به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
ریچ لوری در یادداشتی در نیویورک پست مینویسد جنگ با ایران ضعفهای مهمی را در توانایی آمریکا برای حفاظت از پایگاههای نظامی خود آشکار کرده است. به نوشته او، خروج شتابزده بمبافکنهای B-۱ آمریکا از پایگاه فرفورد در بریتانیا به دلیل نگرانی از حمله احتمالی پهپادی ایران، تازهترین نمونه از فشار واردشده بر تأسیسات نظامی آمریکاست.
این یادداشت به حملات ایران علیه تأسیسات آمریکا در بحرین، قطر، کویت، امارات و عربستان سعودی اشاره میکند و مدعی است بخش عمده تلفات آمریکاییها در جنگ جاری در نتیجه حملات به پایگاهها بوده است. نویسنده همچنین میگوید نزدیکی برخی پایگاهها به ایران، از جمله کمپ عریفجان در کویت که اندکی بیش از ۶۰ مایل با مرز ایران فاصله دارد، آنها را در معرض تهدید قرار داده است.
به نوشته لوری، تخلیه یا محدود شدن استفاده از برخی پایگاهها پیامدهای عملیاتی داشته است. برای نمونه، با خارج شدن بحرین از دسترس بهعنوان مرکز تأمین تدارکات، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن ناچار شد برای پشتیبانی به تأسیساتی در دیهگو گارسیا و سنگاپور متکی شود و زنجیره تأمین طولانیتری ایجاد کند.
نویسنده کاهش گسترده حضور آمریکا در خلیج فارس را گزینهای نامطلوب میداند و هشدار میدهد که چنین اقدامی ممکن است کشورهای منطقه را به سمت همکاری بیشتر با روسیه، چین یا ایران سوق دهد.
پیشنهاد اصلی او بازآرایی حضور نظامی آمریکاست: پراکندهسازی پایگاهها، تقویت استحکامات و تأسیسات زیرزمینی، ایجاد امکانات جایگزین و توسعه سامانههای دفاع هوایی چندلایه با وابستگی کمتر به موشکهای گرانقیمت و کمیاب. لوری همچنین استقرار تأسیسات بیشتر در اسرائیل را بهعنوان یکی از گزینهها مطرح میکند، اما تأکید دارد که آمریکا همچنان به پایگاههایی در خلیج فارس نیاز خواهد داشت.
به گزارش MS NOW، کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت و عضو کمیتههای روابط خارجی و تخصیص اعتبارات سنای آمریکا، پیت هگست، وزیر دفاع، را متهم کرده است که با جلوگیری از بازدید او از پایگاه هوایی العدید در قطر، به پنهان کردن هزینهها و پیامدهای جنگ آمریکا با ایران کمک میکند.
مورفی گفت با وجود اطلاعرسانی چند هفتهای درباره سفر هیئت کنگره به خاورمیانه، ارتش اجازه ورود او به این پایگاه را نداد. العدید بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه است و پیشتر در سال جاری هدف حملات ایران قرار گرفته بود. پنتاگون اعلام کرد این تصمیم مطابق دستورالعمل ماه مارس هگست درباره محدودیت سفر هیئتهای کنگره اتخاذ شده است.
مورفی این اقدام را بیسابقه در دوران ۲۰ ساله فعالیت خود در کنگره توصیف کرد. به گفته او، در دولتهای پیشین، چه جمهوریخواه و چه دموکرات، اعضای کنگره حتی در دورههای پرتنش جنگهای عراق و افغانستان امکان بازدید از مناطق درگیری و انجام وظایف نظارتی خود را داشتند.
او تأکید کرد که کنگره بر اساس قانون اساسی آمریکا مسئول نظارت بر جنگ و تصمیمگیری درباره ادامه تأمین مالی آن است. از نظر مورفی، دسترسی مستقیم به پایگاهها و گفتوگو با فرماندهان و نیروهای نظامی برای تصمیمگیری آگاهانه درباره ادامه جنگ ضروری است.
