به گزارش مشرق به نقل از العربی الجدید، در تازهترین تحول، رژیم اشغالگر طرحی برای تقویت آنچه «بخش شرقی» مینامد، اعلام کرده که بر اساس آن، حدود ۴۰ کانون شهرکنشینی جدید در مناطق گسترده مجاور مرز اردن ایجاد خواهد شد. همزمان، این رژیم قصد دارد یک مانع امنیتی به طول حدود ۵۰۰ کیلومتر ایجاد کند که شامل سامانههای چندلایه نظارتی، حسگرها، رادارها و دوربینها، موانع مهندسی، جادهها و زیرساختهای مرتبط خواهد بود.
این اقدامات همزمان با تشدید فعالیتهای شهرکسازی در کرانه باختری صورت میگیرد. اسموتریچ، وزیر دارایی رژیم صهیونیستی، طی روزهای اخیر از تخریب ۳۵ ساختمان فلسطینی در مسیرهای دسترسی به شهرکهای جدید در شمال کرانه باختری خبر داده و این اقدام را به تقویت شهرکسازی و حفاظت از شهرکها مرتبط دانسته است.
شکلگیری واقعیتی جدید در مرز اردن؟
مجموعه این اقدامات نشان میدهد تحولات مرز شرقی اسرائیل صرفا به اقدامات امنیتی محدود نیست و ترکیبی از موانع مرزی، استحکامات نظامی، مینروبی و گسترش حضور شهرکنشینان در حال شکلگیری است؛ موضوعی که نگرانیهایی را درباره ماهیت واقعیتی که اسرائیل قصد دارد در امتداد جبهه شرقی خود ایجاد کند و پیامدهای آن برای امنیت و منافع راهبردی اردن به وجود آورده است.
در همین رابطه، «جلال العبادی» تحلیلگر نظامی اردنی به «العربی الجدید» گفت: اسرائیل سیاست گسترش شهرکسازی را در مناطق مرزی مختلف دنبال میکند و کانونهای شهرکنشینی مسلح در مناطق مختلف در حال گسترش هستند.
به گفته او، افزایش این کانونها، بهویژه در مناطق مرکزی و شمالی، میتواند آنها را به نوعی کمربند امنیتی تبدیل کند؛ هرچند در شرایط فعلی نمیتوان این مناطق را یک کمربند امنیتی یا منطقه حائل کامل دانست. او همچنین هشدار داد که این کانونها میتوانند موجب فشار بر ساکنان بومی مناطق اطراف و در نهایت آوارگی آنها شوند.
العبادی در عین حال تأکید کرد در شرایط کنونی احتمال گزینه نظامی میان اردن و اسرائیل پایین است و نشانهای از تمایل دو طرف برای ورود به درگیری جدید وجود ندارد. به گفته او، اردن همچنان بر راهحل دو دولتی تأکید دارد و در برابر تحولات مرزی، عمدتا از مسیرهای دیپلماتیک و هماهنگی با متحدان و کشورهای منطقه اقدام میکند.
مانع امنیتی در مرز با اردن
«ایمن الحنیطی» کارشناس اردنی مسایل رژیم صهیونیستی نیز گفت وزارت امنیت داخلی این رژیم، عملیات مینروبی در امتداد نوار مرزی را انجام داده و گزارشهای متعددی درباره احداث مانع امنیتی در طول مرز منتشر شده است.
او معتقد است نگرانی اصلی این است که این منطقه بر اساس توافق صلح سال ۱۹۹۴، دارای ترتیبات خاصی بوده و باید وضعیت آن با توجه به مفاد توافق و پیوستهای آن بررسی شود.
الحنیطی افزود احداث شهرکها، مزارع و مراکز نظامی در این منطقه میتواند به شکلگیری یک «کمربند انسانی» در امتداد مرز اردن منجر شود؛ اقدامی که اسرائیل آن را با نگرانی از احتمال تکرار حمله ۷ اکتبر از جبهه شرقی توجیه میکند.
او همچنین نسبت به پیامدهای اقتصادی این اقدامات برای اردن هشدار داد و گفت گسترش شهرکها و مزارع در مناطق مرزی میتواند بر منابع آب و دیگر منابع طبیعی منطقه تأثیر بگذارد.
«عامر السبایلة» دیگر تحلیلگر مسایل سیاسی اردنی نیز تحرکات اسرائیل در جبهه شرقی را موضوعی جدید نمیداند، اما معتقد است اسرائیل پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تمرکز بیشتری بر این جبهه پیدا کرده است.
به گفته او، اسرائیل در سالهای اخیر موضوع قاچاق سلاح، قاچاق افراد و نفوذ از مرز اردن را بهعنوان تهدیدی بالقوه مطرح کرده و در همین چارچوب، رزمایشها و تمرینهای نظامی متعددی در نزدیکی مرز انجام داده است.
السبایلة معتقد است اسرائیل بر اساس دکترین امنیتی خود تلاش میکند جغرافیای مناطق پیرامونی را متناسب با نیازهای امنیتیاش بازتعریف کند؛ رویکردی که از نگاه اردن نیازمند سطح بالایی از هماهنگی و نظارت است تا از هرگونه عبور از مرز، نفوذ یا قاچاق جلوگیری شود.