهیونیستی بازگشت. درمر، متولد ۱۹۷۱ در میامی بیچ ایالت فلوریدا، یک سیاستمدار و دیپلمات صهیونیست آمریکاییالاصل است که در سال ۱۹۹۷ به فلسطین اشغالی مهاجرت کرد و تابعیت آمریکایی خود را رها نمود. او پیش از مهاجرت، در دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرده و به عنوان یک فعال جمهوریخواه، در محافل سیاسی واشنگتن شناخته میشد.
این پیشینه جمهوریخواهانه و آمریکایی، او را به یک حلقه اتصال طبیعی میان نتانیاهو و محافل سیاسی واشنگتن، بهویژه حزب جمهوریخواه، تبدیل کرد. درمر بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱، به عنوان سفیر رژیم صهیونیستی در ایالات متحده خدمت نمود. در همین دوران بود که او به یکی از معماران اصلی پیمانهای ابراهیم تبدیل شد؛ توافقنامههایی که با میانجیگری دولت ترامپ، روابط رژیم صهیونیستی با چند کشور عربی را عادیسازی کرد.
درمر در سالهای بعد به عنوان وزیر امور راهبردی در کابینه نتانیاهو منصوب شد و در حساسترین پروندهها، از مذاکرات آتشبس غزه و تبادل اسرا تا هماهنگیهای امنیتی با واشنگتن و مدیریت پرونده لبنان و از همه مهم تر، پرونده ایران، نقشآفرینی کرد.
اما آنچه او را از سایر وزرا متمایز میکند، عمق رابطه اعتماد شخصی و بیواسطه او با نتانیاهو است. رسانههای عبری زبان و بینالمللی بارها او را «نزدیکترین محرم اسرار» نتانیاهو و «مغز بیبی» (Bibi’s Brain) لقب دادهاند. یک مقام صهیونیست در توصیف جایگاه او گفته است که درمر برای بیش از دو دهه، «مورد اعتمادترین مشاور نتانیاهو در امور آمریکا» بوده است.
نکته کلیدی این است که درمر در نوامبر ۲۰۲۵ از سمت وزارتی خود استعفا داد. اما همانگونه که تحلیلگران تأکید میکنند، کنار رفتن او از صحنه رسمی، نه تنها از نفوذش نکاست، بلکه به او آزادی عمل بیشتری بخشید. او اکنون یک «بازیگر پشت پرده» است که بدون نیاز به پاسخگویی رسمی، میتواند در حساسترین مأموریتها وارد عمل شود.
برای مطالعه بیشتر کلیک کنید:
هدایت کننده و مغز متفکر سیاستهای خارجی بنیامین نتانیاهو کیست؟ / هماهنگ کننده ترور سردار سلیمانی را بیشتر بشناسید +عکس
روزنامهٔ جروزالم پست در گزارش تحلیلی در این باره مینویسد: «درمر اگرچه دیگر هیچ عنوان رسمی ندارد، اما به آن نیازی هم ندارد. او همچنان نزدیکترین محرم اسرار نخستوزیر است... خروج او از دولت ممکن است سکوی رسمی او را گرفته باشد، اما روابط انباشته در طول دههها یا اعتماد کامل نتانیاهو به او را از بین نبرده است. این اعتماد به او دسترسی بینظیری بخشیده است. در دیپلماسی، همانند سیاست، دسترسی یعنی نفوذ، و تعداد اندکی از اسرائیلیها از دسترسی معنادارتری در واشنگتن نسبت به درمر برخوردار بودهاند.»
چرا درمر؟ راهبردی فراتر از یک دیدار
حال پرسش محوری این است: چرا در چنین سفری که ظاهراً ماهیتی اطلاعاتی-امنیتی دارد و رئیس سازمان تروریستی موساد در رأس آن قرار دارد، فردی که سابقه نظامی یا اطلاعاتی ندارد، حضور دارد و حتی به گفته منابع، به موازات گافمن، شخصاً با مقامهای آمریکایی برای پیشبرد همان هدف — حمله مشترک — لابی میکند؟
پاسخ را باید در ترکیب سه عامل جستجو کرد: شکاف موجود در کانالهای رسمی، نیاز به نفوذ در لایههای سیاسی تصمیمگیری، و شخصیت منحصربهفرد درمر به عنوان یک «پیامآور قابل اعتماد» برای ترامپ.
نخست، ساختار تصمیمگیری در واشنگتن پیچیده است. رئیس موساد میتواند با رئیس سیا (رتکلیف) دیدار کند و اطلاعات فنی و امنیتی را منتقل کند، اما متقاعد کردن یک رئیسجمهور — بهویژه ترامپ که به گفته یک مقام کاخ سفید، در آن مقطع زمانی معتقد بود فشار اقتصادی بر ایران چنان «ویرانگر» است که نیازی به «عملیات جنگی گسترده» نیست — نیازمند ابزار دیگری است.
