کد خبر 1853155
تاریخ انتشار: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ - ۱۶:۰۳

معاون بهداشت وزارت بهداشت، بر ضرورت همکاری بین‌بخشی و اجرای رویکرد یکپارچه سلامت برای مقابله با گسترش میکروب‌های مقاوم تاکید کرد.

به گزارش مشرق به نقل از وبدا، علیرضا رئیسی، در وبینار کشوری هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی، با هشدار نسبت به پیامدهای گسترده این پدیده در نظام سلامت و اقتصاد جهانی، گفت: مقاومت میکروبی امروزه به یک اورژانس برای نظام سلامت و بحرانی برای اقتصاد تبدیل شده است و مقابله با آن نیازمند اقدام فوری، هماهنگ و فرابخشی است.

وی با اشاره به ابعاد جهانی مقاومت میکروبی اظهار کرد: در حال حاضر، عفونت‌های ناشی از میکروب‌های مقاوم سالانه موجب حدود ۵ میلیون مرگ در جهان می‌شوند و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد در صورت تداوم روند کنونی و نبود اقدامات موثر، تا سال ۲۰۵۰ مرگ‌های منتسب به مقاومت میکروبی از مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی، انواع سرطان و حوادث جاده‌ای پیشی گرفته و به یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان تبدیل خواهد شد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه مقاومت میکروبی تمامی گروه‌های سنی را تهدید می‌کند، افزود: اگرچه هیچ منطقه‌ای از جهان از این تهدید مصون نیست، اما کشورهای کم‌درآمد به دلیل محدودیت زیرساخت‌ها و امکانات، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آن دارند. اهمیت این موضوع به اندازه‌ای است که شاخص‌های مرتبط با مقاومت میکروبی در اهداف توسعه پایدار مورد توجه قرار گرفته و این پدیده می‌تواند بر شاخص‌های مهم سلامت، از جمله مرگ‌ومیر مادران، مرگ‌های قابل پیشگیری نوزادان و کودکان زیر پنج سال و همچنین کنترل بیماری‌هایی مانند سل مقاوم و اچ‌آی‌وی تاثیرگذار باشد.

رئیسی ادامه داد: پیامدهای مقاومت میکروبی به حوزه سلامت محدود نمی‌شود و با کاهش ۱۱ درصدی تولیدات دامی و تحمیل سالانه یک تا سه تریلیون دلار خسارت به تولید ناخالص داخلی جهان، دستیابی به اهدافی مانند ریشه‌کنی فقر و گرسنگی را نیز با چالش مواجه می‌کند. از سوی دیگر، ورود میکروب‌های مقاوم و حتی بقایای آنتی‌بیوتیک‌ها به محیط زیست می‌تواند زمینه تولید و انتشار بیشتر عوامل مقاوم را فراهم کند.

وی، مصرف خودسرانه و ناصحیح آنتی‌بیوتیک‌ها در انسان و همچنین استفاده نامناسب از این داروها در صنایع دامداری و کشاورزی را از عوامل اصلی گسترش مقاومت میکروبی دانست و تصریح کرد: مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور همچنان بالا است و در کنار آن، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های خط آخر که باید تنها در شرایط خاص و با احتیاط فراوان تجویز شوند، روند افزایشی دارد. این مسئله خطر شکل‌گیری مقاومت به داروهای حیاتی را افزایش داده و تهدیدی جدی برای اثربخشی درمان عفونت‌ها محسوب می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به نتایج نظام دیده‌بانی مقاومت میکروبی در کشور خاطرنشان کرد: اطلاعات موجود نشان می‌دهد مقاومت برخی از میکروب‌های شایع در برابر داروهای پرکاربرد افزایش یافته و همزمان، مقاومت چنددارویی یا مالتی‌درگ رزیستنس نیز در حال گسترش است. این روند می‌تواند گزینه‌های درمانی را محدود کرده و مدیریت عفونت‌ها را با دشواری بیشتری مواجه کند.

رئیسی، کمبود زیرساخت‌های اساسی بهداشت عمومی را از دیگر عوامل موثر در گسترش مقاومت میکروبی برشمرد و گفت: دسترسی محدود به آب سالم، فاضلاب بهداشتی، پوشش مناسب واکسیناسیون و ضعف در اجرای برنامه‌های پیشگیری و کنترل عفونت در مراکز درمانی، زمینه انتقال و انتشار میکروب‌های مقاوم را فراهم می‌کند. تجربه جنگ در غزه و عراق نیز نشان داده است که تخریب زیرساخت‌های سلامت و بهداشت می‌تواند به گسترش مقاومت میکروبی دامن بزند.

وی با تاکید بر ضرورت توجه فوری به این تهدید در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: میکروب‌ها میان انسان، محیط زیست، گیاهان و حیوانات در گردش هستند و بدون اتخاذ رویکردی هماهنگ و یکپارچه، امکان مهار این پدیده وجود ندارد. مقابله موثر با مقاومت میکروبی تنها در چارچوب رویکرد «سلامت واحد» (One Health) و با مشارکت همه نهادهای مرتبط امکان‌پذیر است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه مقابله با مقاومت میکروبی نیازمند مسئولیت‌پذیری مشترک دستگاه‌های مختلف است، افزود: تمامی سازمان‌های دست‌اندرکار باید به‌صورت همزمان در زمینه افزایش آگاهی عمومی، فراهم کردن شواهد معتبر برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی، تقویت اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت در سطح جامعه و مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت و همچنین بهینه‌سازی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها اقدام کنند.

رئیسی با اشاره به شعار امسال هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی که از سوی ائتلاف چهارجانبه سازمان ملل متحد اعلام شده است، گفت: شعار امسال با عنوان «سلامت واحد؛ اقدام واحد، همین حالا برای پیشگیری از مقاومت میکروبی اقدام کنیم» بر ضرورت همگرایی و اقدام مشترک همه بخش‌های مرتبط برای مقابله با این تهدید تاکید دارد.

وی با دعوت از دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مرتبط برای مشارکت جدی در مهار مقاومت میکروبی، اظهار کرد: از سازمان دامپزشکی کشور، شرکت‌های آب و فاضلاب، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان حفظ نباتات درخواست دارم با افزایش آگاهی نیروهای تخصصی، ارتقای استانداردها و همکاری در ایجاد نظام یکپارچه دیده‌بانی مقاومت میکروبی و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، در مهار این پدیده مشارکت فعال داشته باشند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین از وزارت آموزش و پرورش، روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها خواست با ارتقای آگاهی جامعه و ترویج رفتار صحیح در مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها نقش موثرتری در پیشگیری از گسترش مقاومت میکروبی ایفا کنند.

وی در پایان خطاب به همکاران خود در مجموعه وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور تاکید کرد: انتظار می‌رود تمامی بخش‌های نظام سلامت با جدیت بیشتری در زمینه پیشگیری از عفونت‌های مرتبط با خدمات سلامت، بهینه‌سازی تجویز و مصرف داروهای ضدمیکروبی و ترویج فرهنگ صحیح مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها همکاری کنند.