این سناتور همچنین دولت ترامپ را متهم کرد که اطلاعات مربوط به تلفات انسانی و خسارات جنگ را با تأخیر منتشر میکند و اطلاعات کافی در اختیار کنگره قرار نمیدهد. او معتقد است مشاهده مستقیم خسارات و گفتوگو با نظامیان میتواند به قانونگذاران کمک کند تا همکاران خود را برای پایان دادن به جنگ متقاعد کنند. مورفی از جمهوریخواهان خواست در برابر محدود شدن نظارت کنگره موضع بگیرند و تأکید کرد اختلافنظر درباره جنگ نباید مانع انجام وظایف قانونی کنگره شود.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: ائتلاف دفاعی مکه متشکل از عربستان، ترکیه و پاکستان، تنها پنج هفته پس از تأسیس، با آزمونی سرنوشتساز در برابر انصارالله یمن روبهرو شده است. حملات انصارالله به زیرساختهای سعودی و کشتیرانی در بابالمندب، ضرورت عملیاتیشدن سازوکارهای دفاعی ائتلاف را آشکار کرده است.
بهگفته نویسنده، اعزام نیروی زمینی از سوی اعضای ائتلاف بعید است؛ بنابراین، تقویت دولت مورد حمایت بینالمللی مستقر در عدن و انجام حملات هوایی دقیق علیه توان نظامی انصارالله، گزینههای محتمل هستند. هدف ریاض، بازپسگیری صنعا و مناطق ساحلی و سپس مذاکره از موضع قدرت است.
نویسنده تأکید میکند شکست ائتلاف در نخستین آزمون، اعتبار آن را بهشدت تضعیف خواهد کرد. بااینحال، نابودی کامل انصارالله ممکن نیست و دیپلماسی با میانجیگری پاکستان و ترکیه، مستقیم یا از طریق ایران، میتواند راهگشا باشد. او همچنین هشدار میدهد تداوم جنگ و تشدید اختلافات جهان اسلام، بیش از همه به سود اسرائیل و به زیان آرمان فلسطین خواهد بود.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: تهدید ایران به مختلکردن پروازها، صرفاً یک هشدار گذرا نیست، بلکه نشاندهنده راهبرد احتمالی تهران در صورت حمله آمریکا است. به نوشته او، ایران علاوه بر تنگه هرمز، میتواند با استفاده از پهپادها و موشکها، امنیت فرودگاهها و حریم هوایی کشورهای خلیج فارس را تهدید کند و با افزایش ریسک بیمهای، شرکتهای هواپیمایی را به توقف پروازها وادارد.
این پیام پس از شکست مذاکرات ترامپ و شی، علاوه بر واشنگتن، متوجه پکن نیز است؛ زیرا چین هم خریدار نفت ایران و هم شریک تجاری مهم عربستان و امارات است. نویسنده تقابل دو راهبرد را برجسته میکند: آمریکا در پی منزویکردن ایران از طریق فشار بر متحدانش است، اما تهران تهدید میکند دامنه درگیری را به سراسر منطقه گسترش دهد.
به باور نویسنده، توقف پروازها میتواند گردشگری، سرمایهگذاری، تجارت و پشتیبانی هوایی پایگاههای آمریکا را مختل کند؛ پیام ایران این است: اگر ما اجازه پرواز نداریم، هیچکس پرواز نخواهد کرد.
المیادین در مقاله ای نوشت: پس از سفر احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، به ریاض، وبسایت آکسیوس از بررسی احتمال اعزام ۱۰ تا ۲۰ هزار نیروی سوری به یمن برای مشارکت در عملیات علیه دولت مستقر در صنعا خبر داد؛ هرچند دمشق این موضوع را تأیید نکرده و تاکنون تصمیم رسمی اعلام نشده است.
نویسنده معتقد است چنین اقدامی میتواند روابط سوریه و عربستان را تقویت کند و زمینه دریافت حمایتهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی را فراهم آورد؛ اما خطر گسترش درگیریها، حملات تلافیجویانه و گرفتارشدن سوریه در جنگی طولانی را نیز به همراه دارد. همکاری دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان و احتمال تقسیم نقشها میان این کشورها نیز بر اهمیت موضوع افزوده است.
بااینحال، سوریه همچنان با بحرانهای داخلی، اختلاف بر سر ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه، وضعیت ناآرام سویداء و تجاوزات اسرائیل مواجه است. نویسنده تأکید میکند که پیش از هرگونه مداخله خارجی، دمشق باید بازسازی ارتش، تثبیت حاکمیت ملی و حفظ تمامیت ارضی کشور را در اولویت قرار دهد.
