به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
یواسای تودی در گزارشی به قلم مایلز جی. هرتسنهورن نوشت پنج سناتور دموکرات عضو کمیته نیروهای مسلح سنا در نامهای به دریادار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، از پنتاگون خواستند هزینه واقعی جنگ ایران را علنی کند و پاسخهای غیرمحرمانه درباره خسارت به پایگاهها و تأسیسات نظامی آمریکا در خاورمیانه بدهد. به نوشته این روزنامه، سناتورها نوشتند تلاشهای دولت ترامپ برای پنهان کردن هزینه واقعی این جنگ «شرمآور و غیرقابل قبول» است. آنها خواستار برآورد هزینه خسارت، جدول زمانی آغاز تعمیرات و میزان هزینه تطبیق تأسیسات جدید شدند.
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده بود هزینه جنگ ایران تا سوم سپتامبر ۴۳.۶ میلیارد دلار بوده، اما این رقم خسارت پایگاهها و تأسیسات نظامی آسیبدیده یا ویرانشده در حملات ایران را در بر نمیگیرد. الیزابت وارن، سناتور ماساچوست، سرپرستی نامه را بر عهده داشت و مازی هیرونو، ریچارد بلومنتال، تامی داکورث و گری پیترز نیز آن را امضا کردند. به گزارش یواسای تودی، بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی در منطقه مسئولیت فرماندهی مرکزی مستقر شدهاند، دستکم ۲۱ نظامی کشته و ۸۶۵ نفر زخمی شدهاند.
بر پایه گزارش بازرس رسمی پنتاگون، ساختمانها و تأسیسات پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات، عربستان، عراق، عمان و اردن در حملات ایران آسیب دیده یا ویران شدهاند. ارتش آمریکا دلیل عدم افشای برآورد خسارت را تصمیم نگرفته درباره بازسازی پایگاهها عنوان کرده است. سناتورها گفتند هیچ دلیلی برای محرمانه کردن این برآورد وجود ندارد. به نوشته این گزارش، پایگاه نیروی دریایی بحرین، مرکز اصلی تدارکات نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه، در آغاز جنگ با حمله موشکی و پهپادی ایران بهشدت آسیب دید.
واشنگتن پست در گزارشی به قلم سوزانا جورج نوشت ایران هفتههای پیش رو را پنجرهای حیاتی میداند. تهران با این پیشبینی که ترامپ پس از انتخابات میاندورهای کمتر به قیمت بالای انرژی حساس خواهد بود، میکوشد با تشدید حملات در تنگه هرمز حداکثر درد را وارد کند.
به نوشته این روزنامه، دو مقام ایرانی گفتند دولتشان بر انتخابات سوم نوامبر متمرکز است و این بازه را برای اعمال اهرم بر ترامپ حیاتی میبیند. یک دیپلمات عرب و یک دیپلمات غربی گفتند هدف برخی مقامهای ایرانی «تنبیه» ترامپ در انتخابات است، همانگونه که بحران گروگانگیری در ۱۹۸۰ به کارزار انتخاباتی جیمی کارتر آسیب زد.
نتیجه، تشدید خشونت در تنگه هرمز بوده است. آمریکا عملیات روزانه گستردهای با جنگنده، پهپاد و نیروهای ویژه برای هدایت و حفاظت از تردد شناورها انجام میدهد. بر پایه گزارش، حملات ایران در سپتامبر بهطور میانگین حدود ۳۰ مورد در هفته بود و در اکتبر تاکنون بیش از ۲۰ شناور هدف قرار گرفته و یکی غرق شده است.
سیانان در گزارشی نوشت ایران نشانههایی از آمادگی برای دور تازه جنگ با آمریکا ارسال و تهدیدهای علنی علیه واشنگتن و متحدانش مطرح کرده است تا ترامپ را از از سرگیری درگیری بازدارد. به نوشته این رسانه، فرماندهان نظامی ایران در یک ماه گذشته پیامهای علنی خود را تشدید کرده و مدعی شدهاند ذخایر بزرگی از سلاحهای تازه ساختهاند که در صورت از سرگیری خصومتها علیه اهدافی فراتر از منطقه به کار میرود. حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، گفته است: «جهان شگفتزده خواهد شد؛ ما اهداف تازهای داریم که هنوز هدف قرار نگرفتهاند.» به گزارش سیانان، مقامهای ایرانی تهدید کردهاند در صورت بازگشت جنگ، کابلهای اینترنتی زیردریایی، مراکز داده هوش مصنوعی و تأسیسات نفت و گاز منطقه را هدف میگیرند.
