به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
گاردین در گزارشی به قلم پاتریک وینتور، از پیشنهاد بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، برای تغییر ساختار امنیتی خاورمیانه و کاهش وابستگی کشورهای منطقه به آمریکا نوشت. البوسعیدی معتقد است اصرار چند دهه‌ای واشنگتن بر معرفی ایران به‌عنوان تهدیدی امنیتی، مانع حل مسائل منطقه‌ای شده است. او پیشنهاد کرده پیمان عدم تجاوز و همکاری امنیتی با مشارکت شش کشور عربی عضو شورای همکاری خلیج فارس، ایران و عراق تشکیل شود و آمریکا دیگر تأمین‌کننده اصلی امنیت منطقه نباشد.
این اظهارات هم‌زمان با سفر مقام‌های ارشد دفاعی و اطلاعاتی ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی به تهران مطرح شد؛ سفری که هدف اعلام‌شده آن جلوگیری از ازسرگیری درگیری میان ایران و آمریکا بود. به نوشته گاردین، در این دیدار درباره ترتیبات امنیتی آینده منطقه نیز گفت‌وگو شده است. حضور وزیر دفاع عربستان در تهران، آن هم پس از حملات اخیر به زیرساخت‌های عربستان، اهمیت سیاسی این رایزنی‌ها را افزایش داده است.
وزیر خارجه عمان می‌گوید کنار گذاشتن ایران از ترتیبات امنیتی منطقه طی نیم قرن گذشته، پیامدهای منفی گسترده‌ای داشته و این تصور را تقویت کرده است که میان ایران و کشورهای عربی خلیج فارس خصومتی بنیادین وجود دارد. او همچنین از مذاکرات پیشین ایران و آمریکا که با میانجی‌گری عمان انجام شد، دفاع کرده و گفته است آن گفت‌وگوها به پیشرفت قابل توجهی رسیده بودند.
فایننشال تایمز در تحلیلی به قلم گیدئون راخمن نوشت قیمت نفت هفته گذشته به ۱۱۷ دلار رسید و دونالد ترامپ آن را تقصیر ولودیمیر زلنسکی می‌داند، اما بازار نگران تشدید جنگ خاورمیانه است. نشانه‌ها حاکی است آمریکا و اسرائیل پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آماده حمله تازه‌اند.
حمله فوریه با ترور رهبری ایران نتوانست حکومت را سرنگون کند و تشدید تنش نیز بعید است به تغییر حکومت یا امتیاز بزرگ منجر شود. نتیجه محتمل‌تر پاسخ شدید ایران است: زیرساخت عربستان و خلیج فارس، پایگاه‌های آمریکا و کشتی‌های هرمز در برد ایران‌اند و گزینه‌های دیگر مانند آب‌شیرین‌کن‌ها، کابل‌های زیردریایی و حتی حمله زمینی به پایگاه‌های بحرین یا کویت مطرح است.
نویسنده می‌گوید ترامپ و بنیامین نتانیاهو شکست کارزار را نمی‌پذیرند و امید دارند چند ضربه شدیدتر ایران را به بازگشایی بی‌قید هرمز و تسلیم اورانیوم وادار کند. هر دو در آستانه انتخاباتی‌اند که احتمال باختشان بالاست؛ جنگ در آمریکا نامحبوب و در اسرائیل محبوب است و مخالفان نتانیاهو او را به تمام نکردن کار متهم می‌کنند.
نتانیاهو با تصویر هوش مصنوعی انفجار هسته‌ای بر تل‌آویو از خطر وجودی گفته و برای حمله پیش از انتخابات اسرائیل فشار آورده، اما ترامپ اجرای حمله را به پس از انتخابات آمریکا موکول کرده است. به نوشته فایننشال تایمز، حتی اگر هر دو شکست بخورند، ممکن است انگیزه و ابزار تشدید داشته باشند: نتانیاهو در دولت موقت و ترامپ به عنوان فرمانده کل. با این حال ترامپ پیش‌تر عقب نشسته و موانع ادامه دارد: آسیب‌پذیری نیروها و متحدان، کاهش مهمات از جمله رهگیرها، پیامد اقتصادی و نبود مسیر متقاعدکننده پیروزی. اما بی‌منطق بودن جنگ به معنای رخ ندادن آن نیست.