رسانه های چین و روسیه
خبرگزاری آرتی روسیه در گزارشی تحلیلی به قلم مراد صادقزاده، رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه و استاد مدعو دانشگاه عالی اقتصاد مسکو، نوشت که انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ۳ نوامبر، منافع سیاسی بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ را در قبال ایران در تقابل قرار داده است.
به نوشته این رسانه، نتانیاهو برای تقویت موقعیت انتخاباتی خود به تشدید تهدید امنیتی و احتمال ازسرگیری جنگ با ایران نیاز دارد، در حالی که ترامپ میکوشد پیش از انتخابات آمریکا، از گسترش جنگ و افزایش قیمت سوخت جلوگیری کند.
بر اساس نظرسنجیهای منتشرشده در اسرائیل، ائتلاف نتانیاهو برای دستیابی به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست با دشواری روبهروست و مخالفان نیز با وجود برخورداری از موقعیت بهتر در برخی نظرسنجیها، هنوز از تشکیل ائتلافی پایدار اطمینان ندارند.
نویسنده معتقد است ازسرگیری جنگ میتواند با برجستهکردن مسائل امنیتی، ناکامیهای دولت نتانیاهو در پرونده هفتم اکتبر و اختلافات داخلی را به حاشیه براند؛ اما عملیات طولانی یا بدون دستاورد روشن، ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و تردیدها درباره توانایی دولت در تأمین امنیت پایدار را افزایش دهد.
در آمریکا، مخالفت افکار عمومی با جنگ و افزایش قیمت بنزین، فشار انتخاباتی بر ترامپ را تشدید کرده است. طبق نظرسنجیهای مورد استناد گزارش، ۶۲ درصد آمریکاییها با جنگ مخالفت کردهاند و میانگین قیمت بنزین در پنجم اکتبر به ۴.۳۵ دلار در هر گالن رسیده است. جمهوریخواهان نیز برای حفظ اکثریت شکننده خود در کنگره با خطر مواجهاند.
آرتی مینویسد ترامپ هشتم اکتبر اعلام کرد آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای به ایران حمله نخواهد کرد، اما محاصره را حفظ کرد و از پیشرفت مذاکرات سخن گفت.
به ارزیابی نویسنده، توافق دیپلماتیک میتواند به سود ترامپ تمام شود، اما اگر محدودیتهای مورد نظر اسرائیل درباره توان هستهای و موشکی ایران را تأمین نکند، موقعیت نتانیاهو را تضعیف خواهد کرد. با این حال، تداوم آتشبس نیز تضمینی برای حل اختلافات یا جلوگیری از دور تازه درگیریها نیست.
خبرگزاری شینهوا به نقل از شبکه تلویزیونی المسیره گزارش داد که جنگندهها و نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی روز شنبه، ۱۰ اکتبر، موج تازهای از حملات هوایی و موشکی را علیه مناطق تحت کنترل انصارالله یمن انجام دادند که فرودگاه بینالمللی صنعا و منطقه راهبردی بابالمندب از اهداف آن بودند.
بر اساس این گزارش، چهار حمله هوایی فرودگاه صنعا و چهار حمله دیگر منطقه بابالمندب در جنوب غربی یمن را هدف قرار دادند. تاکنون اطلاعاتی درباره تلفات یا میزان خسارات منتشر نشده است. در استان صعده نیز روستاهای شهرستان مرزی رازح هدف حملات موشکی قرار گرفتند. چهار موشک به شهرستان حرف سفیان در استان عمران شلیک شد و سه حمله هوایی نیز شبکه مخابراتی شهر المحابشه در استان حجه را هدف گرفت.
این حملات در شرایطی انجام شده که درگیریها میان انصارالله و مزدوران سعودی، بهویژه در اطراف بابالمندب، تشدید شده است. همزمان، حملات موشکی و پهپادی انصارالله به فرودگاهها و اهداف دیگر در عربستان سعودی نیز افزایش یافته است. در مقابل، گزارشهای مربوط به هدف قرار گرفتن فرودگاه ریاض از گسترش دامنه تقابل به خاک عربستان حکایت دارد.