به گزارش مشرق، افزایش نرخ بهره فدرال رزرو — که در حال حاضر حدود ۳.۶ درصد است — قطعی نیست، زیرا کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، برخلاف اسلاف خود سیگنالهای مشخصی درباره اقدامات آتی ارائه نمیدهد. با این حال، اکثر تحلیلگران و اقتصاددانان پس از سخنرانی دو هفته پیش وارش در کنفرانس سالانه فدرال رزرو در جکسونهول وایومینگ، انتظار افزایش نرخ را دارند. وارش در این سخنرانی، استدلال کرد فدرال رزرو هنوز به هدف خود برای مهار تورم دست نیافته است.
افزایش نرخ بهره آمریکا، تغییری شدید و ناگهانی را در دورهای پرنوسان برای اقتصاد و بازارهای مالی رقم خواهد زد. همین اواخر در ماه مارس، فدرال رزرو پیشبینی کرده بود که نرخ بهره را یک بار در سال جاری کاهش خواهد داد. اما با تجاوز نظامی دوباره به ایران و افزایش شدید قیمت نفت و گاز، احتمالا تورم برای مدتی طولانیتر بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو باقی خواهد ماند.
کریستین فوربس، اقتصاددان دانشکده مدیریت اسلون در امآیتی (MIT)، گفت: «در حال حاضر هیچ پایانی برای جنگ علیه ایران نمیبینم. با توجه به تجربیات سالهای اخیر تورم بالا، مصرفکنندگان و شرکتها حساستر شدهاند و سریعتر قیمتها را بالا میبرند. خطر تداوم تورم بسیار بیشتر از احتمال کاهش سریع آن است.»
در این بین، افزایش شدید سرمایهگذاری در مراکز داده هوش مصنوعی نیز به شتابگیری تورم و بالا رفتن نرخهای بهره بلندمدت دامن زده است، هرچند اکنون شرکتهای پیشرو در حال بحث درباره کند کردن روند توسعه این فناوری هستند.
نگاهها در آستانه انتخابات میاندورهای به نرخ بهره دوخته شده است
احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو درست هفت هفته پیش از انتخابات میاندورهای مطرح میشود؛ انتخاباتی که در آن قیمتهای بالا و توانایی خرید مردم نقشهای کلیدی ایفا میکنند. ترامپ خواستار کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو شده است اما چنین اقدامی در دستور کار نیست.
ترامپ روز یکشنبه گفت: «ایالات متحده آنقدر قدرتمند است که باید پایینترین نرخ بهره جهان را داشته باشد.» رئیسجمهور آمریکا بارها به جروم پاول، رئیس قبلی فدرال رزرو با لحنی تند و شخصی حمله کرد و سنت چندیندههای برخورد رؤسای جمهور با فدرال رزرو به عنوان نهادی مستقل را زیر پا گذاشت.
کوین هاست، مشاور ارشد اقتصادی ترامپ، روز یکشنبه در سیانان گفت که ترامپ «صد در صد به استقلال کوین وارش احترام میگذارد.» با این حال، هاست در مصاحبهای با فاکس نیوز، اظهار کرد که فدرال رزرو نباید نرخ بهره را تا این حد نزدیک به انتخابات میاندورهای افزایش دهد. هاست گفت: «من نسبت به افزایش نرخ بهره محتاط هستم. فکر میکنم اگر شما یک فدرال رزرو مستقل میخواهید، یکی از کارهایی که فدرال رزرو انجام میدهد این است که از مسیر انتخابات دور میماند.»
بازارهای مالی انتظار دارند که «وارش» و بانک مرکزی چنین هشدارهایی را نادیده بگیرند.
بر اساس قیمتهای معاملات آتی، معاملهگران اکنون احتمال ۹۰ درصد برای افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در روز چهارشنبه قائل هستند. این احتمال پس از انتشار گزارش تورم در روز جمعه تقویت شد. این گزارش نشان داد قیمتها همچنان بهطور سرسختانهای بالا هستند و تورم هسته (که اقلام پرنوسان مانند مواد غذایی و انرژی را شامل نمیشود) در ماه اوت نسبت به ماه قبل افزایش یافته است.