درمر دقیقاً همان ابزار است. او یک چهره امنیتی یا نظامی نیست که صرفاً داده ارائه کند؛ او یک کنشگر سیاسی و دیپلماتیک است که سالها در اتاقهای تصمیمگیری واشنگتن نفس کشیده و زبان و منطق سیاست آمریکا را میداند.
دوم، درمر حلقه اتصال نتانیاهو به شخص دونالد ترامپ و تیمش است. گزارشها به طور مکرر تأکید میکنند که درمر یکی از «بهترینهای اسرائیل در ارتباط با دولت ترامپ» است و در دوران ریاستجمهوری اول ترامپ، نقش محوری در پیشبرد سیاستهای مورد نظر رژیم صهیونیستی ایفا کرد. در شرایطی که نتانیاهو پس از انتخابات بینتیجه با خطر از دست دادن قدرت روبرو بود و به عنوان نخستوزیر موقت خدمت میکرد، حضور درمر در واشنگتن به معنای ارسال این پیام بود که نتانیاهو همچنان از کانال مستقیم و مورد اعتماد در کاخ سفید برخوردار است.
سوم، و شاید مهمترین نکته، تکمیلکنندگی نقش درمر در کنار گافمن است. گافمن نماینده «قدرت سخت» و «اطلاعات» است. او میرود تا بگوید اسرائیل چه میداند و چه میتواند بکند. درمر اما نماینده «قدرت نرم» و «فهم سیاسی» است. او میرود تا بگوید چرا این اقدام در راستای منافع آمریکا و ترامپ است و چگونه میتوان آن را از نظر سیاسی توجیه کرد.
منابع رویترز این هماهنگی را چنین توصیف میکنند: «گافمن و درمر، هر دو، تلاشهای خود را بخشی از اقدامات نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز حمله جدید قرار داده بودند.» این یک عملیات دوگانه است: یکی در لایه امنیتی-فنی و دیگری در لایه سیاسی-راهبردی.
تأثیر حضور درمر: پیامی از سوی «مغز» نتانیاهو
حضور همزمان ران درمر در این مأموریت، پیامهای روشنی برای واشنگتن و دیگر بازیگران داشت. برای دولت ترامپ، این حضور نشاندهنده جدیت و اولویت بالای تلآویو در این پرونده بود. فرستادن رئیس موساد به تنهایی میتوانست یک درخواست اطلاعاتی-امنیتی تلقی شود، اما حضور مردی که ترامپ و تیمش شخصاً او را میشناسند و به او اعتماد دارند، درخواست را از سطح یک «گزارش نظامی» به سطح یک «مذاکره راهبردی» ارتقا میداد.
درمر میتوانست در جلسات، نگرانیهای سیاسی ترامپ (مانند هزینههای سیاسی یک جنگ جدید یا زمانبندی آن) را درک کرده و پاسخهای مناسب و توجیه کننده به رئیس جمهور آمریکا ارائه دهد؛ کاری که یک مقام اطلاعاتی به تنهایی از عهده آن برنمیآید.
همزمان برای ایران و سایر بازیگران منطقه، افشای این خبر حامل این پیام بود که رژیم صهیونیستی در حال تلاش به منظور آمادهسازی یک اقدام هماهنگ و در سطحی بسیار بالاست است. ترکیب رئیس موساد و مغز سیاسی نتانیاهو، تصویری از یک ائتلاف درونی را مخابره میکرد که هدفش تغییر وضعیت موجود است.
در نهایت، بازگشت ران درمر به کانون این ماجرا نشان میدهد که در سیاست رژیم صهیونیستی، نفوذ لزوماً با عنوان و سمت رسمی به دست نمیآید و مسئله به حضور چهرههای خاص در سایه نیز بستگی دارد. درمر نماد «قدرت پشت پرده» است؛ کسی که سالها رابطه، اعتماد و دانش سیاسی را در واشنگتن انباشته کرده و اکنون در لحظهای که نتانیاهو نیاز به استفاده از تمام ظرفیتهای خود برای همراه کردن آمریکا در یک اقدام نظامی حساس دارد، از او «رونمایی» میشود.
برای مطالعه بیشتر کلیک کنید:
هدایت کننده و مغز متفکر سیاستهای خارجی بنیامین نتانیاهو کیست؟ / هماهنگ کننده ترور سردار سلیمانی را بیشتر بشناسید +عکس
حضور او در کنار گافمن، سفر رئیس سازمان تروریستی موساد را از یک مأموریت صرفاً اطلاعاتی به یک عملیات برای شکلدهی به اراده سیاسی واشنگتن ارتقا داد؛ عملیاتی که نتایج آن، چه به یک حمله مشترک به ایران منجر شود و چه با مقاومت کاخ سفید روبرو شود، میتواند معادلات امنیتی منطقه را برای هفتهها و یا ماههای آینده شکل دهد.