به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
گاردین در یادداشتی نوشت دونالد ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ خود را نامزد صلح معرفی کرده و وعده داده بود آمریکا را درگیر جنگ‌های تازه نکند، اما تصمیم او به آغاز جنگ با ایران در هشت ماه پیش، کنترل جمهوری‌خواهان بر کنگره را در انتخابات میان‌دوره‌ای از آنان گرفت. به نوشته این نشریه، در نظرسنجی رأی‌دهندگان پس از رأی‌گیری که شبکه ان‌بی‌سی نیوز انجام داد، ۷۴ درصد گفتند جنگ عامل مهم یا حیاتی رأی آنان به کنگره بوده و ۶۳ درصد تصمیم دولت ترامپ به اقدام نظامی علیه ایران را نادرست دانستند.
بر پایه این گزارش، نظرسنجی دانشگاه کوینیپیاک در ژانویه نشان داده بود ۷۰ درصد رأی‌دهندگان با حمله به ایران مخالف‌اند، در حالی که دو دهه پیش از حمله به عراق ۷۲ درصد آمریکایی‌ها در روزهای نخست از آن جنگ حمایت می‌کردند. نویسنده می‌افزاید ایران برای بقای خود سخت جنگید و با بستن تقریبی تنگه هرمز تلافی کرد. به نوشته گاردین، افزایش جهانی بهای انرژی و دیگر هزینه‌ها خشم رأی‌دهندگان آمریکایی را برانگیخت و جی‌دی ونس نیز در پیامی در شبکه ایکس دلیل شکست را جنگ دانست. نویسنده در پایان می‌گوید ترامپ هیچ استدلال استواری برای توجیه تهدید ایران به آمریکایی‌ها یا کنگره ارائه نکرد و رأی‌دهندگان او را برای کشاندن آمریکا به جنگی بی‌پایان دیگر تنبیه کردند.
بلومبرگ در یادداشتی از هیئت تحریریه نوشت نزدیک به نه ماه پیش آمریکا مذاکرات هسته‌ای با ایران را به سود حملات گسترده نظامی رها کرد و بر این گمان بود که زور، حکومت ایران را فرو می‌پاشد یا دست‌کم امتیازهای بیشتری از مذاکره می‌گیرد؛ تکرار این اشتباه احمقانه خواهد بود. به نوشته این نشریه، ترامپ که از بی‌نتیجه ماندن محاصره دریایی چندماهه ناامید شده، به راه‌اندازی کارزاری کوتاه و شدید بمباران نزدیک شده بود، اما مشاوران و مقام‌های خلیج فارس او را قانع کرده‌اند که برای مدتی دست نگه دارد.
بر پایه این یادداشت، رهبران ایران همچنان تاکید دارند آمریکا باید پیش از آغاز مذاکرات هسته‌ای، محاصره و تحریم‌های نفتی را بردارد. هیئت تحریریه بلومبرگ می‌افزاید کاربرد بیشتر زور بازدهی کاهنده دارد، زیرا رهبران کنونی ایران از جنگ خونین دهه ۱۹۸۰ با عراق جان به در برده‌اند و دلیلی برای تسلیم شدن پس از چند روز بمباران وجود ندارد.
به نوشته این نشریه، اگر حملات گسترده باشد، ایران به احتمال زیاد حملات خود به کشورهای خلیج فارس و فراتر از آن را از سر می‌گیرد و فشار بر آمریکا برای پاسخ بیشتر می‌شود و درگیری بیشتر احتمال تشدید دارد تا پایان سریع.
بلومبرگ هشدار می‌دهد آمریکا نمی‌تواند اقتصاد ایران را تا ابد خفه کند، زیرا کشتی‌های تجاری همچنان هدف قرار می‌گیرند و دریانوردان کشته می‌شوند، هزینه صادرکنندگان بالا رفته و بهای نفت خام بالا مانده است و نیروهای آمریکایی هر شب مهمات مصرف می‌کنند و تجهیزات را فرسوده می‌کنند. به باور هیئت تحریریه، تمرکز دولت نباید بر حفظ آبرو باشد، بلکه باید بر دستیابی به توافقی هسته ای باشد. بلومبرگ در پایان می‌نویسد این توافق تقریباً همان چیزی است که دولت در آغاز سال رد کرد و جنگ قدرت چانه‌زنی آمریکا را کاهش داد.
