به گزارش مشرق، اولین جلسه رسیدگی به پرونده جنایات جنگ تحمیلی ۱۲ روزه امروز یکشنبه (۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵)، در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بینالملل به ریاست قاضی حسینزاده و با حضور «عبدلیانپور» رئیس مرکز وکلا و کارشناسان رسمی قوه قضاییه و دادخواهان و وکلای آنها در مجتمع قضایی امام خمینی (ره) برگزار شد.
قاضی حسینزاده در جلسه شعبه ۵۵ دادگاه ویژه رسیدگی به دعاوی بینالملل تهران اظهار کرد: جلسه این شعبه با تصدی ریاست دادگاه تشکیل شده و موضوع جلسه حاضر، دادخواهی ۳۵۲ هزار و ۹۸۳ نفر از ایرانیان به طرفیت دولت ایالات متحده آمریکا و سردمداران آن و همچنین سردمداران رژیم صهیونیستی به خواسته مطالبه خسارت معنوی ناشی از تجاوز نامشروع و غیرقانونی به تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران است.
وی افزود: در پرونده حاضر آنچه موضوع دادخواهی قرار گرفته ایرانیانی هستند که در پی تجاوز به خاک کشور در جریان جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی و همچنین آمریکا و متعاقبا اقدامات این دو رژیم، دچار آسیب و صدمه شدهاند.
قاضی حسینزاده ادامه داد: دادگاه حقوقی تهران وفق قوانین و مقررات موضوعه حاضر خود را صالح و شایسته به رسیدگی به دعوای حاضر میداند.
وی در تشریح مبانی صلاحیت دادگاه گفت: نخست بر اساس اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دادخواهی حق مسلم هر ایرانی است و همه ایرانیان میتوانند با رعایت قوانین موضوعه به محاکم مراجعه و دادخواهی کنند. این حق، حقی سلبنشدنی است.
وی افزود: دوم بر اساس ماده یک قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولتهای خارجی با توجه به اینکه دولت آمریکا به کرات و دفعات، مصونیت قضایی دولت جمهوری اسلامی ایران و مسئولان تقنینی، قضایی و اجرایی کشور را در محاکم خود نقض کرده است از باب قاعده رفتار متقابل برای قوه قضاییه این حق وجود دارد که نسبت به اقدام متقابل عملیات لازم را انجام داده و صلاحیت قضایی سردمداران رژیم آمریکا را نقض کند.
قاضی حسینزاده اظهار کرد: در این قانون به صراحت اشاره شده است که تمام ایرانیان و همچنین بیگانگانی که در استخدام دولت جمهوری اسلامی ایران هستند میتوانند در صورت بروز هرگونه آسیب از ناحیه آمریکا و دولتهای ناقض، در محکمه داخلی اقامه دعوا کنند و از این حیث این حق برای ما محفوظ و محصور است.
وی در ادامه گفت: سوم بر اساس بند ۱۰ ماده یک قانون الزام دولت به پیگیری و جبران خسارت ناشی از اقدامات و جنایات آمریکا علیه ایران و ایرانیان دولت جمهوری اسلامی ایران و قوه قضاییه به تبع آن متعهد شدهاند نسبت به پذیرش دادخواهی ایرانیان آسیبدیده از اقدامات رژیم آمریکا حمایتهای لازم را انجام دهند و این حق نیز بر اساس قانون برای ایرانیان به رسمیت شناخته شده است.
قاضی حسینزاده افزود: چهارم بر اساس قانون مقابله با اقدامات تروریستی آمریکا تمامی ایرانیان میتوانند نسبت به دادخواهی علیه رژیم آمریکا، به لحاظ نقشآفرینیهای مضرانه دولت خوانده در منطقه که ثبات و امنیت کشور و جمهوری اسلامی ایران را به خطر انداخته است طرح دعوا کنند. این قانون به صراحت این حق را برای اتباع به رسمیت شناخته و قوه قضاییه نیز متعهد به پیگیری حقوق ایرانیانی است که از اقدامات دولت آمریکا آسیب دیدهاند. جلسه دادگاه حاضر نیز در همین منوال و در همین راستا برگزار شده است.
وی با اشاره به پنجمین مبنای صلاحیت دادگاه گفت: قانون مسئولیت مدنی به صراحت بر امکان سنجی پذیرش دعوای مطالبه خسارت معنوی ناشی از اقدامات و رفتارهای افرادی که موجب تشویش خاطر خواهان شدهاند تأکید دارد. تجاوز رژیم آمریکا و رژیم صهیونیستی به تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران قطعاً موجب تشتت خاطر بسیاری از ایرانیان شده است و از این حیث نیز دادگاه تکلیف قانونی دارد.