واشنگتن پست در یادداشتی به قلم مکس بوث با عنوان «جمهوری‌خواهان، آماده باشید؛ جنگ ایران و تعرفه‌های ترامپ گران تمام می‌شود» نوشت سیاست خارجی به‌ندرت بر سیاست داخلی آمریکا اثر می‌گذارد. نویسنده دو نمونه تاریخی می‌آورد: جرج اچ. دبلیو. بوش در ۱۹۹۲ با وجود پایان جنگ سرد و پیروزی آمریکا در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ در انتخابات شکست خورد، اما جرج دبلیو. بوش در ۲۰۰۴ با وجود گرفتار شدن کشور در دو جنگ غیرقابل پیروزی در عراق و افغانستان دوباره انتخاب شد. با این حال، عنوان و مقدمه یادداشت می‌گوید این بار وضع متفاوت است: درد اقتصادی ناشی از جنگ ایران و جنگ‌های تجاری به خانه‌های آمریکایی‌ها رسیده و می‌تواند برای جمهوری‌خواهان در انتخابات گران تمام شود.
ای‌بی‌سی نیوز در گزارش دیگری نوشت وزارت دفاع آمریکا نمی‌گوید عملیات «خشم حماسی» چه هزینه‌ای دارد، اما مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی هزینه چهار روز نخست حمله را حدود ۸۹۱ میلیون دلار در روز، یعنی مجموعاً ۳.۷ میلیارد دلار برآورد کرده است. به نوشته این گزارش، این رقم عمدتاً به دلیل شدت حملات اولیه است که در آن آمریکا حدود ۲۰۰۰ مهمات دقیق علیه ایران شلیک کرد.
در میان این مهمات، شمار نامشخصی موشک کروز تاماهاک بود که هر فروند بیش از ۲ میلیون دلار قیمت دارد. هزینه احتمالی دیگر، از دست رفتن سه جنگنده اف-۱۵ در حادثه آتش خودی در کویت است که هر یک حدود ۳۱ میلیون دلار ارزش دارد. بر پایه این تحلیل، بیشتر هزینه‌ها یعنی حدود ۳.۵ میلیارد دلار در بودجه پیش‌بینی نشده بود. هم‌زمان دونالد ترامپ در چند هفته حدود ۵۰ هزار نظامی، ۲۰۰ جنگنده و بیش از ده کشتی جنگی از جمله دو ناو هواپیمابر به منطقه فرستاد. الیبریج کولبی، معاون سیاسی وزارت دفاع، در پاسخ به پرسش نمایندگان درباره هزینه جنگ گفت فعلاً نمی‌تواند پاسخی بدهد. دموکرات‌ها هزینه را تا یک میلیارد دلار در روز برآورد می‌کنند، در حالی که هزینه عملیات عراق در اوج حدود ۳۰۰ میلیون دلار در روز بود.
آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت نزدیک به هشت ماه پس از آغاز جنگ ایران، دونالد ترامپ برای مهار گرانی انرژی با دشواری روبه‌رو شده و این وضع تلاش جمهوری‌خواهان برای حفظ کنترل کنگره در انتخابات میان‌دوره‌ای را تضعیف کرده است. به نوشته این خبرگزاری، قیمت بنزین وعده انتخاباتی مهم ترامپ بود، اما بحران انرژی ناشی از جنگ او را به دنبال راه‌حل و وعده بهبود کشانده است. تا دوشنبه، میانگین ملی هر گالن بنزین معمولی ۴.۲۹ دلار بود، در حالی که پیش از جنگ ۲.۹۸ دلار بود.
گازوئیل ماه گذشته از ۶ دلار گذشت و رکورد زد و اکنون میانگین ۶.۳۵ دلار در هر گالن است، در مقابل ۳.۷۶ دلار در فوریه. ترامپ بارها گفته سوخت گران‌تر بهای کوچکی برای جنگی است که آن را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای ضروری می‌داند. او همچنان مشکلات اقتصادی را به جو بایدن نسبت می‌دهد و فشار نفتی جهان را به نفع تولید آمریکا جلوه داده است. ترامپ در تجمعی در جورجیا گفت: «ما ثروت کلانی به دست می‌آوریم.» پیش از جنگ نیز در سخنرانی وضعیت اتحادیه گفته بود بنزین در بیشتر ایالت‌ها زیر ۲.۳۰ دلار و در برخی جاها ۱.۹۹ دلار است و در آیووا حتی ۱.۸۵ دلار دیده شده است. آسوشیتدپرس می‌افزاید تورم ماه گذشته به ۳.۷ درصد رسید.
