به گزارش مشرق، در حالی که طلای جهانی در معاملات امروز تحت فشار قرار گرفته و عقب‌نشینی کرده است، بازار داخلی نه‌تنها کاهش قیمت را تجربه نکرده، بلکه هر گرم طلای ۱۸ عیار را به بالای ۲۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسانده و سکه امامی نیز در محدوده ۲۷۳ میلیون تومان قرار گرفته است.
این واگرایی یک پیام روشن برای معامله‌گران دارد؛ در بازار ایران، اونس جهانی تنها یکی از متغیرهای قیمت‌ساز است و در مقطع فعلی، نرخ ارز و انتظارات تورمی وزن بیشتری در تعیین قیمت طلا و سکه دارند.
اونس عقب نشست؛ اما بازار تهران مسیر دیگری رفت
در بازار جهانی، کاهش قیمت طلا عمدتاً تحت تأثیر تقویت دلار آمریکا و شرایط نرخ بهره و بازده اوراق خزانه‌داری این کشور قرار گرفته است. طبیعی است که چنین اتفاقی در حالت عادی باید سیگنال کاهشی برای بازارهای طلا در سراسر جهان ایجاد کند. اما در بازار داخلی دلار در کنار طلای جهانی معادلات قیمتی طلا و سکه را تعیین میکند.
قیمت طلای داخلی از حاصل‌ضرب قیمت جهانی طلا در نرخ ارز تأثیر می‌گیرد. بنابراین وقتی اونس جهانی کاهش می‌یابد، اما دلار داخلی رشد میکند یا در سطوح بالای خود باقی می‌ماند، اثر کاهش اونس به‌سادگی خنثی می‌شود. به همین دلیل افت اونس در معاملات امروز نتوانسته ترمز بازار طلای ایران را بکشد.
دلار؛ موتور پنهان جهش طلای داخلی
واقعیت این است که در شرایط فعلی، بازار طلا در ایران بیش از آنکه صرفاً بازار اونس باشد، بازاری برای پوشش ریسک ریال است.
وقتی فعالان اقتصادی نسبت به آینده نرخ ارز نگران هستند، بخشی از نقدینگی به سمت دارایی‌هایی مانند طلا و سکه حرکت میکند. در چنین شرایطی، حتی اگر طلای جهانی اصلاح کند، تقاضای داخلی می‌تواند قیمت‌ها را در سطوح بالا نگه دارد.
از سوی دیگر، فروشنده طلا نیز قیمت خود را فقط بر اساس نرخ لحظه‌ای اونس تعیین نمی‌کند. هزینه جایگزینی طلا برای او به نرخ ارز گره خورده است. بنابراین افزایش یا حتی تثبیت دلار در سطوح بالا، اجازه نمی‌دهد کاهش چنددرصدی یا چنددهم‌درصدی اونس به همان میزان در بازار داخلی منعکس شود.
چرا طلا «بالا زده» اما اونس نه؟
پاسخ را باید در شکاف میان بازار جهانی و بازار داخلی جست‌وجو کرد. در بازار جهانی، طلا با دلار آمریکا، نرخ بهره واقعی، بازده اوراق، سیاست پولی فدرال رزرو و جریان سرمایه بین دارایی‌ها قیمت‌گذاری می‌شود. اما در ایران، علاوه بر اونس، نرخ دلار، تورم، انتظارات تورمی، ریسک‌های سیاسی و میزان تقاضای سرمایه‌ای نیز وارد معادله می‌شوند.
بنابراین ممکن است در یک روز اونس جهانی چند دلار کاهش پیدا کند، اما اگر نرخ ارز داخلی به اندازه‌ای افزایش یابد که اثر این افت را پوشش دهد، طلای ۱۸ عیار نه‌تنها پایین نمی‌آید، بلکه رکورد جدیدی ثبت میکند. اتفاق امروز را دقیقاً باید از همین زاویه دید.