بلومبرگ در یادداشتی به قلم توماس بلک نوشت دموکرات‌ها پس از پیروزی قاطع در انتخابات میان‌دوره‌ای دستور مخالفت با جنگ ایران را در برنامه دارند، اما باید این مخالفت را با تأمین نیازهای پنتاگون برای بازسازی ذخایر موشکی و سرمایه‌گذاری در سامانه‌های تسلیحاتی تازه متعادل کنند. به نوشته این نشریه، پنتاگون و کمیته‌های بودجه کنگره حتی پیش از اعلام نتیجه انتخابات در حال تدوین بودجه ۱٫۱ تریلیون دلاری بودند که با درخواست ۱٫۵ تریلیون دلاری کاخ سفید فاصله دارد، اما با هزینه‌های سال ۲۰۲۶ هم‌خوان است؛ بنابراین زمینه توافق با دموکرات‌ها وجود دارد.
به باور نویسنده، این زمان مناسبی برای کاستن از بودجه دفاعی نیست، زیرا چین با سرعت در حال تقویت توان نظامی است. بر پایه این یادداشت، رشد بودجه دفاعی آمریکا از اوج سال ۲۰۱۰ با رشد اقتصادی هم‌گام نبوده و هزینه نظامی چین بر پایه مطالعه مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در همین دوره تقریباً چهار برابر شده و به ۳۳۵ میلیارد دلار رسیده است؛ ضمن اینکه گزارش وزارت دفاع آمریکا به کنگره در سال ۲۰۲۴ می‌گوید هزینه واقعی نظامی چین ممکن است ۴۰ تا ۹۰ درصد بیشتر از آمار رسمی باشد. نویسنده می‌افزاید آمریکا در ظرفیت کشتی‌سازی و تولید پهپادهای کوچک عقب است و باید در سامانه‌های تسلیحاتی ارزان و قابل تولید انبوه سرمایه‌گذاری کند و تولید موشک و موشک رهگیر را پس از کاهش ذخایر در جنگ ایران افزایش دهد.
فایننشال تایمز در گزارشی به قلم ابیگیل هاوسلونر و اندرو انگلند نوشت دونالد ترامپ پایان تلاش‌های جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، برای مذاکره بر سر توافق صلح با ایران را تخریب کرد و چند روز پس از اعلام برنامه حفظ «وضعیت کنونی» به جای آغاز کارزار بمباران تازه، در شبکه اجتماعی ادعا کرد: «ما به توافقی با ایران نیاز نداریم. آن روزها مدت‌هاست گذشته است. پولشان را داریم، صدها میلیارد دلار، و تنگه [هرمز] را هم داریم!»
به نوشته این روزنامه، ونس ماه گذشته کوششی تازه برای جان بخشیدن به میانجی‌گری با تهران آغاز کرد و نامه‌ای مستقیم به محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، فرستاد. بر پایه گزارش، میانجی‌های منطقه‌ای به رهبری قطر هفته‌ها در تلاش برای توافقی موقت میان آمریکا و ایران بوده‌اند و از ترامپ خواسته‌اند به دیپلماسی فرصت بیشتری بدهد. ترامپ و بنجامین نتانیاهو ماه گذشته گفته بودند ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای حملات به ایران را از سر بگیرند و نگرانی از حمله قریب‌الوقوع پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان، موجی از دیپلماسی در آخر هفته به راه انداخت و رهبران قطر، عربستان، ترکیه و امارات با کاخ سفید تماس گرفتند.
به نوشته فایننشال تایمز، ترامپ پس از دیدار با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، از «حرکت مثبت» به سوی پایان جنگ سخن گفت و بعدتر اعلام کرد «اقدام نظامی چیز چندان لازمی به نظر نمی‌رسد» و قصد دارد با تحریم‌ها و محاصره بندرهای ایران به فشار بر اقتصاد این کشور ادامه دهد. مارکو روبیو نیز در پاریس ادعا کرد که کارزار اقتصادی واشنگتن چنان خوب کار می‌کند که رئیس‌جمهور نیازی به عملیات رزمی گسترده ندارد.
در طرحی تازه ارائه شده، ایران اجازه عبور آزاد کشتی‌ها از تنگه را می‌دهد و آمریکا محاصره دریایی را برمی‌دارد و به تهران اجازه صادرات نفت و دسترسی به بخشی از دارایی‌های مسدودش را می‌دهد؛ آمریکا نیز می‌خواهد ایران با بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات اصلی هسته‌ای موافقت کند. اما نقاط اختلاف شامل ترتیب اجرای بخش‌های توافق و سرنوشت ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنی‌شده است که آمریکا بر انتقال آن به خارج اصرار دارد و مقام‌های ایران علناً آن را رد کرده‌اند. ایران می‌خواهد آمریکا پیش از هر توافق رسمی گام‌های عملی مانند برداشتن محاصره را بردارد.