ای‌بی‌سی نیوز در گزارشی نوشت چهار نظرسنجی تازه، یک نتیجه مشترک داشتند: بیشتر آمریکایی‌ها با حملات نظامی آمریکا به ایران مخالف‌اند. بر پایه نظرسنجی رویترز/ایپسوس که ۲۰ تا ۲۳ مارس انجام شد، ۶۱ درصد با حملات نظامی آمریکا مخالف و ۳۵ درصد موافق بودند. نظرسنجی پیو نشان داد ۵۹ درصد آمریکایی‌ها تصمیم استفاده از نیروی نظامی در ایران را اشتباه می‌دانند و ۳۸ درصد درست.
کوئینیپیاک نیز ۵۴ درصد مخالف و ۳۹ درصد موافق ثبت کرد. ای‌پی-نورک نوشت ۵۹ درصد گفتند اقدام نظامی آمریکا در ایران «بیش از حد» پیش رفته، ۲۶ درصد آن را متناسب و ۱۳ درصد ناکافی دانستند. همچنین ۶۳ درصد مدیریت ترامپ در قبال ایران و ۶۴ درصد سیاست خارجی او را رد کردند. تنها ۲۹ درصد مدیریت اقتصاد و ۲۵ درصد مدیریت هزینه زندگی را تأیید کردند. ۴۵ درصد از توانایی پرداخت بنزین در ماه‌های آینده بسیار نگران بودند، در حالی که این رقم در دسامبر ۳۰ درصد بود. ۶۲ درصد با اعزام نیروی زمینی به ایران مخالف بودند و ۴۸ درصد با ارسال کمک مالی به ارتش اسرائیل مخالفت کردند. ۶۷ درصد جلوگیری از افزایش قیمت نفت و گاز و ۶۵ درصد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را بسیار مهم دانستند.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نشست تهران میان ایران، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه را نقطه عطفی سیاسی و نخستین گام برای گسترش ائتلاف دفاعی مکه می‌داند. به باور نویسنده، در شرایط فروپاشی نظم جهانی پیشین و ناتوانی نهادهایی مانند سازمان ملل در حل بحران‌ها، کشورهای منطقه باید مسئولیت امنیت خود را بر عهده بگیرند و اختلافاتشان را بدون مداخله قدرت‌های خارجی حل کنند.
نویسنده با اشاره به بحران تنگه هرمز، باب‌المندب، درگیری عربستان با حوثی‌ها و جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، تأکید می‌کند که نشست تهران می‌تواند نخستین آزمون جدی این ائتلاف باشد؛ هرچند انتظار حل فوری این بحران‌ها واقع‌بینانه نیست.
او معتقد است ترکیب ظرفیت‌های انرژی، مالی، نظامی، صنعتی و ژئوپلیتیکی کشورهای منطقه، قدرتی تأثیرگذار ایجاد می‌کند. او خواستار گسترش ائتلاف مکه، از جمله با پیوستن ایران و مصر، است و تأکید می‌کند که تقویت امنیت و رفاه منطقه، مستلزم اتحاد و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای است.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: راهبرد احتمالی آمریکا و اسرائیل ممکن است به‌جای حمله مستقیم به ایران، بر تضعیف تدریجی شبکه بازدارندگی و نفوذ منطقه‌ای تهران متمرکز شود؛ از حزب‌الله لبنان و گروه‌های مسلح عراقی تا انصارالله یمن و مسیرهای راهبردی منطقه.
در این چارچوب، عراق به‌دلیل هم‌جواری با ایران، حضور گروه‌های مقاومت و تداوم منافع نظامی آمریکا، می‌تواند به عرصه فشار و درگیری تبدیل شود. بااین‌حال، نویسنده تأکید می‌کند که این سناریو هنوز فرضیه‌ای تحلیلی است، نه طرحی قطعی و اثبات‌شده.
به باور او، انتخابات اسرائیل و آمریکا ممکن است بر زمان‌بندی و محاسبات تصمیم‌گیری نظامی تأثیر بگذارند، اما به‌تنهایی وقوع جنگ را تعیین نمی‌کنند. همچنین، دیدار نمایندگان عربستان، ترکیه و پاکستان با مقام‌های ایرانی را می‌توان تلاشی برای مهار تنش و جلوگیری از گسترش جنگ دانست.
نویسنده در پایان هشدار می‌دهد که تضعیف شبکه بازدارندگی ایران لزوماً به ثبات منطقه‌ای منجر نمی‌شود و ممکن است خلأهای امنیتی، خشونت و نقض حاکمیت کشورها را تشدید کند.
المیادین در مقاله ای نوشت: عربستان سعودی از زمان تأسیس در سال ۱۹۳۲، همواره برای حفظ حکومت خود به حمایت قدرت‌های خارجی متکی بوده است؛ ابتدا بریتانیا و سپس آمریکا. اکنون نیز ریاض در پی جلب حمایت ترکیه، پاکستان و مصر است تا با آنچه «تهدید یمن» می‌خواند مقابله کند.