سکه؛ بازی جداگانه‌ای در دل بازار طلا
ماجرای سکه حتی حساس‌تر است. قیمت سکه فقط ارزش طلای به‌کاررفته در آن نیست. هر زمان تقاضای سرمایه‌ای بالا برود، حباب سکه نیز می‌تواند بزرگ‌تر شود و قیمت بازار را از ارزش ذاتی فاصله دهد.
قرار گرفتن سکه در محدوده ۲۷۳ میلیون تومان نشان می‌دهد بازار همچنان حاضر است برای دارایی‌ای که قابلیت نقدشوندگی بالایی دارد، قیمت بالایی بپردازد.
در واقع سکه برای بخشی از سرمایه‌گذاران، نسخه نقدشونده‌تر طلا محسوب می‌شود؛ به همین دلیل در دوره‌های افزایش التهاب، تقاضای آن می‌تواند با سرعت بیشتری رشد کند.
اما همین ویژگی یک ریسک مهم نیز دارد. اگر دلار مسیر نزولی بگیرد و تقاضای سفته‌بازانه کاهش پیدا کند، حباب سکه می‌تواند تخلیه شود و سرعت اصلاح سکه حتی از طلای خام بیشتر باشد.
بازار اکنون انتظارات آینده را معامله میکند
یکی از مهم‌ترین نکاتی که در تحلیل قیمت‌های فعلی نباید نادیده گرفت، «انتظارات» است. بازار فقط اتفاق امروز را قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ بلکه انتظارات درباره فردا را نیز در نرخ‌های فعلی وارد میکند. وقتی معامله‌گر احتمال می‌دهد دلار در آینده گران‌تر شود، خرید طلا در قیمت‌های بالاتر نیز برای او توجیه‌پذیر می‌شود.
همین مسئله باعث می‌شود بازار در برابر اخبار کاهشی مقاومت کند. به عبارت دیگر، ممکن است اونس جهانی امروز افت کند، اما اگر معامله‌گران داخلی تصور کنند دلار در روزهای آینده دوباره صعودی خواهد شد، حاضر نیستند طلا را با قیمت پایین بفروشند. نتیجه چنین رفتاری، چسبندگی قیمت‌ها در بازار داخلی است.
آیا این رشد می‌تواند ادامه‌دار باشد؟
نقطه حساس بازار اکنون دلار است. اگر نرخ ارز همچنان در سطوح بالا باقی بماند و تقاضای سرمایه‌ای برای طلا و سکه حفظ شود، کاهش‌های مقطعی اونس الزاماً نمی‌تواند روند صعودی بازار داخلی را معکوس کند.
اما اگر دلار وارد یک مسیر نزولی پایدار شود، معادله به سرعت تغییر خواهد کرد. در آن صورت، همزمانی کاهش دلار و اونس جهانی می‌تواند بازار طلا را تحت فشار قرار دهد و در مورد سکه، تخلیه حباب نیز می‌تواند شدت اصلاح را افزایش دهد.
آنچه امروز در بازار داخلی دیده می‌شود، بیش از آنکه یک رفتار غیرمنطقی باشد، نتیجه تفاوت موتورهای قیمت‌گذاری در دو بازار است. اونس جهانی کاهش یافته، اما فشار ارزی و انتظارات تورمی در داخل، این اثر را خنثی کرده است.
به همین دلیل طلای ۱۸ عیار بالای ۲۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان ایستاده و سکه نیز در محدوده ۲۷۳ میلیون تومان معامله می‌شود.
اگر بخواهیم یک متغیر را به عنوان دماسنج اصلی بازار طلا در روزهای آینده انتخاب کنیم، آن متغیر فعلاً دلار است. اونس جهانی اهمیت خود را دارد، اما تا زمانی که بازار ارز در سطوح بالا قرار دارد، افت اونس می‌تواند بیشتر نقش «ترمز» را بازی کند تا «دنده عقب».