قاضی حسینزاده در ادامه اظهار کرد: ششم قانون مقابله با نقض حقوق بشر مصوب سال ۱۳۹۶ است که در همین قانون مجلس شورای اسلامی دولت آمریکا را دولت تروریستی و دستگاه اطلاعاتی و نظامی این رژیم را تروریست تلقی کرده است و از این حیث دادگاه باید با لحاظ این قانون استماع دعوا را بپذیرد.
وی افزود: هفتم بر اساس قانون اقدام متقابل مصوب مجلس شورای اسلامی، قوه قضاییه متعهد شده است تا در قالب اقدام متقابل ناقض رژیم آمریکا در محاکم داخلی خود که به کرات و دفعات مسئولان ما را تحت تعقیب قرار داده ما نیز اقدام متقابل انجام دهیم.
قاضی حسینزاده گفت: در نهایت بر اساس قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم هرگونه شکنجه، ارعاب، آزار، بازداشت ایرانیان و هرگونه اقداماتی از این دست اقدام تروریستی تلقی میشود. با توجه به تجاوز غیرقانونی رژیم صهیونیستی و آمریکا به تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس این قانون، رفتار مورد اشاره مصداق بارزی از یک رفتار تروریستی است.
وی تأکید کرد: موضوع پرونده حاضر صرفاً بحث تجاوز به تمامیت ارضی کشور در طول جنگ ۱۲ روزه و متعاقباً اقدامات غیرقانونی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران و سرزمین و حاکمیت ایران است.
حمید رضا محمدی، یکی از وکلای حاضر در نخستین جلسه رسیدگی به دادخواهی عمومی مردم با خواسته مطالبه خسارات ناشی از جنگ ۱۲ روزه، با اشاره به حملات انجامشده به جمهوری اسلامی ایران و تأسیسات صلحآمیز هستهای کشور، اظهار کرد: دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی از زمان شکلگیری همواره جنگ و خونریزی را بهعنوان ابزاری برای توسعه دنبال کردهاند و هویت سیاسی و حاکمیتی آنها با جنگ، تجاوز، استعمار، استثمار و سلطهگری عجین شده است.
وی افزود: تاریخ سیاسی این کشورها مملو از جنگهایی است که فارغ از اصول، قواعد و الزامات قانونی و عرفی حقوق بشری و حقوق بشردوستانه بوده و هدف آن کشتار، سلطهگری، استعمار و استثمار ملتها و دستاندازی به منافع و منابع حیاتی و زیربنایی آنها بوده است.
محمدی با اشاره به سابقه تاریخی آمریکا گفت: مبنای شکلگیری آمریکا با کشتار میلیونها نفر از قبایل بومی سرخپوست که مالک سرزمینهای آمریکا بودند، گره خورده است؛ مردمانی که توسط استعمارگران انگلیسی و آمریکایی به بند و بردگی کشیده شدند، از سرزمینهای خود رانده شدند یا به شکل فجیعی به قتل رسیدند.
این وکیل دادگستری همچنین با اشاره به سابقه رژیم صهیونیستی در قبال مردم فلسطین، اظهار کرد: این رژیم طی حدود ۷۷ سال، مردم فلسطین را آواره کرده و در قالب جنگهای مختلف، هزاران فلسطینی را به قتل رسانده است. رژیمی که با حمایت آمریکا سالهاست آرامش را از فلسطینیان سلب کرده و حیات سیاسی و حاکمیتی آن با اشغال و جنگ عجین شده است.
وی ادامه داد: دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی که سالها جبهه مقاومت را در مقابل خود میدیدند و ضربات سهمگینی از این جبهه متحمل شده بودند، با این تصور که این جبهه تضعیف شده است، جنگ تحمیلی ۱۲ روزهای را علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کردند و خسارات فراوانی را تحمیل کردند؛ اما فرزندان و رزمندگان ایران اسلامی، متجاوزان را تحت فشار قرار دادند و آنان تاب ادامه جنگ را نداشتند و در نهایت درخواست آتشبس کردند.
محمدی تأکید کرد: متجاوزان و جنایتکاران جنگی باید هم در محکمه عدل الهی و هم در محکمه عدالت بشری مورد تعقیب و پیگرد قرار گرفته و مسئولیت حقوقی و کیفری جنایات جنگی خود را بپذیرند.
