غیبت اروپا در اجلاس سران آسه‌آن در مانیل، بار دیگر واقعیتی از کاهش وزن سیاسی و اقتصادی این قاره در معادلات را آشکار کرد؛ در حالی که رهبران آمریکا، چین، هند، روسیه و برزیل در این نشست حضور دارند.

به گزارش مشرق به نقل از رادیو بین المللی فرانسه، بررسی حضور رهبران بلندپایه در اجلاس مانیل در فیلیپین نشان می‌دهد که اروپا جایگاه چندانی در میان قدرت‌های حاضر ندارد. در شرایطی که مارک کارنی و دونالد ترامپ، نارندرا مودی نخست‌وزیر هند، لی چیانگ همتای چینی او، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه و لولا رئیس‌جمهور برزیل در این نشست حضور دارند، امانوئل مکرون سفر خود به مالزی را در دستور کار قرار داده است.

اروپا؛ بازیگری حاشیه‌ای در معادلات جدید آسیا

به گفته سوفی بواسو دو روشه کارشناس مسائل آسیا، دیپلماسی فیلیپین تمام تلاش خود را بر حضور دونالد ترامپ متمرکز کرده است. فردیناند مارکوس جونیور، رئیس‌جمهور فیلیپین، از تمام نفوذ خود استفاده کرد تا ترامپ را متقاعد کند حتی برای نیم ساعت در پایان اجلاس حضور یابد.

این کارشناس معتقد است با وجود نزدیک‌تر شدن روابط فرانسه و فیلیپین، حضور امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه در این نشست امری کم‌رنگ و حاشیه‌ای به نظر می‌رسید. به گفته او، شرکای فرانسه در منطقه نیز فضای پایان دوران ریاست‌جمهوری مکرون را به‌خوبی احساس می‌کنند.

ارسال دعوت‌نامه برای سفر مقامات عالی‌رتبه در ماه‌های پایانی یک دولت به‌ندرت اتفاق می‌افتد. با این حال، دیپلمات‌های فرانسوی در واکنش به غیبت قاره سبز، به دیدارهای دوره‌ای اتحادیه اروپا و آسه‌آن و نشست پاییز ۲۰۲۷ (گرامیداشت نیم‌قرن روابط رسمی دو بلوک) استناد می‌کنند.

اروپا؛ سومین شریک اقتصادی آسه‌آن اما دور از قدرت‌های اصلی

با این حال، غیبت اروپا در اجلاس مانیل بازتاب واقعیتی فراتر از یک مساله تشریفاتی است: این قاره در برابر قدرت‌های بزرگی که در این نشست گرد هم آمده‌اند، از وزن و نفوذ محدودی برخوردار است.

اروپا که اکنون سومین شریک اقتصادی آسه‌آن محسوب می‌شود، همچنان فاصله زیادی با آمریکا و به‌ویژه چین دارد.

سوفی بواسو دو روشه یادآوری می‌کند که فرانسه تنها یک درصد از تجارت خارجی آسه‌آن را به خود اختصاص می‌دهد و چهارمین شریک اروپایی کامبوج است. به اعتقاد او، اروپا به‌طور کلی در بازآرایی‌های بزرگ فناورانه، تجاری و مالی منطقه، به شریکی حاشیه‌ای تبدیل شده است.

شکست «راه سوم» فرانسه؛ ادعاهایی بدون ابتکارهای عملی

به گزارش این رسانه فرانسوی این آخرین سفر مکرون به جنوب شرق آسیا، در تضاد با سفر او در ماه مه ۲۰۲۵ قرار دارد؛ زمانی که رئیس‌جمهور فرانسه به‌عنوان مهمان ویژه نشست گفت‌وگوی دفاعی شانگری‌لا، بزرگ‌ترین گردهمایی کارشناسان نظامی منطقه در سنگاپور، تلاش کرده بود راه سومی در برابر سلطه آمریکا و چین ترسیم کند.

اما به گفته این پژوهشگر، آن اظهارات با اقدامات ملموس همراه نشد. او معتقد است فرانسه امروز کشوری به نظر می‌رسد که بسیار فعال و مداخله‌جو است، اما مواضع و اعلامیه‌های خود را به ابتکارهای واقعی و عملی تبدیل نمی‌کند.

به تعبیر او، فرانسه در هر سفر دیپلماتیک این تصور را ایجاد می‌کند که بازیگری غیرقابل چشم‌پوشی است اما در عمل، دیگران به‌راحتی آن را دور می‌زنند.

از نگاه این کارشناس، غیبت دسته‌جمعی رهبران اروپایی از نشست‌های راهبردی آسیا (مانند مانیل و پکن) نشان می‌دهد که این قاره برخلاف ادعای «راه سوم» و استقلال استراتژیک، در کانون اصلی ثقل دیپلماسی جهان به حاشیه رانده شده است. ضعف وزن اقتصادی اروپا در برابر قدرت‌های بزرگ، برداشت واقع‌بینانه شرکای آسیایی از «فضای پایان دوران» رهبران آن و حساب نکردن روی آن‌ها (مانند ماه‌های پایانی ریاست‌جمهوری مکرون) و عادی شدن روند دور زدن بروکسل، همگی گویای آن است که اروپا با وجود مواضع پرصدا، عملاً به بازیگری حاشیه‌ای در معماری آینده اقتصاد و امنیت جهان تبدیل شده است.