ایندیپندنت در گزارشی به قلم جاسمین فرناندس نوشت دونالد ترامپ گفت پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری خود فرمان کارزار نظامی علیه کوبا را بررسی خواهد کرد، حتی وقتی دولت او درگیر شکست اخیر در انتخابات میان‌دوره‌ای از مذاکرات دیپلماتیک درباره جنگ با ایران است. به نوشته این روزنامه، ترامپ گفت می‌خواهد پیش از ترک قدرت «کوبا را تمام کند» و اشاره کرد مارکو روبیو، وزیر امور خارجه که پدر و مادرش از کوبا مهاجرت کرده‌اند، برای این کار مشتاق است. بر پایه این گزارش، این اظهارات هم‌زمان با تغییر رویکرد کاخ سفید در جنگ ایران بیان شد که از ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شده است.
ترامپ صبح پنجشنبه در پیام‌هایی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد به جی‌دی ونس دستور داده مذاکرات دیپلماتیک با تهران را رها کند و بر بررسی ادعای تقلب در ایالت‌ها و شهرهای تحت کنترل دموکرات‌ها تمرکز کند و نوشت: «ما به توافقی با ایران نیاز نداریم. آن روزها مدت‌هاست گذشته است. پولشان را داریم، صدها میلیارد دلار، و تنگه را هم داریم!» به نوشته ایندیپندنت، در پی این اعلام، بهای نفت بالا و بازار سهام پایین رفت.
این دستور تغییر ناگهانی برای ونس است که ماه‌ها ریاست هیئت‌های مذاکره‌کننده آمریکا را برای آتش‌بس و از سرگیری مذاکرات هسته‌ای بر عهده داشت. روبیو سه‌شنبه در پاریس به همتایان خود در گروه هفت گفت ترامپ تصمیم گرفته حملات نظامی گسترده را از سر نگیرد و به دنبال توافق دیپلماتیک نباشد، بلکه ایران را منزوی کند. به نوشته ایندیپندنت، ترامپ دوشنبه به خبرنگاران گفت جنگ با ایران «عملاً تمام شده» و به درخواست همسایگان خلیج فارس از جمله قطر و عربستان حملات تهدیدشده را به تعویق می‌اندازد، اما قصد دارد محاصره دریایی تنگه هرمز را حفظ کند.
رسانه های روسیه و چین
خبرگزاری شینهوا گزارش داد که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، درباره هرگونه مشارکت مستقیم یا غیرمستقیم کشورهای دیگر در اقدامات نظامی و فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران هشدار داده است. بقائی تأکید کرد اعزام نیروهای دریایی، تجهیزات نظامی و لجستیکی یا نیروی انسانی برای حمایت از این اقدامات، اقدامی خصمانه و غیرقانونی و به منزله مشارکت در تجاوز آمریکا علیه ایران خواهد بود. وی چنین اقداماتی را مغایر با بند چهار ماده دوم منشور سازمان ملل و قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی این سازمان دانست.
این هشدار در شرایطی مطرح شده که خبرگزاری یونهاپ از برنامه کره جنوبی برای گسترش مأموریت یگان ضد دزدی دریایی خود به آب‌های جنوب عمان و نزدیکی تنگه هرمز خبر داده است؛ اقدامی که بنا بر گزارش‌ها، در پی فشار واشنگتن برای حمایت از جنگ علیه ایران صورت می‌گیرد.
شینهوا در ادامه به موضع مجلس خبرگان درباره ضرورت بررسی خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) اشاره کرد. مقام‌های ایرانی حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای کشور و ناکامی نهادهای بین‌المللی در محکومیت این حملات را از دلایل بازنگری در عضویت ایران در این پیمان و دکترین هسته‌ای کشور عنوان کرده‌اند.
خبرگزاری تاس روسیه به نقل از شبکه تلویزیونی کان اسرائیل گزارش داد که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) به نمایندگان ارتش اسرائیل در آمریکا اطلاع داده است که برای احتمال آغاز عملیات نظامی جدید علیه ایران آماده باشند. بر اساس این گزارش، پیام‌های مشابهی از طریق کانال‌های امنیتی به اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس منتقل شده و ضرورت آمادگی برای ازسرگیری احتمالی جنگ با تهران مورد تأکید قرار گرفته است.
شبکه کان این تحولات را در تضاد با اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره بی‌نیازی واشنگتن از ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران ارزیابی کرده است.
آمریکا و اسرائیل جنگ علیه ایران را در ۲۸ فوریه آغاز کردند. در ژوئن، تهران و واشنگتن یادداشت تفاهمی برای توقف فوری درگیری‌ها در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، امضا کردند؛ اما آمریکا هشتم ژوئیه حملات گسترده خود را از سر گرفت. واشنگتن پس از آن از کاهش استفاده از نیروی نظامی و تغییر راهبرد به سمت فشار اقتصادی و تحریم‌ها برای تضعیف ایران خبر داد. گزارش تاس نشان می‌دهد که احتمال بازگشت گزینه نظامی همچنان در محاسبات امنیتی آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن مطرح است.