وی در ادامه با اشاره به حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران گفت:آمریکا در یکم تیرماه ۱۴۰۴ برابر با ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵، در قالب عملیات نظامی موسوم به «چکش نیمهشب» و با هدف نابودی تأسیسات صلحآمیز هستهای ایران، به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان حمله کرد.
این وکیل افزود: این حمله نظامی که در دهمین روز تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی به خاک ایران انجام شد، در راستای حمایت و پشتیبانی از این رژیم و جلوگیری از نابودی آن صورت گرفت و آسیبهای فراوانی به تأسیسات و فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران که تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشت، وارد کرد؛ این در حالی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیش از ۱۸ گزارش، عدم انحراف فعالیتهای هستهای ایران از ماهیت صلحآمیز را احراز و اعلام کرده بود.
محمدی با استناد به حقوق بینالملل بشردوستانه اظهار کرد: تأسیسات هستهای از حمایت ویژه و تشدیدشدهای تحت حقوق بینالملل بشردوستانه برخوردارند. ماده ۵۶ پروتکل الحاقی اول کنوانسیونهای ژنو و قاعده عرفی متناظر آن، یعنی قاعده ۴۲ حقوق بینالملل بشردوستانه عرفی، حمله به تأسیسات و کارگاههای حاوی نیروهای خطرناک مانند نیروگاههای هستهای، سدها و خاکریزها را ممنوع میکند.
وی افزود: علت این ممنوعیت، خطر آزادسازی این نیروها و ایجاد خسارات شدید در میان جمعیت غیرنظامی است؛ با این حال، متجاوزان نهتنها این ممنوعیت را نادیده گرفتند، بلکه به نظر میرسد ایجاد چنین پیامدهایی مطلوب و خواست نهایی آنان بوده است.
این وکیل دادگستری ادامه داد: تجاوز و حمله رژیم صهیونیستی و دولت آمریکا به تأسیسات صلحآمیز هستهای جمهوری اسلامی ایران، کلیه اصول و موازین بینالمللی مربوط را نقض کرده است. پذیرش نظام پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی ذیل معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، یک اقدام حقوقی بنیادین است که ماهیت صلحآمیز و در نتیجه غیرنظامی یک تأسیسات هستهای را تثبیت میکند.
محمدی گفت: جمهوری اسلامی ایران تأسیسات خود را تحت نظارت مستمر بازرسان آژانس قرار داده و در عمل، مدارک قابل راستیآزمایی مبنی بر عدم انحراف مواد هستهای به سمت مقاصد نظامی ارائه کرده است. این شفافیت، تأسیسات مذکور را بهطور قاطع در دسته اموال غیرنظامی ذیل حقوق بینالملل بشردوستانه قرار میدهد.
وی با بیان اینکه تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران تحت نظارت مستقیم و مستمر آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده است، اظهار کرد: بارها عدم انحراف فعالیتهای هستهای ایران در گزارشهای آژانس، از جمله بیش از ۱۸ گزارش، احراز و اعلام شده است.بنابراین حمله به یک تأسیسات هستهای تحت پادمان، نقض یک قاعده واحد نیست، بلکه مجموعهای از تخلفات علیه شاخههای مختلف حقوق بینالملل است که غیرقانونی بودن این اقدام را تشدید میکند.
محمدی در ادامه با اشاره به منشور ملل متحد گفت: حمله نظامی به تأسیسات هستهای یک کشور دیگر، در وهله نخست نقض فاحش حقوق حاکم بر توسل به زور و مغایر با ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد است. این حمله مصداق بارز توسل به زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی یک دولت عضو سازمان ملل محسوب میشود و چنین اقدامی تنها در صورتی مجاز است که با مجوز شورای امنیت یا در چارچوب دفاع مشروع ذیل ماده ۵۱ منشور انجام شده باشد.
وی افزود: حمله به تأسیسات هستهای ایران، مصداق عمل تجاوزکارانه طبق تعریف قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل است که مفهوم آن در اساسنامه رم نیز مورد توجه قرار گرفته است. این قطعنامه، بمباران قلمرو یک دولت دیگر توسط نیروهای مسلح یک دولت را یکی از مصادیق تجاوز میداند؛ بنابراین این حمله نهتنها توسل به زور غیرقانونی، بلکه شدیدترین شکل آن، یعنی تجاوز، محسوب میشود.
