افزایش تورم تشدید تنشهای سیاسی و ابهام در چشمانداز اقتصادی باعث شده طلا و سکه بار دیگر به یکی از گزینههای مورد توجه سرمایهگذاران تبدیل شوند. در این میان، استقبال از طلای آب شده، طلای دستدوم و خرید آنلاین طلای آبشده افزایش یافته است؛ با این حال کارشناسان نسبت به ریسکهای خرید مستقیم طلای آبشده برای افراد غیرحرفهای هشدار میدهند.
سهراب اشرفی کارشناس و فعال بازار طلا معتقد است تغییر شرایط اقتصادی باعث شده بخشی از سرمایه مردم به جای بازارهایی مانند مسکن، بورس و خودرو، به سمت طلا حرکت کند. به گفته او طی سالهای اخیر تقاضا برای طلای خام، آبشده و دستدوم افزایش پیدا کرده است؛ چراکه سرمایهگذاران تلاش میکنند با هزینههای جانبی کمتر، مقدار بیشتری طلا خریداری کنند.
اشرفی با اشاره به اهمیت فاصله میان قیمت خرید و فروش میگوید این موضوع برای سرمایهگذاری اهمیت زیادی دارد. هرچه اختلاف قیمت خرید و فروش کمتر باشد، هزینه سرمایهگذار هنگام فروش نیز کاهش پیدا میکند و همین مسئله یکی از دلایل استقبال از طلای آبشده و دستدوم است.
با وجود این این کارشناس بازار طلا به افراد عادی توصیه میکند بدون شناخت کافی وارد معاملات طلای آبشده نشوند. تشخیص عیار اصالت طلا و بررسی فرآیند ریگیری از جمله مواردی است که نیاز به آگاهی و دقت دارد. حتی داشتن برگه یا نتیجه ریگیری نیز بهتنهایی نمیتواند خریدار را از انجام بررسیهای لازم بینیاز کند.
به اعتقاد اشرفی برای افرادی که دانش تخصصی درباره بازار طلا ندارند، شمش میتواند گزینه سادهتر و قابلفهمتری باشد. او با اشاره به تفاوت استاندارد طلای آبشده و شمش توضیح میدهد که طلای آبشده از نظر استانداردهای بینالمللی شرایط مشابه شمش ندارد و بیشتر در زنجیره سنتی صنعت طلا مورد معامله قرار میگیرد.
این کارشناس همچنین تأکید میکند که حتی هنگام خرید طلای آبشده از فروشگاه معتبر باید درباره محل ذوب و ریگیری و اصالت آن دقت کرد؛ زیرا ممکن است طلای خریداریشده توسط همان فروشنده ذوب یا ریگیری نشده باشد.
از سوی دیگر برای افرادی که هدفشان سرمایهگذاری است، شمشهای با وزن بالاتر میتوانند اختلاف قیمت خرید و فروش کمتری داشته باشند. وزنهایی مانند ۱۰۰ گرم، ۲۵۰ گرم، ۵۰۰ گرم و یک کیلوگرم از جمله گزینههایی هستند که برای سرمایهگذاری مورد توجه قرار میگیرند؛ البته انتخاب وزن مناسب به میزان سرمایه و نیاز فرد به نقدشوندگی بستگی دارد.
همزمان با افزایش تقاضا در بازار فیزیکی خرید آنلاین طلا نیز در سالهای اخیر رشد کرده است. به گفته اشرفی این بازار را میتوان به دو بخش اصلی تقسیم کرد؛ صندوقهای طلا در بازار سرمایه و پلتفرمهای آنلاین که امکان خرید و فروش دیجیتال و خرد طلا را فراهم میکنند.
شرایط بحرانی سالهای اخیر نیز بر معاملات آنلاین طلا تأثیر گذاشته است. در دورههایی که بازارهای فیزیکی و برخی مراکز معاملاتی امکان فعالیت عادی نداشتند، برخی پلتفرمهای آنلاین همچنان امکان خرید و فروش طلا را برای کاربران فراهم کردند. این موضوع به دارندگان طلای دیجیتال اجازه داد در شرایط تعطیلی بازار فیزیکی، دارایی خود را به فروش برسانند و وجه حاصل را دریافت کنند.
در کنار توسعه بازار آنلاین نظارت بر این پلتفرمها نیز افزایش یافته است. بر اساس سازوکارهای نظارتی جدید، پلتفرمهای فروش طلا باید پیش از انجام معاملات، موجودی لازم را تأمین کرده باشند. این موضوع میتواند ارتباط میان طلای معاملهشده و موجودی واقعی را برای خریداران شفافتر کند.
در نهایت، انتخاب میان طلای آبشده و شمش به میزان سرمایه، سطح دانش فرد، هدف سرمایهگذاری و میزان اهمیت نقدشوندگی بستگی دارد. افراد غیرحرفهای باید پیش از خرید طلای آبشده، درباره عیار، اصالت و فرآیند ریگیری اطلاعات کافی به دست آورند و هنگام استفاده از پلتفرمهای آنلاین نیز به اعتبار، شفافیت و سازوکار نظارتی آنها توجه کنند.