پس از انتشار گزارش تورم و اظهارات قاطعانه وارش درباره تورم در اواخر ماه گذشته، اکثر اقتصاددانان معتقدند که او ناچار به افزایش نرخ بهره خواهد بود، وگرنه اعتبار خود را نزد بازارهای مالی به خطر میاندازد. اگر او نرخ بهره را افزایش ندهد، نرخهای بهره بلندمدت — مانند بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله و ۳۰ ساله خزانهداری — ممکن است بهشدت جهش کنند؛ درست همانطور که پس از نشست اواخر ژوئیه فدرال رزرو رخ داد که وارش نتوانست بازارها را متقاعد کند که در صورت لزوم، مایل به افزایش نرخ بهره است.
مایکل فرولی، اقتصاددان بانک «جیپیمورگان چیس»، در یادداشتی پیش از نشست فدرال رزرو نوشت: «در نهایت، هشدارهای مکرر و جدی رئیس فدرال رزرو مبنی بر عدم تحمل تورم، در صورتی که با اقدامی عملی همراه نشود، اعتبار نهادی را به خطر میاندازد.»
افزایش نرخ میتواند سوالات دیگری را ایجاد کند
برخی از اعضای کمیته تعیین نرخ بهره فدرال رزرو هنوز انتظار دارند که تورم، خارج از مواد غذایی و انرژی، در طول زمان کاهش یابد و ممکن است احساس نکنند که افزایش نرخ ضروری است.
اما وارش این استدلال را مطرح نکرده است. در عوض، او در سخنرانی جکسون هول خود گفت گزارشهای اخیر تورم به من نمیگویند که روندهای اساسی بهبود یافته است و افزود اگر چنین بهبودی به زودی مشاهده نشد، ما کار داریم.
از قضا، با افزایش اعتبار فدرال رزرو، افزایش نرخ میتواند نرخ بهره بلندمدتی را که مصرفکنندگان برای مواردی مانند وام مسکن و وام خودرو می پردازند، کاهش دهد. برخی از جهشهای اخیر در نرخهای وام مسکن احتمالا منعکسکننده نگرانی سرمایهگذاران مبنی بر عدم تعهد فدرال رزرو به مبارزه با تورم بوده است. زمانی که تورم بالا میرود، سرمایهگذاران معمولا برای مالکیت اوراق قرضه، بازده بالاتری طلب میکنند.
با این حال، اگر فدرال رزرو روز چهارشنبه نرخ خود را افزایش دهد، وارش با مجموعه جدیدی از سوالات روبرو خواهد شد: فدرال رزرو چند افزایش را اجرا خواهد کرد؟ زمانی که عمده تورم ناشی از افزایش قیمت نفت است، که فدرال رزرو نمیتواند آن را کنترل کند، افزایش نرخ بهره تا چه حد در کاهش تورم موثر خواهند بود؟ اگر کاهش رشد هوش مصنوعی تهدیدی برای کند کردن اقتصاد باشد که معمولا بانک مرکزی را مجبور به کاهش نرخها میکند، چه خواهند کرد؟
متیو لوزتی، اقتصاددان ارشد آمریکا در دویچه بانک، گفت که به ندرت اتفاق میافتد که فدرال رزرو تنها یک بار نرخ اصلی خود را افزایش دهد، که احتمالا تاثیر کمی بر اقتصاد خواهد داشت و بنابراین افزایشهای متعدد محتمل است.
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، وارش تاکنون در برابر ارائه سیگنال مقاومت کرده است. اما معاملهگران وال استریت بر اساس قیمتهای آتی انتظار دارند سه افزایش نرخ بهره در ماههای سپتامبر، دسامبر و مارس داشته باشند.