به گزارش سیانان، مشاوران کاخ سفید درباره گزینههای ایران نشست داشتهاند و ارتش آمریکا طرحهای تازهای شامل احتمال استفاده از «مادر همه بمبها» برای هدف قرار دادن زیرساخت انرژی و سایتهای هستهای ایران آماده کرده است. فرانزین ندیمی، کارشناس مؤسسه واشنگتن، گفت ایران ممکن است در سطح بالای تشدید، موشکهای دوربرد خود را علیه اروپا از جمله پایگاههای آمریکا در انگلیس یا رامشتاین آلمان به کار گیرد.
رسانه های چین و روسیه
شبکه سیجیتیان در گزارشی از تشدید درگیریها میان نیروهای یمنی و مزدوران سعودی خبر داد و نوشت که همزمان با ادامه حملات متقابل، مصر آمادگی خود را برای حمایت از عربستان اعلام کرده است.
به گزارش این رسانه، حمله نیروهای یمنی به منطقهای در نجران عربستان به زخمی شدن ۶ نفر و آسیب دیدن سه خانه و سه خودرو منجر شد. ائتلاف سعودی نیز مدعی شد سه پهپاد و دو موشک بالستیک را رهگیری کرده است. بر اساس این گزارش، سخنگوی نظامی نیروهای یمنی از انجام ۱۱۰ حمله به مناطقی در صنعا و استانهای حدیده، تعز و مأرب طی ۲۴ ساعت خبر داد و اعلام کرد این حملات بیش از ۳۰ کشته و زخمی بر جای گذاشته است. در مقابل، مزدوران سعودی مدعی انجام بیش از هزار حمله علیه مواضع نیروهای یمنی و تصرف چند موقعیت نظامی در استان تعز شدند. این آمارها بهطور مستقل تأیید نشدهاند.
سیجیتیان همچنین گزارش داد شورای دفاع ملی مصر به ریاست عبدالفتاح السیسی، حمایت از عربستان را اعلام کرده است. قاهره در عین حال بر پیگیری راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای تأکید کرد. شورای همکاری خلیج فارس نیز خواستار اقدام بینالمللی علیه حملات نیروهای یمنی به عربستان شد.
شبکه سیجیتیان در گزارشی از گسترش اعتراضات مردمی در کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، ایتالیا و پرتغال خبر داد و نوشت که افزایش هزینههای زندگی، کاهش قدرت خرید، بحران مسکن و سیاستهای ریاضتی دولتها به تشدید نارضایتیها دامن زده است.
به نوشته این رسانه، بیش از ۵۵۰ هزار نفر روز شنبه در فرانسه به خیابانها آمدند و اعتراضات در برخی مناطق به درگیری با پلیس انجامید. در پرتغال، معترضان علیه گرانی، دستمزدهای پایین و دشواری دسترسی به مسکن تجمع کردند و در ایتالیا نیز اعتراض به جنگها و افزایش هزینههای زندگی به خشونت کشیده شد.
این اعتراضات در شرایطی گسترش مییابد که جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، علاوه بر پیامدهای امنیتی، خطر افزایش هزینههای انرژی، اختلال در بازارهای نفت و فشار بیشتر بر اقتصاد کشورهای اروپایی را به همراه دارد. وابستگی بخشهایی از اقتصاد اروپا به واردات انرژی و حساسیت بازارها به تحولات تنگه هرمز میتواند فشارهای معیشتی را تشدید کند؛ هرچند گزارش سیجیتیان، اعتراضات اخیر را مستقیماً به جنگ علیه ایران مرتبط نکرده است.
در همین حال، برنامه دولت فرانسه برای کاهش ۵۴ میلیارد یورویی هزینهها در بودجه سال ۲۰۲۷، بر نگرانیها درباره خدمات عمومی و قدرت خرید افزوده است. همزمانی این تحولات نشان میدهد که تداوم بحرانهای بینالمللی و فشارهای اقتصادی داخلی میتواند چالشهای اجتماعی دولتهای اروپایی را پیچیدهتر کند.