نویسنده این رویکرد را تناقضی مضحک می‌داند؛ زیرا عربستان با وجود برخورداری از تسلیحات پیشرفته و هزینه‌های هنگفت نظامی، نتوانسته یمن را به تسلیم وادار کند و اکنون از دیگران کمک می‌طلبد؛ درحالی‌که خود آغازگر جنگ علیه یمن بوده است.
او همچنین تأکید می‌کند که یمن، برخلاف بسیاری از کشورهای عربی، در حمایت از غزه و فلسطین وارد رویارویی با اسرائیل و آمریکا شده و هزینه‌های سنگینی پرداخته است. از نگاه نویسنده، خرید حمایت خارجی با دلارهای نفتی نه ضامن پیروزی است و نه حافظ عزت و استقلال ملی. راه رهایی عربستان از جنگ و فرسایش، توقف تجاوز به یمن و پایان‌دادن به اختلافات داخلی جهان عرب و اسلام است. او اتحاد کشورهای منطقه و اتکا به ظرفیت‌های مستقل خود را راه مقابله با سلطه آمریکا و اسرائیل می‌داند.
رسانه های چین و روسیه
راشاتودی در گزارشی به نقل از روزنامه روسی «نزاویسیمایا گازتا» مدعی شد که ایران برای انجام حملات تلافی‌جویانه علیه نظامیان و دیپلمات‌های آمریکایی در خاورمیانه برنامه‌ریزی کرده و احتمال گسترش این حملات به خاک آمریکا نیز مطرح است.
بر اساس این گزارش، نیویورک‌تایمز به نقل از منابع آمریکایی نوشته است که یادداشتی محرمانه از دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا، حاکی از پیشرفت برنامه‌ریزی ایران برای حمله به اهداف آمریکایی است. این گزارش همچنین مدعی شده است که نهادهای اطلاعاتی آمریکا احتمال استفاده ایران از عوامل مخفی در داخل این کشور و جذب شهروندان آمریکایی برای اجرای حملات را بررسی می‌کنند.
به نوشته راشاتودی، مقام‌های آمریکایی این تهدیدهای ادعایی را در چارچوب پاسخ احتمالی ایران به کشته‌شدن فرماندهان نظامی این کشور در جنگ ۱۲روزه و حملات نظامی جاری ارزیابی می‌کنند.
این گزارش می‌افزاید که واشنگتن در واکنش به نگرانی‌های امنیتی، حضور دیپلماتیک خود را در شماری از کشورهای منطقه کاهش داده و بخشی از کارکنان سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌هایش را خارج کرده است. همچنین مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دسترسی برخی کارکنان در معرض خطر به اطلاعات مربوط به تهدیدهای احتمالی را گسترش داده است.
راشاتودی با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره احتمال حملات جدید علیه ایران، احتمال تشدید تنش‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر را مطرح می‌کند. این ادعاها به نقل از منابع آمریکایی مطرح شده و مستقلاً تأیید نشده‌اند.
خبرگزاری شینهوا گزارش داد که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد نتیجه انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی تأثیری بر رویکرد تهران نخواهد داشت.
بقائی روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود در تهران، با انتقاد از عملکرد رژیم صهیونیستی در منطقه غرب آسیا، گفت که این رژیم چیزی جز خشونت و کشتار برای منطقه به ارمغان نیاورده است. وی همچنین رژیم صهیونیستی را به ادامه آنچه نسل‌کشی فلسطینیان خواند، متهم کرد و تهدیدهای این رژیم علیه ایران را بخشی از رفتارهای خصمانه آن دانست.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات مقام‌های صهیونیست درباره احتمال حمله پیش‌دستانه ایران برای برهم‌زدن انتخابات، هشدار داد که این رژیم در اجرای عملیات‌های پرچم دروغین مهارت بالایی دارد.
بقائی با تأکید بر رصد دقیق تحولات، تصریح کرد نیروهای مسلح ایران در دفاع از تمامیت ارضی کشور تردید نخواهند کرد. وی افزود ایران در وضعیت جنگی قرار دارد و از حق دفاع مشروع خود استفاده خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، رژیم صهیونیستی و آمریکا ۲۸ فوریه حملاتی مشترک علیه تهران و دیگر شهرهای ایران انجام دادند و ایران نیز در پاسخ، مواضع رژیم صهیونیستی و پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را با موشک و پهپاد هدف قرار داد.