این وکیل با تأکید بر اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی اظهار کرد: تأسیسات تحت نظارت آژانس، ماهیت غیرنظامی تأییدشده دارند و حمله به آنها نقض مستقیم ماده ۴۸ پروتکل الحاقی اول و قاعده یک حقوق بینالملل بشردوستانه عرفی است که طرفین مخاصمه را ملزم به رعایت اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی میکند.
محمدی تصریح کرد: این اقدام جنایتکارانه نهتنها یک تجاوز، بلکه به خطر انداختن جان میلیونها انسان غیرنظامی و بیدفاع و یک عمل و جنایت عظیم و آشکار ضدبشری است.
وی در بخش دیگری از اظهارات خود، به نمایندگی از خواهانها، از جمله خانواده شهدای جنگ ۱۲ روزه و مردم ایران که بهگونهای از این تجاوز متأثر و آسیبدیدهاند، گفت: اقدامات سیاسی، امنیتی، اطلاعاتی، نظامی، پشتیبانی و مالی خوانده، یعنی آمریکا، در حمایت و پشتیبانی مستقیم و غیرمستقیم از رژیم صهیونیستی در تجاوز نظامی و سرزمینی به جمهوری اسلامی ایران در شامگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، موجب تحمیل خسارات مادی و معنوی بسیاری شده است.
محمدی ادامه داد: این اقدام متجاوزانه، نقض فاحش اصول، قواعد، مقررات، قوانین و عرف بینالمللی در حوزههای حقوق بشر و حقوق بشردوستانه و در حوزههای مختلف انسانی، از جمله در خصوص جنگ، روشها و فناوریهای جنگی، حفاظت از تأسیسات هستهای صلحآمیز و محیط زیست است.
وی افزود: با استناد به قوانین عام و خاص بینالمللی از جمله منشور ملل متحد، کنوانسیونهای چهارگانه ژنو، اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقین و همچنین قوانین داخلی، مسئولیت حقوقی و کیفری دولت و سران و مقامات آمریکایی و صهیونیستی محرز است؛ اقداماتی که موجب ایراد خسارات جانی، مالی و معنوی به موکلان شده است.
این وکیل دادگستری با اشاره به صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به این دعوا اظهار کرد: با توجه به احراز صلاحیت دادگاه و به استناد قوانین داخلی از جمله قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دول خارجی مصوب ۱۳۹۰، قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی علیه صلح و امنیت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۹، قانون مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی آمریکا در منطقه مصوب ۱۳۹۶ و سایر مقررات مربوط، همچنین با استناد به قوانین و مقررات بینالمللی از جمله قواعد آمره و عرفی حقوق بینالملل، تعهدات عامالشمول، کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، منشور ملل متحد، آرای محاکم بینالمللی، اساسنامه دادگاه کیفری بینالمللی و اساسنامه رم و پیشنویس طرح مسئولیت بینالمللی دولتها مصوب ۲۰۰۱، مسئولیت خواندگان و نقض قوانین فوق در دادخواست مستند شده است.
محمدی گفت: با توجه به اثبات نقض قوانین فوق از سوی خواندگان آمریکایی و با ارائه مستندات و مدارک مربوط، صدور حکم بر مسئولیت و جبران کلیه خسارات مادی و معنوی وارده به موکلان، عنداللزوم با ارجاع امر به کارشناس، همچنین پرداخت هزینه دادرسی و حقالوکاله وکلا و اعمال مجازات تنبیهی و بازدارنده، از مقام قضایی مورد استدعاست.
در ادامه جلسه دادگاه تصاویری از جنایات جنگی و پیامدهای حملات نظامی علیه مردم و مناطق غیرنظامی پخش شد. این ویدیو، بخشهایی از آثار ویرانگر حملات و خسارات و آسیبهای واردشده به شهروندان و زیرساختهای غیرنظامی در جریان جنگ ۱۲ روزه را به تصویر میکشید.
در ادامه سید علیرضا صدیقی صابر برادر پنج شهید و برادر شهید دانشمند هستهای در جایگاه حاضر شد و با اعتراض به بیعملی جامعه جهانی در برابر جنایات رژیم صهیونیستی، خواستار اقدام فوری و عملی مجامع بینالمللی شد.
وی گفت در ساعت ۱ و ۱۷ دقیقه بامداد سوم تیر ۱۴۰۴، در آخرین روز جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و آمریکا علیه ایران و همزمان با اعلام آتشبس، سه موشک با سر جنگی فوق سنگین به یک منزل مسکونی در آستانه اشرفیه گیلان اصابت کرد. خانه و منازل مجاور کاملاً تخریب شد، ۱۵ نفر از ساکنان شهید شدند، برخی پیکرها قطعهقطعه شد و ساختمانها تا شعاع ۷۰۰ متر آسیب جدی دیدند.
به گفته وی، ساکنان برای مراسم عزاداری گرد هم آمده بودند که پیشتر در حمله به منزل یک دانشمند هستهای در شهرک شهید چمران به شهادت رسیده بود.
وی در ادامه گفت: جرم آنها چه بود که در خانه خود زندگی میکردند؟ پس از حمله، رئیسجمهور وقت آمریکا در توییت خود نوشت با کشتن شاهکلید هستهای ایران آتشبس انجام میشود.
وی افزود: خانوادههای شهدا خواستار محکومیت فوری و بیقید و شرط تجاوز توسط دادگاه صالح بینالمللی، شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل، تشکیل کمیته مستقل بینالمللی برای تحقیق و شناسایی عاملان، تحریم همهجانبه رژیم صهیونیستی و پرداخت غرامت به خانوادههای شهدا و آسیبدیدگان هستند.
وی هشدار داد سکوت در برابر ستم همراهی با ستمگر است و تاریخ درباره سکوتکنندگان در برابر نسلکشی و تجاوز قضاوت خواهد کرد. در انتظار اقدام عاجل و عملی نهادهای بینالمللی هستیم.
همسر شهید عسگری: از دستگاه عدالت چیزی جز عدالت نمیخواهم
حمیده شهباز، همسر شهید عسگری، در جایگاه حاضر شد و با اشاره به شهادت همسرش در جریان جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: من اینجا نیامدهام فقط از همسرم حرف بزنم آمدهام از مردی حرف بزنم از کسی که دیگر نیست، اما جای خالیاش هر روز در خانه ما نفس میکشد.
وی افزود: من همسر یک شهیدم شهیدی که در جریان جنگ ۱۲ روزه به شهادت رسید. همسرم در یگان ویژه خدمت میکرد. پس از شهادت همسرم سهم دخترم از پدرش یک عکس شده است.
همسر شهید عسگری تصریح کرد: من امروز نیامدهام کسی را متهم کنم و نیامدهام از کسی انتقام بخواهم. فقط آمدهام بگویم پشت هر پرونده یک انسان ایستاده است پشت یک اسم در یک گزارش، پشت یک شماره پرونده و پشت یک کلمه مانند «شهید»، یک خانه، یک زن، یک کودک و یک سفره وجود دارد که یک صندلی آن برای همیشه خالی مانده است.
همسر شهید عسگری خطاب به رئیس دادگاه گفت: شاید در این سالن شما با هزاران پرونده روبهرو شدهاید، اما برای من این فقط یک پرونده نیست این تمام زندگی من است.
وی ادامه داد: من از دستگاه عدالت چیزی بیشتر از عدالت نمیخواهم. فقط میخواهم وقتی نام همسرم در یک پرونده میآید یادتان باشد او فقط یک شهید در یک گزارش نبود او پدر یک دختر پنجساله و همسر من بود. او انسانی بود که آرزو داشت دخترش را بزرگ کند دستش را بگیرد روز اول مدرسهاش را ببیند، موفقیتهایش را شاهد باشد و روز عروسی دخترش را ببیند. امروز در حضور شما فقط یک خواسته دارم نگذارید حقوق هیچ شهیدی، هیچ خانوادهای و هیچ کودکی در میان کاغذها و پروندهها گم شود.
در ادامه قاضی حسینزاده با اشاره به جنایات جنگی رژیم صهیونیستی در تجاوز به تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: واقعیت قضیه در جنایتهای جنگی رژیم صهیونیستی این است که پشت هر شهید یک خانواده قرار دارد. موضوع تنها از دست رفتن یک نفر از اعضای خانواده نیست وقتی یک عضو از خانواده کم میشود آثار و تبعات آن متوجه تمام خانواده خواهد شد.
سبحان کشاورز، برادر شهید کشاورز، در جایگاه قرار گرفت و گفت: برادرم فقط ۲۱ سال داشت و عضو نیروی هوا فضای سپاه و نخبه علمی بود، او در راه دفاع از کشور به شهادت رسید. اهل اخلاص و خدمت بود و آرزو دارم ادامهدهنده راهش باشم.
وی با بیان اینکه او و خواهرش دلبستگی شدیدی به شهید داشته است، گفت: از این دادگاه میخواهم انتقام خون او را بگیرد.